Кіріспе
Ньюботтл – Англияның Тайн-энд-Уэр аймағындағы Сандерленд қаласындағы ауыл. Ауыл Дарем қаласынан 13 шақырым, Сандерленд қаласынан 8 шақырым қашықтықта орналасқан. Тарихи тұрғыдан Дарем округінің құрамында болған.
Орналасқан жері
Көршілес ауылдар мен аймақтарға Грассуэлл (Ньюботтл мен Хоутон-ле-Спринг арасында), Шини Роу (Ньюботтл мен Вашингтон, Тайн және Уэр арасында), Херингтон Берн (Ньюботтл мен Шини Роу арасында) және Сукцесс/Филадельфия (Ньюботтл мен Херингтон Берн арасында) жатады. Ауыл A690 (Дурхэм/Сандерлендке) және A19 (Тиссайд/Солтүстік Тайнсайдке) жолдарымен байланысады, олардың шығысқа қарайғы жақын маңы екі шақырымдай (бір жарым миль) қашықтықта, ал A1M (Ньюкасл/Оңтүстікке) жолы батысқа қарайғы жақын маңы бес шақырымдай (екі жарым миль) қашықтықта, Честер-ле-Стрит тұсында орналасқан. Ньюботтлде Stadon Way көшесінің төменгі жағында, Окерэмптон Драйв кіреберісіне жақын жерде тікұшақ алаңы бар.
Этимология
Ньюботтл атауы саксон тілінен алынған "New Battle" ("жаңа шайқас") дегенді білдіреді, яғни "жаңа қоныс". Ньюботтл ауылының тамыры 1050 жылға дейін жетеді, осылайша ол ортағасырлық кезеңде пайда болған. Қала атауының ең алғашқы жазбасы 1183 жылы Болдон кітабында "Ньюботилл" деп, сондай-ақ көршілес Хоутон-ле-Спринг ("Хоктона") туралы сілтемемен кездеседі. Ағылшын тіліндегі түсіндірме мынадай:
"Хоктонада он үш шатырлы үйдің иесі бар, олардың иелену мерзімі, жұмысы және төлемдері Ньюботиллдегілермен бірдей; және тағы үш жартылай шатырлы үйдің иесі, олар да Ньюботиллдегі үш жартылай шатырлы үйдің иесі сияқты жұмыс істейді. Генрих грив өзінің қызметі үшін 24 акр жерді екі өгіздікке иеленеді. Төңкергіш (ұста) өзінің қызметі үшін 12 акр жерді алады. Ағаш шебері өз қызметі үшін 16 000 м2 жерге ие. Мал жинаушы (жолдан адасқан малды ұстап алатын адам) 20 акр жерге және Хоктона, Уордон және Мортонның терілеріне ие; ол 60 тауық және 300 жұмыртқа береді. Ньюботилл және Бидик, сондай-ақ Рейнтон диірменінің жартысы XV марка төлейді. Төрт қарақшыдан тұратын жер және қой жайылымдары мырзаның қолында."
Тарих
XIX ғасырда үш қыш құмыра жасау шеберханасы болған, олардың бірі Бродерик отбасына тиесілі еді. Ауылда жүгері сабағын өңдейтін диірмен де болған. Тағы бір отбасы – Расселлдер, олар Сандерлендтің заңгерлері болған деп есептеледі, қазір де Расселл атымен үй бар. 1691 жылы Ньюботтлдің Холл Мур және Дубмир деген бөліктері бөлініп, жерді жалға алғандардың барлығы оған құқығын талап еткен. 1762 жылдың 19 тамызында Лорд Ламли «Ньюботтл тобы» деп атаған 16 шахта тіркелген. 1822 жылы Нешем отбасына тиесілі шахталар 70,000 фунт стерлингке Дурхам графына сатылды. Соңғы шахта 1956 жылы жұмысын тоқтатты. Нешем шахталарының бірі – «Сәттілік» шахтасында 1815 жылдың 2 маусымында апат болды. Жарылыс шахтадан көтерілген үлкен тозан бұлт арқылы жер бетіндегі жұмысшыларға көмірге жеткенін көрсетті. От байқалған жоқ, өрттің алдыңғы шебін бір жолдың үстін жапқан үлкен вагон тоқтатыпты. Алғашқы хабарлар бойынша, бұған шахтерлердің қасақана бұзып жіберген ескі шахталардан шыққан газдың кенеттен құйылуы себеп болған. Барлық жұмысшылар жарылыстан қаза таба қойған жоқ. Бірнешеуі шахтаға жетуге тырысты, бірақ уытты газдан уланып, кейбіреулері бетке шығуға үлкергенімен, оның әсерінен қайтыс болды. Жер астында болған 72 ер адам мен баланың арасында тек 15-і ғана аман қалды, ал 57-сі қаза тапты. Жергілікті шіркеу, Сент-Мэтьюс, 1886 жылы салынды, ол 1850 жылы салынған бұрынғы шағын шіркеудің орнын басты. Ауыл орталығы – ерекше сақталған аумақ болып табылады және тастан салынған үйлерден тұрады. Herrington Country Park серуендеуге, пикник жасауға, модельдік қайықтарды жүргізуге және велосипед тебуге мүмкіндік береді, ал ауылдың солтүстігіне дейін жаяу жүріп бір шақырымдай жол бар, онда қоғамдық жаяу жолдары бар. Ауыл Копт Хилл округінде орналасқан, бірақ 2007 жылдың мамырындағы жергілікті сайлаулардан кейін округті тәуелсіз кеңесші басқарады. Көптеген басқа да қауымдастықтар сияқты, жергілікті экономика да соңғы бір буын ішінде өзгерді. Ынтымақты дүкен мен почта бөлімі жабылды, ал жер мен мүліктер дамытылды. Ньюботтл 2005 жылдан бері БАҚ-та жарияланып келеді: North East News, BBC Look North, Durham FM, BBC Radio Newcastle, Sunderland Echo, The Journal, Evening Chronicle және The Guardian. Себебі, Ұлы Солтүстік Орманның бір бөлігі болып табылатын 7000 ағашты 20 жаңа футбол алаңы, тұрақ және инфрақұрылым үшін кесіп тастау қаупі туды. Осы қауіпке байланысты наразылық білдірушілер «Ағаштарымызды сақтаңыз!» науқанын бастады. 2006 жылдың 29 маусымында құрылысшылардың тапсырмасымен «тізбекті ара» тобы орманға кіріп, ағаштарды кесіп тастауды бастады. Бұл оқиға жергілікті тұрғындарды Лондонның жоғары сотына шұғыл түрде тыйым салу туралы өтініш жасауға мәжбүр етті. Беннет сот судьясы жоғары соттың тыйым салуын бекітті. 2009 жылы жоспарларға рұқсат берілді және 2010 жылдың қаңтарынан бастап жұмыс жүргізілуде, қыркүйек айында аяқталуы күтілуде. Кейбір кешігулерден кейін, жұмыс басталды және 2011 жылдың сәуірінде Футбол қауымдастығының демеушілігімен және қолдауымен жаңа футбол оқу орталығы ашылды. Бұрынғы Англия футболшысы сэр Тревор Брукинг және Сандерленд футбол клубының ойыншысы Джордан Хендерсон ашылу салтанатына қатысты. Бұл жаңалық «Сандерленд Эхо» газетінің бірінші бетінде жарияланды.
Мекемелер
Ауылға Ньюботтл жұмысшылары клубы CIU, The Sun Inn және Queen's Head пабтары қызмет көрсетеді. Итальяндық мейрамхана мен қытай тағамдарын алып жүруге арналған орын да бар. Газет-журнал сататын дүкен мен азық-түлік/жалпы мақсаттағы дүкен бар. Ньюботтлде бір мектеп бар, ол Ньюботтл бастауыш академиясы, онда шамамен 450-ден астам оқушы оқиды, олар ауданның барлық бөлігінен келген.
Адамдар
Ауылда тұрған немесе өмір сүрген адамдардың ішінде футболшылар Дэвид Мейлер, Крис Тернер, Томас Соренсен және Колин Тодд, сондай-ақ әнші Брайан Ферри есімдері бар.