Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Будда ғибадатханасы, Фра Нахон ауданы, Бангкок, Таиланд
Buddhist temple in Phra Nakhon district, Bangkok, Thailand
Ват Фо (วัดโพธิ์,), сондай-ақ Ват По деп те жазылады, Бангкок қаласының Фра Нахон ауданындағы будда ғибадатхана кешені. Ол Раттанакосин аралында, Ұлы сарайдың оңтүстігінде орналасқан. Жатыр Будданың ғибадатханасы ретінде де белгілі, оның ресми атауы – Ват Пхра Четуфон Вимон Мангхаларам Раджварамахавихан. Ғибадатхана Таиландтағы патшалық ғибадатханалардың бірінші сыныптағы ең жоғары дәрежелі алты ғибадатханасының тізіміне кіреді. Бұл ғибадатхана кешенін бұрынғы ғибадатхана орнында қайта салған Рама I патшамен байланысты. Ол оның басты ғибадатханасы болды және оның күлінің бір бөлігі осында сақталған. Кейіннен ғибадатхана Рама III тарапынан кеңейтіліп, толықтай жөндеуден өтті. Ғибадатхана кешенінде Таиландтағы Будда мүсіндерінің ең үлкен коллекциясы орналасқан, оның ішінде 46 метрлік алып жатыр Будда бар. Ғибадатхана Таиландтағы ең алғашқы білім беру орталығы болып саналады. Ғибадатханада халыққа нұсқау беру мақсатымен орнатылған суреттер мен жазулар ЮНЕСКО-ның «Әлемді еске алу» бағдарламасымен танылды. Мұнда тай медицинасы мектебі орналасқан, сонымен қатар ғибадатхана дәстүрлі тай массажының туған жері ретінде белгілі, ол әлі күнге дейін оқытылып, тәжірибеленуде. Ват-Фоның оңтүстік бөлігінде 1688 жылы Бангкок қоршауынан кейін Пхетраха патшасы бұзған француздық жұлдызды бекініс орналасқан. 1767 жылы Аюттая биліктен құлағаннан кейін патша Таксин астананы Тонбуриге көшірді, онда ол Ват Арунның қарама-қарсы жағында, Чао Пхрая өзенінің жанында сарайын орналастырды. Ват-Фоның осы патша сарайына жақын орналасуы оны «патшалық монастырь» мәртебесіне көтерді. 1782 жылы патша Рама I астананы Тонбуриден Бангкокқа көшіріп, Ват-Фоға іргелес орналасқан Ұлы сарайды салдырды. 1788 жылы ол сол кезде құлай бастаған Ват-Фо ғибадатханасының ескі орнында құрылыс және жөндеу жұмыстарын тапсырды. Олардың ішінде 1767 жылы бірмалықтар тарапынан жойылған Аютаяның Ват Пхра Си Санфетіндегі алып Будда мүсінінің қалдықтары бар, олар кешендегі чедиге енгізілді. Қайта құрылыс жеті жылдан астам уақытқа созылды. 1801 жылы, жұмыс басталғаннан кейін он екі жыл өткен соң, жаңа ғибадатхана кешені Фра Четуфон Вимольмангклавас деп аталды, бұл Жетавана вихарасына сілтеме жасады, және ол Рама I үшін басты ғибадатханаға айналды. Келесі екі ғасыр ішінде кешенде, әсіресе Рама III (1824-1851) билік құрған кезеңде маңызды өзгерістер болды. 1832 жылы патша Рама III ғибадатхана кешенін жөндеуге және кеңейтуге кірісті, бұл процеске 16 жыл мен жеті ай кетті. Ғибадатхана кешенінің аумағы кеңейтілді, және қазіргі Ват-Фода орналасқан құрылыстардың көпшілігі осы кезеңде салынды немесе қайта салынды, соның ішінде Жатыр Будданың ғибадатханасы. Ол сонымен қатар ғибадатхана кешенін түрлі тақырыптардағы суреттер мен жазулармен безендіре отырып, білім берудің қоғамдық орталығына айналдырды. Жазуларды Рама III сарайының 50 шамасындағы адамдары және Ват Фоның иесі, буддалық ғалым, тарихшы және ақын болған Жоғарғы Патриарх Принц Параманучичинорот (1790-1853) басқаратын білімді монахтар жазды. 2008 жылдың 21 ақпанында бұл мәрмәр суреттер мен жазулар ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұраның даналығын насихаттау, сақтау және тарату мақсатындағы «Әлемді еске алу» бағдарламасына тіркелді. Ват-Фо Таиландтың алғашқы университеті және дәстүрлі тай массажының орталығы болып есептеледі. Ол 19 ғасырдың ортасында заманауи медицина пайда болғанға дейін медициналық білім беру орталығы ретінде қызмет етті, және ғибадатхана бүгінгі күні дәстүрлі медицина орталығы болып табылады, онда 1957 жылы құрылған тай медицинасы бойынша жеке мектеп әлі де жұмыс істейді.
Wat Pho (วัดโพธิ์, ), also spelled Wat Po, is a Buddhist temple complex in the Phra Nakhon District, Bangkok, Thailand. It is on Rattanakosin Island, directly south of the Grand Palace. Known also as the Temple of the Reclining Buddha, its official name is Wat Phra Chetuphon Wimon Mangkhalaram Rajwaramahawihan The more commonly known name, Wat Pho, is a contraction of its older name, Wat Photaram (วัดโพธาราม; ). The temple is first on the list of six temples in Thailand classed as the highest grade of the first class royal temples. It is associated with King Rama I who rebuilt the temple complex on an earlier temple site. It became his main temple and is where some of his ashes are enshrined. The temple was later expanded and extensively renovated by Rama III. The temple complex houses the largest collection of Buddha images in Thailand, including a 46 m long huge reclining Buddha. The temple is considered the earliest centre for public education in Thailand, and the illustrations and inscriptions placed in the temple for public instructions has been recognised by UNESCO in its Memory of the World Programme. It houses a school of Thai medicine, and is also known as the birthplace of traditional Thai massage which is still taught and practiced at the temple. The southern section of Wat Pho used to be occupied by part of a French Star fort that was demolished by King Phetracha after the 1688 Siege of Bangkok. After the fall of Ayutthaya in 1767 to the Burmese, King Taksin moved the capital to Thonburi where he located his palace beside Wat Arun on the opposite side of the Chao Phraya River from Wat Pho. The proximity of Wat Pho to this royal palace elevated it to the status of a wat luang ('royal monastery'). In 1782, King Rama I moved the capital from Thonburi across the river to Bangkok and built the Grand Palace adjacent to Wat Pho. In 1788, he ordered the construction and renovation at the old temple site of Wat Pho, which had by then become dilapidated. These include the remnants of an enormous Buddha image from Ayuthaya's Wat Phra Si Sanphet destroyed by the Burmese in 1767, and these were incorporated into a chedi in the complex. The rebuilding took over seven years to complete. In 1801, twelve years after work began, the new temple complex was renamed Phra Chetuphon Vimolmangklavas in reference to the vihara of Jetavana, and it became the main temple for Rama I. The complex underwent significant changes over the next two centuries, particularly during the reign of Rama III (1824 1851). In 1832, King Rama III began renovating and enlarging the temple complex, a process that took 16 years and seven months to complete. The ground of the temple complex was expanded to , and most of the structures now present in Wat Pho were either built or rebuilt during this period, including the Chapel of the Reclining Buddha. He also turned the temple complex into a public center of learning by decorating the walls of the buildings with diagrams and inscriptions on various subjects. The inscriptions were written by about 50 people from the court of Rama III and learned monks led by Supreme Patriarch Prince Paramanuchitchinorot (1790 1853), the abbot of Wat Pho, a Buddhist scholar, historian and poet. On 21 February 2008, these marble illustrations and inscriptions was registered in the Memory of the World Programme launched by UNESCO to promote, preserve and propagate the wisdom of the world heritage. Wat Pho is regarded as Thailand's first university and a center for traditional Thai massage. It served as a medical teaching center in the mid 19th century before the advent of modern medicine, and the temple remains a center for traditional medicine today where a private school for Thai medicine founded in 1957 still operates.
Ғибадатхана кешені
Ват-Фо – Бангкок қаласындағы ең ірі және ең ежелгі ваттардың бірі. Оның аумағы 50 рай, яғни 80 000 шаршы метрді құрайды. Мұнда мыңнан астам Будда бейнесі және өте үлкен Будда мүсіні орналасқан. Ват-Фо кешені шығыс-батыс бағытында созылған Четуфон жолымен екіге бөлінген, қоршалған аумақтан тұрады. Үлкен солтүстік қоршалған аумақ, путтхават, келушілерге ашық және Буддаға арналған ең әдемі ғимараттарды қамтиды, соның ішінде төрт бағытты вихарнасы бар бот және жатқан Будданың ғибадатханасы. Оңтүстік аумақ, санкхават, монахтардың тұрғын үйлері мен мектепті қамтиды. Басты ғибадатхана кешенінің периметрі бойынша он алты қақпа бар, олардың екеуі жұртшылыққа кіруге арналған (біреуі Четуфон жолында, екіншісі солтүстік-батыс бұрышында). Ват-Фо сонымен қатар жалпы халыққа білім беру орталығы болуы тиіс болған. Осы мақсатта, тарих, медицина, денсаулық, әдет-ғұрып, әдебиет, мақал-мәтелдер, сөздіктер және будда діні сияқты сегіз тақырыпты қамтитын суретті энциклопедия гранит тақталарға қашалып жазылған. Бұл тақталарға медицина, тай дәстүрлі массажы және басқа да тақырыптар туралы мәтіндер мен суреттер ойылып салынған. Олар ғибадатхана аумағында, мысалы, Сала Рай немесе ашық павильондарда орналасқан. Кешеннің төңірегінде Таиландтың тау жыныстарын бейнелейтін 24 шағын тау бақшасы (khao mor) орналасқан, ал біреуі, «Бұрылып тұрған жобалаушы төбесі» деп аталатын, массаж әдістерін және йога поздаларын көрсететін мүсіндерге ие. Кейін Рама IV Рама I-нің күлін Будда бейнесінің тұғырына қойды, соның арқасында жұртшылық Рама I-ге де, Буддаға да бірдей құрмет көрсетуге мүмкіндік алды. Залда Будданың шәкірттерінің он бейнесі бар: Моггалана Будданың сол жағында, ал Сарипутта оң жағында, ал төменде сегіз Арахант орналасқан. Бұл жер мифологиялық арыстан мүсіндерімен күзетілген қақпалармен және боттың қасиетті кеңістігін белгілейтін тас белгілер – бай семамен толықтырылған. Пхра-Рабианг. Бұл екі қабатты галереяда Рама I әкелген 1200 мүсіннен таңдалған солтүстік Таиландтан келген 400-ге жуық Будда бейнесі орналасқан. Бұл Будда мүсіндері, тұрған және отырған түрлерінде, бір-бірімен үйлесімді алтын жалатылған тұғырларға орнатылған. Бұл бейнелер Сиам тарихының әртүрлі кезеңдерінен, мысалы, Чиангсаен, Сукхотай, У Тонг және Аюттхая дәуірлерінен шыққан, бірақ Рама I оларды жаңартып, оларды бір-біріне ұқсас ету үшін штукатур және алтын жапырақтармен қаптаған. Пхра Пранг. Ботты қоршап тұрған ауланың әр бұрышында төрт мұнара немесе фра пранг орналасқан. Мұнаралардың әрқайсысы мәрмәрмен қапталған және төрт тараптың қамқоршы құдайлары болып табылатын төрт кхмер стиліндегі мүсіндерді қамтиды.
Wat Pho is one of the largest and oldest wats in Bangkok covering an area of 50 rai or 80,000 square metres. It is home to more than one thousand Buddha images, as well as one of the largest single Buddha images at in length. The Wat Pho complex consists of two walled compounds bisected by Chetuphon Road running in the east–west direction. The larger northern walled compound, the phutthawat, is open to visitors and contains the finest buildings dedicated to the Buddha, including the bot with its four directional viharn, and the temple housing the reclining Buddha. The southern compound, the sankhawat, contains the residential quarters of the monks and a school. The perimeter wall of the main temple complex has sixteen gates, two of which serve as entrances for the public (one on Chetuphon Road, the other near the northwest corner). Wat Pho was also intended to serve as a place of education for the general public. To this end a pictorial encyclopedia was engraved on granite slabs covering eight subject areas: history, medicine, health, custom, literature, proverbs, lexicography, and the Buddhist religion. These plaques, inscribed with texts and illustrations on medicine, Thai traditional massage, and other subjects, are placed around the temple, for example, within the Sala Rai or satellite open pavilions. Dotted around the complex are 24 small rock gardens (khao mor) illustrating rock formations of Thailand, and one, called the Contorting Hermit Hill, contains some statues showing methods of massage and yoga positions. Rama IV later placed some ashes of Rama I under the pedestal of the Buddha image so that the public may pay homage to both Rama I and the Buddha at the same time. There are also ten images of Buddha's disciples in the hall: Moggalana is to the left of Buddha and Sariputta to the right, with eight Arahants below. which is punctuated by gateways guarded by mythological lions, as well as eight structures that house bai sema, stone markers that delineate the sacred space of the bot. Phra Rabiang This double cloister contains around 400 images of Buddha from northern Thailand selected out of the 1,200 originally brought by King Rama I. These Buddha figures, some standing and some seated, are evenly mounted on matching gilded pedestals. These images are from different periods in Siamese history, such as the Chiangsaen, Sukhothai, U Thong, and Ayutthaya eras, but they were renovated by Rama I and covered with stucco and gold leaves to make them look similar. Phra Prang There are four towers, or phra prang, at each corner of the courtyard around the bot. Each of the towers is tiled with marble and contains four Khmer style statues which are the guardian divinities of the Four Cardinal Points.
Пхра Маха Чеди Си Раджакарн
Бұл – әрқайсысының биіктігі 42 метр болатын төрт үлкен ступадан тұратын топ. Бұл төрт чеди алғашқы төрт Чакри патшаларына арналған.
This is a group of four large stupas, each 42 metres high. These four chedis are dedicated to the first four Chakri kings.
Вихарн Франорн
Вихарн немесе виханда жатқан Будда бейнесі бар және ол Рама III билік кезінде Аюттая стилін үлгі етіп салынған. Ішкі кеңістігі қабырға суреттерімен әсемделген. Бұл ғимаратқа жақын орналасқан шағын көтерілген бақ (Миссакаван паркі) қытай стиліндегі павильонмен толықталған; бақтың орталық бөлігі – Бодхи ағашы, ол Шри-Ланкадағы Джая Шри Маха Бодхи ағашынан өсірілген, ал ол ағаш Будданың ағарту күтіп отырған Үндістандағы ағаштан тараған деп саналады.
The viharn or wihan contains the reclining Buddha and was constructed in the reign of Rama III emulating the Ayutthaya style. The interior is decorated with panels of mural. Adjacent to this building is a small raised garden (Missakawan Park) with a Chinese style pavilion; the centre piece of the garden is a bodhi tree which was propagated from the Jaya Sri Maha Bodhi tree in Sri Lanka that is believed to have originally came from a tree in India where Buddha sat while awaiting enlightenment.
Фра Мондоп
Пхра Мондоп немесе хо Траи – Буддалық кітаптардың шағын кітапханасы бар Киелі жазбалар залы. Ғимарат әдетте жұртшылыққа ашық емес, себебі пальма жапырақтарына жазылған кітаптарды сақтау үшін бақыланатын ортада ұстау қажет. Кітапхананы Рама III патша салған. Оның кіреберісінде қақпалардың екі жағындағы нишаларда "Ват Фоның алыптары" деп аталатын Як Ват Фо мүсіндері орналасқан. Пхра Мондоптың төңірегінде Рамаянаның бастамасы бейнеленген қабырға суреттері бар үш павильон орналасқан.
Phra Mondop or the ho trai is the Scripture Hall containing a small library of Buddhist scriptures. The building is not generally open to the public as the scriptures, which are inscribed on palm leaves, need to be kept in a controlled environment for preservation. The library was built by King Rama III. Guarding its entrance are figures called Yak Wat Pho ('Wat Pho's Giants') placed in niches beside the gates. Around Phra Mondop are three pavilions with mural paintings of the beginning of Ramayana.
Басқа құрылымдар
Пхра Чеди Рай Сыртта, Пхра Рабянг монастырының айналасында, Пхра Чеди Рай деп аталатын көптеген кішкентай чедилер орналасқан. Осы кішкентай чедилердің жетпіс бірін Рама III салған, олардың әрқайсысының биіктігі бес метр. Рама I салған, бір ортақ негізде орналасқан бес чедиден тұратын төрт топ та бар, олар монастырь сыртындағы әр бұрышта орналасқан. Кішкентай өлшемді 71 чедиде патша отбасының күлдері сақталса, 20 сәл үлкенірек чеди бес топқа біріктіріліп, Будданың реликвияларын сақтайды. Ғимаратта, қазіргі ботта орналасқан Будда мүсініне орын беру үшін одан көшірілген боттың түпнұсқа Будда мүсіні орналасқан. Оның жанында "Крокодилдік көл" деп аталатын бақ бар. Сала Рай Кешеннің шетінде орналасқан 16 спутниктік павильон бар, олардың кейбіреулерінде Будданың өмірін бейнелейтін қабырға суреттері кездеседі. Олардың екеуі – Пхра Маха Чеди Си Ратчакарн мен бас шіркеудің арасындағы медициналық павильондар. Солтүстік медициналық павильонында тай дәстүрлі массажы туралы жазулар бар, қабырғаларында массаж поздаларының 32 суреті бейнеленген, ал оңтүстік павильонында жаңа туған нәрестені қорғайтын періште туралы жазулар жинағы бар. Пхра Вихарн Код Бұл галерея, Пхра Рабянгтың сыртындағы әр бұрышта орналасқан төрт вихарадан тұрады. Тамнақ Васукри, сонымен қатар ақынның үйі деп те аталады, бұл ғалым, тарихшы және ақын Патриарх Параманучичинороттың бұрынғы резиденциясы. Бұл үйді оның жүрегі жақын туысы Рама III сыйлаған. Бұл ғимарат монахтардың оңтүстік жаққа орналасқан тұрғын үйінің ішінде орналасқан және оның туған күнінде жылына бір рет ашылады.
Phra Chedi Rai Outside the Phra Rabiang cloisters are dotted many smaller chedis, called Phra Chedi Rai. Seventy one of these small chedis were built by Rama III, each five metres in height. There are also four groups of five chedis that shared a single base built by Rama I, one on each corner outside the cloister. The 71 chedis of smaller size contain the ashes of the royal family, and 20 slightly larger ones clustered in groups of five contain the relics of Buddha. The building contains the original Buddha image from the bot which was moved here to make way for the Buddha image currently in the bot. Next to it is a garden called The Crocodile Pond. Sala Rai There are 16 satellite pavilions, most of them placed around the edge of the compound, and murals depicting the life of Buddha may be found in some of these. Two of these are the medical pavilions between Phra Maha Chedi Si Ratchakarn and the main chapel. The north medicine pavilion contains Thai traditional massage inscriptions with 32 drawings of massage positions on the walls while the one to the south has a collection of inscriptions on guardian angel that protects the newborn. Phra Viharn Kod This is the gallery which consists of four viharas, one on each corner outside the Phra Rabiang. Tamnak Wasukri Also called the poet's house, this is the former residence of Prince Patriarch Paramanuchitchinorot, a scholar, historian and poet. The house was a gift from his nephew Rama III. This building is in the living quarters of the monks in the southern compound and is open once a year on his birthday.
Жатақтап отырған Будда
Ват және жатқан Будда (Пхра Буддасайяс, พระพุทธไสยาสน์) 1832 жылы Рама III салған. Будданың жатқан бейнесі Будданың Нирванаға енуін және барлық қайта туулардың аяқталуын көрсетеді. Будданың оң қолы, тығыз бұйралы басын, шыны мозаикамен әшекейленген екі тіктөртбұрышты жастыққа сүйеніп, қолдайды. Будданың аяқ табандары 3 метр биіктікте және 4,5 метр ұзындықта, перленең қабықшалармен инкрустацияланған. Олардың әрқайсысы 108 бөлікке бөлінген, онда Будданы тануға болатын сәндік белгілер бейнеленген, мысалы, гүлдер, бишілер, ақ пілдер, жолбарыстар және құрбандық алтарінің керек-жарақтары. 1955 жылы ғибадатханада дәстүрлі медицина және массаж мектебі ашылды, қазір ол тай медицинасының төрт курсын ұсынады: тай дәріханасы, тай медициналық практикасы, тай акушерлігі және тай массажы. Бұл, Ват Фо тай дәстүрлі медицина және массаж мектебі, Тай білім министрлігі бекіткен тай медицинасының алғашқы мектебі және массаж мектептерінің бірі. Ол бүгінгі күнге дейін дәстүрлі тай медицинасы мен массажының ұлттық орталығы және білім беру мекемесі болып табылады. Ват Фода тай массажы бойынша курстар өткізіледі, олар бірнеше аптадан бір жылға дейін созылуы мүмкін. Ват Фода оқытылатын тай массажы немесе Нуад Тай ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұралар тізіміне енгізілген, ал Ват Фо 145 елде тәжірибе табатын 200 000-нан астам массажшыларды даярлаған. Бұл жазулар ғалымдар тарапынан Рама III патшаның тұсында жасалған. Олардың арасында тай массажында қолданылатын қысым нүктелерін көрсететін 60 жазу тақта бар, олардың 30-ы адам денесінің алдыңғы және артқы жағына арналған. Бұл емдік нүктелер мен энергия жолдары, «сен» деп аталатын, тақталардың қасындағы қабырғаларда түсіндірмелермен берілген.
The wat and the reclining Buddha (Phra Buddhasaiyas, พระพุทธไสยาสน์) were built by Rama III in 1832. The image of the reclining Buddha represents the entry of Buddha into Nirvana and the end of all reincarnations. The right arm of the Buddha supports the head with tight curls, which rests on two box pillows encrusted with glass mosaics. The soles of the feet of the Buddha are 3 m high and 4.5 m long, and inlaid with mother of pearl. They are each divided into 108 arranged panels, displaying the auspicious symbols by which Buddha can be identified, such as flowers, dancers, white elephants, tigers, and altar accessories. A school for traditional medicine and massage was established at the temple in 1955, and now offers four courses in Thai medicine: Thai pharmacy, Thai medical practice, Thai midwifery, and Thai massage. This, the Wat Pho Thai Traditional Medical and Massage School, is the first school of Thai medicine approved by the Thai Ministry of Education, and one of the earliest massage schools. It remains the national headquarters and the center of education of traditional Thai medicine and massage to this day. Courses on Thai massage are held in Wat Pho, and these may last a few weeks to a year. The Thai massage or Nuad Thai taught at Wat Pho has been included in UNESCO's list of Intangible Cultural Heritage, and Wat Pho has trained more than 200,000 massage therapists who practice in 145 countries. They were inscribed by scholars during the reign of King Rama III. Among these are 60 inscribed plaques, 30 each for the front and back of human body, showing pressure points used in traditional Thai massage. These therapeutic points and energy pathways, known as sen, with explanations given on the walls next to the plaques.
Сайт жоспары
Бұл жоспарда оңтүстікке қарай орналасқан Ват-Фо ғимаратының сангхаваты (монахтардың тұрағы) көрсетілмеген.
The sangkhawat (monks' quarters) of Wat Pho located to the south is not shown in this plan.