Кіріспе

Ресей мемлекет қайраткері және генералы (1734–1801)

Князь Николай Васильевич Репнин (Николай Васильевич Репнин; 22 наурыз 1734 [ескі стиль бойынша 11 наурыз 1734] – 24 мамыр 1801 [ескі стиль бойынша 12 мамыр 1801]) – Репнин князьды әулетінен шыққан ресейлік мемлекет қайраткері және генерал, Польша-Литва жекелеген мемлекетінің таратылуында маңызды рөл атқарды; Репнин Сеймінің жетекші тұлғасы, Мачин шайқасындағы жеңімпаз.

Польша билігі

Санкт-Петербургте туған, 1748 жылғы Рейн жорығы кезінде әкесі, Василий Аникитович Репнин князінің басшылығымен императорлық армияда қызмет етті, содан кейін біраз уақыт шетелде тұрып, "нақты неміс білімін" алды. Ол сондай-ақ, жеті жылдық соғысқа бағынышты рөлде қатысты. 1763 жылы император Петр III оны Пруссияға елші ретінде жіберді. Сол жылы Екатерина оны Польшаға толық өкілетті министр ретінде ауыстырды; Варшавада ол Изабелла Флемингпен романдасқан (және Адам Джерзи Чарторискидің әкесі болған) деген қауесет тарады. Польша үкіметіне Ресейдің бақылауының күшті болуына байланысты Репнин елдің іс жүзіндегі билеушісі болды, оған түрлі протестанттардың арасынан Ресейге жақын фракция құру туралы арнайы тапсырма берілді, олар католиктермен тең құқықтарға ие болуы керек еді. Репнин протестанттардың Ресейге пайдасы тигізу үшін жеткілікті маңызды емес деп есептеді; сонымен бірге, протестант қауымы императрица Екатеринаға араласпауды сұрады. Ресей мүдделерін ілгерілету үшін ол екі протестант конфедерациясын (Слюк және Торунь) құруға ынталандырды, содан кейін католик конфедерациясын (Кароль Станислав "Пани Коханку" Радзивилл басқарған Радом конфедерациясы). "Британ энциклопедиясының" он бірінші басылымында Репниннің хаттарында оның қатысуға міндетті саясаттың түрін ұнатпағаны көрсетілген. Дегенмен, ол өзінің нұсқауларын орындады және 1767-68 жылдардағы Сеймді ("Репнин Сеймі") барлық даулы мәселелерге келісім беруге мәжбүрлеу үшін түрлі шаралар қолданды. — Йозеф Анджей Залуски және Вацлав Ржевуски. Бұл конфедерацияның құрылуына тікелей себеп болды, ол іс жүзінде елшінің стратегиясын жойды.

Әскери мансап

Репнин Ресей-Түрік соғысында Осман империясына қарсы әскерлерді басқару үшін лауазымынан кетті. Молдавия мен Валахиядағы тәуелсіз қолбасшылықтың басында ол 1770 жылы Осман әскерінің Прут өзенін кесіп өтуіне кедергі келтірді, Ларга және Кагул шайқастарында көзге түсті, Измаил мен Килияны жаулап алды. 1771 жылы Валахиядағы жоғарғы қолбасшылыққа ие болып, Бухарестті басып алды. Бас қолбасшы Румянцевпен туындаған жанжал оны отставкаға келуге мәжбүр етті, бірақ 1774 жылы Силистрияны жаулауға және Кучук-Кайнарджи бейбіт шартына келісімдерге қатысты. 1775-1776 жылдары Репнин және оның көмекшісі Яков Булгаков Осман империясының астанасында Ресей мүдделерін қорғады. Бавария мұрагерлік соғысы басталғанда ол 30 мың сарбазды Бреслауға бастап барды, ал кейіннен Тешен конгресінде, Ресейдің толық өкілі ретінде, Австрияны Пруссиямен бейбіт келісімге келуге мәжбүр етті. Екінші түрік соғысы (1787-1792) кезінде Репнин, Александр Суворовтан кейін, Ресей қолбасшыларының ең табыстысы болды. Ол Салчияда Османдықтарды жеңіп, сераскир Хасан Пашаның әскерін толығымен жаулап алды, оны Измаилде қоршап алды және қаланы алуға дайындалып жатқанда, оның шешімсіздігіне байланысты бұл әрекетке тыйым салынды. Павел Потемкин, Самойлов және де Рибас жасаған тағы бір сәтсіз қоршаудан кейін, Григорий Александрович Потемкин тағайындаған Суворов Измаилға шабуыл жасады. 1791 жылы Потемкин зейнетке шыққаннан кейін Репнин бас қолбасшылыққа ие болып, бірден Мэчин шайқасында ұлы визирді жеңді, бұл Османлыларды Галац бейбіт шартын қабылдауға мәжбүр етті (1791 жылдың 31 шілдесі).

Кему жылдары

Польшаның екінші бөлінісінен кейін ол жаңадан қосылған Литва провинцияларының генерал-губернаторы болып тағайындалды, сондай-ақ Костюшко көтерілісі кезінде орыс әскерлеріне басшылық етті. Патша Павел I оны 1796 жылы фельдмаршал шеніне көтерді, ал 1798 жылы Пруссияны Франциядан бөліп, Габсбург монархиясы мен Пруссияны Бірінші Франция Республикасына қарсы біріктіру мақсатымен Берлин және Венаға дипломатиялық миссияға жіберді. Миссия сәтсіз аяқталғаннан кейін ол қызметтен босатылып, Ригада қайтыс болды. Репниннің заңсыз ұлы Иван Пнин еді, ал Адам Ержан Чарторыски Репнин мен Изабелла Флеминг арасындағы қарым-қатынастан туған деген кең таралған әңгіме болды. Репниннің заңды балалары үш қызы болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Репнин әулетінің еркек тарабы тоқтап қалғандықтан, Александр I Репниннің немересі, князь Николай Репнин-Волконскийге Репнин атын және оның атасының елтаңбасын қабылдауға рұқсат берді.