Бір буын қабынуы: себептері, диагностикасы және емдеуі
Monoarthritis
Бір буын қабынуы (моноартрит) – жарақат, инфекция немесе кристаллдық артриттен туындайтын шұғыл көмек қажетті жағдай. Симптомы, емдеу әдістері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Моноартрит немесе моноартри́т – бір буынның қабынуы (артрит), бір мезгілде бір буынға әсер етеді (олигоартриттен айырмашылығы, ол 2-4 буынға, ал полиартрит 4-тен астам буынға әсер етеді). Көбінесе жарақат, инфекция немесе кристаллдық артрит салдарынан туындайды.
Monoarthritis, or monoarticular arthritis, is inflammation (arthritis) of one joint at a time (as opposed to oligoarthritis, which affects 2 4 joints, and polyarthritis, which affects more than 4 joints). It is usually caused by trauma, infection, or crystalline arthritis.
Септик артрит
Септик артрит – буындағы инфекцияға (көбінесе бактериялық) туындаған қабыну реакциясы. Әдетте жамбас немесе тізе сияқты ірі буындарға әсер етеді, бұл өлім-жітім деңгейі шамамен 10% болатын жедел медициналық жағдай. Оны ауызбен қабылданатын және тамырға салынатын антибиотиктермен, сондай-ақ буыннан сұйықтық шығару арқылы емдейді.
Septic arthritis is an inflammatory response to an infection (usually bacterial) in the joint. Usually impacting large joints like the hip or the knee, it is a medical emergency with a mortality rate of about 10%. It is treated with oral and intravenous antibiotics as well as joint drainage.
Қалқаншалық
Подагра – буындарда ине тәрізді мононатрий урат кристалдарының жиналуынан туындайтын қабыну. Бұл Америка Құрама Штаттарындағы қабынулы артриттің ең көп кездесетін түрі. Ауру көбінесе бастапқы кезеңдерде бір буынға әсер етеді, бірақ уақыт өте келе полиартритке ұласуы мүмкін. Әдетте, ол дененің салқын аймақтарында пайда болады, көбінесе үлкен баурыштан басталады.
Gout is inflammation caused by the deposition of needle shaped monosodium urate crystals in the joints. It is the most common type of inflammatory arthritis in the United States. The disease typically affects a single joint in earlier stages but can progress into polyarthritis over time. It usually occurs in cooler areas of the body, often starting in the big toe.
Псевдогут
Псевдогут (кейде кальций пирофосфат дигидраты кристалдарының жинақталу ауруы деп те аталады) – подаграға ұқсас белгілермен көрінетін кристалдық артриттің бір түрі, бірақ ол ромбо тәрізді кальций пирофосфат дигидраты (CPPD) кристалдарының жинақталуынан туындайды. Псевдогут көбінесе тізе буындарына, білезіктерге және саусақтарға әсер етеді.
Pseudogout (also referred to as calcium pyrophosphate dihydrate crystal deposition disease) is another type of crystalline arthritis that presents very similarly to gout but is caused by the deposition of rhomboid shaped calcium pyrophosphate dihydrate (CPPD) crystals. The knees, wrists, and fingers are the most common joints affected by pseudogout.
Диагностика
Рентген сәулелері, МРТ және басқа да бейнелеу түрлері дегенеративті артрит немесе қабынулы артриттің кейінгі сатыларында сүйек тоқымасының жоғалуын және эрозиясын көрсетуі мүмкін. Артритті диагностикалаудың неғұрлым дәл әдісі – зертханалық тексерулер, әсіресе синовиялық сұйықтықтың микроскоп астындағы зерттелуі. Буыннан сұйықтық алу арқылы дәрігерлер жасушалар санын тексеріп, инфекцияның (бактерия/саңырауқұлақ) белгілерін немесе кристалдардың пайда болуын анықтап, артриттің қандай түрі бар екенін анықтай алады.
X rays, MRI scans, and other types of imaging can show bone loss and erosion from degenerative arthritis or later stages of inflammatory arthritis. Laboratory testing, specifically microscopic synovial fluid examination, is a more accurate method of diagnosing arthritis. By performing a joint aspiration, physicians can check cell counts and look for signs of infection (bacteria/fungus) or crystal formation to determine which, if any, type of arthritis is present.
Емдеу
Моноартрит басқа артрит түрлерімен бірдей емделеді. Артритті емдеудің мақсаты – ауырсынуды азайту, аурудың прогрессирлеуін тоқтату және буынның қызметін жақсарту. Емдеу әдісі жағдайдың себебіне және ауырлығына байланысты өзгеруі мүмкін. Физиотерапия, акупунктура және қабынуға қарсы препараттар осы ауруды емдеу үшін жиі қолданылады. Ерекше жағдайларда буын ішіне кортикостероид инъекциялары жасау немесе хирургиялық жолмен буынды ауыстыру қажет болуы мүмкін. Септикалық артритті емдеу үшін буыннан сұйықтық шығару және антибиотиктер қолданылады. Зәр қышқылын деңгейін төмендететін дәрілер созылмалы подаграның белгілерін жеңілдетуге көмектеседі.
Monoarthritis is treated the same way as other forms of arthritis. Minimizing pain, preventing disease progression, and improving joint function are the goals of arthritis treatment. Treatment can vary depending on the cause and severity of the condition. Physical therapy, acupuncture, and anti inflammatory drugs are commonly used to treat the disease. In more severe cases, intra articular corticosteroid injections or surgical joint replacement may be necessary. Joint drainage and antibiotics are used to treat septic arthritis. Medications that decrease uric acid can mitigate chronic gout symptoms.