Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ксантелазма – тері астындағы холестериннің анық шекараланған сарғыш жинақысы. Ол көбінесе қабақтарда немесе олардың айналасында пайда болады (қабақ ксантелазмасы, ХП деп қысқартылады). Бұл шағын өскіндер теріге зиян келтірмейді және ауыртпайды, бірақ сыртқы келбетке әсер ете алады және оларды алып тастауға болады. Ксантелазма жинақылары мен қандағы төмен тығыздықты липопротеин деңгейі арасындағы байланысқа және атеросклероз қаупінің артуына қатысты мол деректер жинақталуда. Ксантелазма ірі болып, түйіндей түріне енгенде және ісік сипатқа ие болғанда ксантома деп аталуы мүмкін. Ксантелазма көбінесе ксантоманың бір түрі ретінде қарастырылады.
Xanthelasma is a sharply demarcated yellowish deposit of cholesterol underneath the skin. It usually occurs on or around the eyelids (xanthelasma palpebrarum, abbreviated XP). While they are neither harmful to the skin nor painful, these minor growths may be disfiguring and can be removed. There is a growing body of evidence for the association between xanthelasma deposits and blood low density lipoprotein levels and increased risk of atherosclerosis. A xanthelasma may be referred to as a xanthoma when becoming larger and nodular, assuming tumorous proportions. Xanthelasma is often classified simply as a subtype of xanthoma.
Диагностика
Ксантелазма ХС түрінде клиникалық көрініс бойынша диагноз қойылуы мүмкін, бірақ кейбір жағдайларда оны басқа жағдайлардан ажырату қажет, әсіресе некробиоттық ксантогрануломадан, сирингомадан, қабақтың саркоидозынан, май бездерінің гиперплазиясынан, Эрдгейм-Честер ауруынан, липоидты протеиноздан (Урбах-Витте ауруы) және ересектерде басталатын астма және перикулярлық ксантогранулома синдромынан (AAPOX). Ажырату диагнозы хирургиялық жолмен кесіп алып, патологтың микроскоп арқылы зерттеуімен (гистопатологияны анықтау үшін биопсия жасау) жүзеге асырылады. ХС-нің әдеттегі клиникалық көрінісі – жоғарғы қабақтың медиалдық жағында симметриялы түрде орналасқан жұмсақ, сарғыш түсті папулалар, жамылғылар немесе түйіндер; кейде төменгі қабақтар да зақымдануы мүмкін.
Xanthelasma in the form of XP can be diagnosed from clinical impression, although in some cases it may need to be distinguished (differential diagnosis) from other conditions, especially necrobiotic xanthogranuloma, syringoma, palpebral sarcoidosis, sebaceous hyperplasia, Erdheim–Chester disease, lipoid proteinosis (Urbach–Wiethe disease), and the syndrome of adult onset asthma and periocular xanthogranuloma (AAPOX). Differential diagnosis can be accomplished by surgical excision followed by microscopic examination by a pathologist (biopsy to determine histopathology). The typical clinical impression of XP is soft, yellowish papules, plaques, or nodules, symmetrically distributed on the medial side of the upper eyelids; sometimes the lower eyelids are affected as well.
Емдеу
Ксантелазмаларды трихлорогум қышқылымен пилинг жасау, хирургиялық жолмен, лазермен немесе криотерапия арқылы жоюға болады. Жою процедурасы, көбінесе сирек болғанымен, із қалдыруы және тері түсінің өзгеруіне әкелуі мүмкін.
Xanthelasmata can be removed with a trichloroacetic acid peel, surgery, lasers or cryotherapy. Removal may cause, although uncommon, scarring and pigment changes.
Болжам
Қайталану жиі кездеседі: XP ауруы бар пациенттердің 40%-ы алғашқы хирургиялық кесуден кейін, 60%-ы екінші кесуден кейін, ал барлық төрт қабақ қамтылған жағдайда 80%-ы қайталап ауырды. Мүмкін, себебі кесулер жеткілікті түрде терең болмауында.
Recurrence is common: 40% of patients with XP had recurrence after primary surgical excision, 60% after secondary excision, and 80% when all four eyelids were involved. A possible cause might be insufficiently deep excisions.
Эпидемиология
Ксантелазма – жалпы халық арасында сирек кездесетін ауру, батыс дамыған елдерде 0,56-дан 1,5%-ға дейін ауыспалы жиілікпен кездеседі. Аурудың пайда болу жасы 15-тен 75-ке дейін, бірақ ең көп кездесетін кезеңі – өмірдің 4-ші және 5-ші онжылдықтары. Әйелдерде осы ауру жиірек байқалатын сияқты, бірақ мұның себебі косметикалық кемшіліктерге көңіл бөлгені болуы мүмкін.
Xanthelasma is a rare disorder in the general population, with a variable incidence of 0.56 to 1.5% in western developed countries. The age of onset ranges from 15 to 75, with a peak in the 4th to 5th decades of life. There also seems to be a greater prevalence in females, but this might be due to higher consciousness to cosmetic defects.
Этимология
Бұл сөз грек тіліндегі xanthós, ξανθός "сары" және élasma, έλασμα "жапырақша" сөзінен туындаған. Көпше түрі - ксантеласмата.
The word is derived from Greek xanthós, ξανθός 'yellow' and élasma, έλασμα, 'foil'. The plural is xanthelasmata.