Элизабет Робинс: Американдық актриса, драматург және феминист өмірі
Elizabeth Robins
Элизабет Робинс (1862-1952) – американдық актриса, драматург, жазушы, феминист және сайлау құқығы үшін күрескен. Өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық актер және феминист (1862–1952)
American actor and feminist (1862–1952)
Элизабет Робинс (6 тамыз 1862 – 8 мамыр 1952) – актриса, драматург, романист және сайлау құқығы үшін күрескен әйел. Ол сонымен қатар C. E. Raimond есімімен де жазды.
Elizabeth Robins (August 6, 1862 – May 8, 1952) was an actress, playwright, novelist, and suffragette. She also wrote as C. E. Raimond.
Ерте өмір
Элизабет Робинс, Чарльз Робинс пен Ханна Кроудың тұңғыш баласы, Кентукки штатының Луисвилл қаласында дүниеге келді. Қаржылық қиындықтар туғаннан кейін әкесі балаларын анасына қалдырып, Колорадоға кетіп қалды. Ханна Кроу психиатриялық ауруханаға жатқанда, Элизабет пен басқа балалар Огайо штатының Занесвилл қаласындағы әжесіне жіберілді, ол онда білім алды. Әжесі оған Уильям Шекспирдің толық жинағын сыйлап, Нью-Йоркте актерлік өнерге ұмтылысын толық қолдады. Әкесі Роберт Оуэннің жақтасы болды және прогрессивті саяси көзқарастар ұстанды. Әкесі сақтандыру брокері болғанымен, балалық шағында көп саяхаттады және 1880 жылдың жазында Робинс оны тау-кен лагерьлеріне ертіп барды, сондай-ақ Нью-Йорк пен Вашингтондағы театрларға қатысу мүмкіндігіне ие болды. Елизабет ақылдылығы үшін әкесінің сүйікті балаларының бірі болды. Ол оның Вассар колледжіне оқуға түсіп, медицинаны оқығанын қалады. Он төрт жасында Робинс алғашқы кәсіби спектаклін (Гамлет) көрді, бұл оның актерлік мансапты қууға деген құштарлығын оятты. 1880 жылдан 1888 жылға дейін ол Америкада актерлік мансапқа ие болды.
Elizabeth Robins, the first child of Charles Robins and Hannah Crow, was born in Louisville, Kentucky. After financial difficulties, her father left for Colorado, leaving the children in the care of their mother. When Hannah Crow was committed to an insane asylum, Elizabeth and the other children were sent to live with her grandmother in Zanesville, Ohio, where she was educated. It would be her grandmother who armed her with The Complete Works of William Shakespeare and her unconditional support on her endeavor to act in New York City. Her father was a follower of Robert Owen and held progressive political views. Though her father was an insurance broker, he traveled a lot during her childhood and in the summer of 1880, Robins accompanied him to mining camps and was able to attend theatre in New York and Washington along the way. Because of her intelligence, Elizabeth was one of her father's favorite children. He wanted her to attend Vassar College and study medicine. At the age of fourteen, Robins saw her first professional play (Hamlet) which ignited her desire to pursue an acting career. From 1880 to 1888, she would have an acting career in America.
Актерлік мансап
Нью-Йоркқа келгеннен кейін Робинс көп ұзамай Джеймс О'Ниллмен танысты, ол оған Эдвин Буттың театрына қабылдануға көмектесті және 1882 жылы ол гастрольде болды. Көп ұзамай ол "нашар, ұсақ рөлдерді" ойнаудан жалықты және 1883 жылы Бостон мұражайының тұрақты труппасына қосылды. Осы жерде ол болашақ күйеуі Джордж Паркспен танысты, ол да труппа мүшесі болды. 1885 жылы Робинс Паркске үйленді. Күйеуі актерлік рөлдерді алуға күрескенмен, ол көп ұзамай үлкен сұранысқа ие болды және некелерінің барлық кезеңінде гастрольдік сапарларда болады. Оның сахнаны тастаудан бас тартуы Паркстің 1887 жылы Чарльз өзеніне көпірден секіріп өзіне қол жұмсауына ықпал еткен болуы мүмкін, ол өлім хатында "Мен енді сенің жолыңда тұрмаймын" деп жазған. 1888 жылдың 3 қыркүйегінде Робинс Лондонға көшті. "Лондонға көшуі Америкадағы жеке трагедиядан кейін жаңа өмірге бастады". Ол АҚШ-қа отбасына бару үшін ұзақ сапарлардан басқа, өмірінің соңына дейін Англияда тұрды. Англиядағы алғашқы аптасында Робинс Оскар Уайльдпен танысты. Оның мансабының бойында ол оның өнерін тамашалап, сын айтатын, мысалы, 1889 жылы Фрэнсис Ходжсон Бернетттің "Нағыз кішкентай лорд Фонтлерой" спектакліндегі рөліне. Уайльд: "Сіз актриса ретінде өз орныңызды анық бекіттіңіз. Біздің сахнадағы болашағыңыз кепілді" деді. Лондонға келгеннен кейін Робинс Хенрик Ибсеннің пьесаларына ғашық болды. 1891 жылы Лондонның "Қуыршақ үйі" пьесасының қайта қойылымы Робинсті Марион Лиамен таныстырды. Олар бірлесіп менеджмент құрды, бұл "Робинстің тәуелсіз басқару және көркемдік стандарттарға негізделген театр туралы армандаған театрына жасаған алғашқы қадам" болды. "Ибсен сияқты еркектер жазған 'әйелдер пьесаларында' жұмыс істеп", Робинс пен Лиа сахнаға күшті әйел кейіпкерлерін әкелді. Джордж Бернард Шоу "әйелдер мәселесі" деп аталатын нәрсе сахнаны қозғауды бастады" деп атап өтті. Елизавета Робинс пен Марион Лия бірлесіп Ибсеннің "Хедда Габлер" пьесасын Англия сахнасында алғаш рет қойды. "Қуыршақ үйі" драматургтердің әйелдерді бейнелеуіндегі маңызды қадам болды, ал Хедда Робинс үшін шешуші рөлге айналды. "Сара Бернхардт одан жақсы ойнай алмас еді", - деп жазды Уильям Арчер The World басылымында. Содан бері Хедда ағылшын сахнасында Робинс есімімен байланысты болды. Робинс пен Лия Ибсеннің басқа да "Жаңа әйел" пьесаларын қойды. "Ибсеннің пьесаларын орындау және оларға реакциялар Робинсті уақыт өте келе әйелдер құқығын қолдаушыға айналдырды". 1898 жылы ол ықпалды сыншы Уильям Арчермен бірігіп, коммерциялық емес Ибсен пьесаларын қойды. Ол Ұлыбританияда "Ибсеннің бас діни қызметкері" деп танылды. 1902 жылы Робинс Лондонның Сент-Джеймс театрында Стивен Филлипстің "Паоло және Франческа" пьесасында Лукреция рөлін ойнады. Қырық жасында актерлік мансабын аяқтаған Робинс ағылшын сахнасында актриса ғана емес, актриса-директор ретінде де өзінің із қалдырды.
After arriving in New York, Robins soon met James O'Neill, who helped her join Edwin Booth's theatre and by 1882, she was touring. She soon grew bored and irritated playing "wretched, small character parts" and in 1883 joined the Boston Museum stock company. It would be here that she met her future husband, George Parks, who was also a member of the company. In 1885 Robins married Parks. Although her husband struggled to get acting parts, she was soon in great demand and would be on tour throughout their marriage. Her refusal to leave the stage may have contributed to Parks to commit suicide in 1887 by jumping off a bridge into the Charles River, stating in his suicide note, "I will not stand in your light any longer." On September 3, 1888, Robins moved to London. "Her move to London represented a rebirth after personal tragedy in America." Except for extended visits to the U. S. to visit family, she remained in England for the rest of her life. At a social gathering during her first week in England, Robins met Oscar Wilde. Throughout her career, he would come see her act and give her critiques, such as in one of her roles in Frances Hodgson Burnett's The Real Little Lord Fauntleroy in 1889. Wilde's comment was "you have definitely asserted your position as an actress of the first order. Your future on our stage is assured." Early in her time in London, Robins became enamored with the plays of Henrik Ibsen. In 1891 a London matinee revival of A Doll's House put Robins in contact with Marion Lea. Together they would form a joint management, making this the "first step toward the theatre that Robins had dreamed of a theatre of independent management and artistic standards." Finding work in "'women's plays' written by men like Ibsen," Robins and Lea brought strong female characters to the stage. George Bernard Shaw noted "what is called the Woman Question has begun to agitate the stage." Together Elizabeth Robins and Marion Lea brought Ibsen's Hedda Gabler to the stage for the first time ever in England. A Doll's House "marked an important step in the representation of women by dramatists" and Hedda marked an important step for Elizabeth Robins, becoming her defining role. "Sarah Bernhardt could not have done it better," wrote William Archer in a publication of The World. From then on, Hedda became synonymous with Robins on the English stage. Robins and Lea would go on to produce a handful of Ibsen's other 'New Woman' plays. "The experience of acting and producing Ibsen's plays and the reactions to her work helped transform Elizabeth over time into a committed supporter of women's rights." In 1898, she joined forces with William Archer, an influential critic, and together they produced non profit Ibsen plays. She became known in Britain as "Ibsen's High Priestess." In 1902, Robins played Lucrezia in Stephen Phillips's Paolo and Francesca at the St. James's Theatre, London. Ending her acting career at the age of forty, Robins had made her mark on the English stage as not only an actress but an actress manager.
Жазушылық мансап
Робинс актерлік қызметтен түскен табысының оны толық қамтамасыз етуге жеткіліксіз екенін түсінді. Робинс сәтті актриса болып жұмыс істеп жүрген кезде, ол Аляскада жоғалып кеткен інісін іздеу үшін Англиядан кетуге мәжбүр болды. Інісін іздеу кезіндегі тәжірибесі оны 1904 жылы жазылған «Магниттік солтүстік» және 1908 жылы жазылған «Кел, мені тап» романдарын жазуға итермеледі. Осыған дейін ол 1894 жылы жазылған «Джордж Мандевиллдің күйеуі», 1895 жылы жазылған «Жаңа ай», 1896 жылы жазылған «Тұз астында және басқа да әңгімелер» және тағы бірнеше романдарды С. Э. Раймонд есімімен жазған. Ол псевдонимді актерлік және жазушылық мансабын бөлек ұстау үшін қолданғанын түсіндірді, бірақ Робинс пен Раймондтың бір адам екені туралы ақпарат тарағаннан кейін одан бас тартты. Ол Флоренс Беллмен бірлесіп швед жазушысы Элин Амееннің «Бефрид» әңгімесі негізінде «Аланның әйелі» пьесасын жазды. Ол көркем және ғылыми-публицистикалық әдебиет жазушысы ретінде ұзақ мансапқа ие болды. Елизавета Робинстің өмірбаянында, «Өмірді сахналау» еңбегінде Анжела В. Джон былай дейді: «Елизаветаның 1890 жылдардан бастап жазған шығармаларында феминистік сынның қалыптасуын байқауға болады, бұл Ибсеннің психологиялық реализмінен әсерленген, бірақ толыққанды емес. Ол 1907 жылы жазылған оның «Конверт» романында ең айқын көрініс тапқан. Робинстің басты кейіпкері Вида «еркек саясаткерлер мен әлеуметтік таныстарымен» сөйлейді, бұл Робинстің замандастарынан мүлдем өзгеше – бұл Ибсеннің «жаңа әйелдерінің» біріне ұқсайды. Роман Робинстің ең сәтті пьесасы «Әйелдерге дауыс бер!» драмасының бейімделуі болып табылады. «Әйелдерге дауыс беру» пьесасы әйелдердің сайлау құқығы үшін күресінің «көше саясатын» сахнаға алып шығарған алғашқы туынды болды және сайлау театрларының өркендеуіне ықпал етті. Елизавета Робинс алғаш рет «ашық ауадағы сайлау одағының» жиналыстарына қатысқанда, Әйелдердің әлеуметтік және саяси одағы штаб-пәтерін 1906 жылы Манчестерден Лондонға көшірді. Сол кезде ол жазған ағымдағы пьесасын тоқтатып, ең алғашқы сайлау драмасын аяқтау үшін жұмыс істеді. «Робинс жұмысына қаншалықты батып, соғұрлым осы мәселеге берілді».
Robins realised her income from acting was not stable enough to support her fully. While Robins was busy being a successful actress, she had to leave England to look for her brother in Alaska, who had gone missing. Her experiences searching for her brother led her to write her novels, Magnetic North (written in 1904) and Come and Find Me (1908). Before this, she had written novels such as George Mandeville's Husband (1894), The New Moon (1895), Below the Salt and Other Stories (1896) and several others under the name of C. E. Raimond. She explained her use of a pseudonym as a means of keeping her acting and writing careers separate but gave it up when the media reported that Robins and Raimond were the same. She and Florence Bell anonymously wrote the play Alan's Wife based on the short story Befried by the Swedish author Elin Améen. She enjoyed a long career as a fiction and nonfiction writer. In her biography of Elizabeth Robins, Staging a Life, Angela V. John says, "It is possible to trace in Elizabeth's writing from 1890s onwards an emerging feminist critique, clearly, but only partly, influenced by the psychological realism of Ibsen, which would find most confident expression in 1907 in her justly celebrated novel "The Convert". Robins's main character, Vida, speaks to "male politicians and social acquaintances", something very different from what the women of Robins's time did – something very reminiscent of one of Ibsen's 'new women.' The novel is an adaptation of Robins's most successful play, Votes for Women! The first play to bring the "street politics of women's suffrage to the stage", Votes for Women! led to a surge of suffrage theatre. Elizabeth Robins first attended "open air meetings of the suffrage union" when the Women's Social and Political Union moved its headquarters from Manchester to London in 1906. It was then that she "abandoned" the current play she was writing and worked to complete the very first suffrage drama. "The more Robins became immersed in the work, the more she became converted to the cause".
Әйелдер құқығын қорғау
Робинс Ұлттық әйелдер құқығы үшін күресушілер одағының мүшесі болды, сондай-ақ Әйелдердің әлеуметтік және саяси одағына да қосылды, бірақ ол WSPU-мен оның зорлық-зомбылық тактикасын күшейткеніне байланысты байланысын үзді. Дегенмен, ол әйелдер құқықтарын жақтаушы болып қала берді және бұл мақсат үшін публицист және жазушы ретіндегі өнерін пайдаланды. 1907 жылы оның "Конверт" атты кітабы жарық көрді. Кейіннен бұл пьеса сайлау құқығы қозғалысымен байланыстырып айтылатын болды. Робинс өмірінің соңына дейін белсенді феминист болып қала берді. 1920 жылдары ол феминистік "Time and Tide" журналына тұрақты автор болды. Ол сондай-ақ жыныстық теңсіздік мәселелерін зерттеген "Ancilla’s Share: An Indictment of Sex Antagonism" сияқты кітаптар жазуын жалғастырды. Ол әйелдер қозғалысына қатысты сөздерді, лекцияларды және мақалаларды жинап, редакциялады, олардың кейбіреулері бұрын жарияланбаған еді ("Way Stations", Dodd, Mead and Company, New York, 1913). Фредерик Петик Лоуренс, 1-ші барон Петик Лоуренс, Робинс оған суфражистка мен суфражист арасындағы айырмашылықты түсіндіргенін айтты. Робинс әйелдерге Лордтар палатасына кіруге рұқсат беру науқанына қатысты. Оның досы Маргарет Хейг виконт Ронданың қызы еді. Ол әйелдер құқықтарын қолдаған және өсиетімен Маргаретқа оның титулын мұра етуге мүмкіндік берді. Бұл радикалды қадам деп есептелді, өйткені әйелдер әдетте теңдес титулын мұраға алмаған. 1918 жылы Ронда қайтыс болғаннан кейін Лордтар палатасы Маргаретқа, енді виконтесса Рондаға, орын алуға рұқсат бермеді. Робинс бұл мәселе бойынша көптеген мақалалар жазды, бірақ Лордтар палатасы өз шешімін өзгертуден бас тартты. Әйелдер алғаш рет 1958 жылы ғана Лордтар палатасына қабылданды.
Robins became a member of the National Union of Women's Suffrage Societies, as well as the Women's Social and Political Union, although she broke with the WSPU over its increasing use of violent militancy. She remained a strong advocate of women's rights, however, and used her skills as a public speaker and writer on behalf of the cause. In 1907 her book The Convert was published. It was later turned into a play that became synonymous with the suffrage movement. Robins remained an active feminist throughout her life. In the 1920s she was a regular contributor to the feminist magazine, Time and Tide. She also continued to write books such as Ancilla's Share: An Indictment of Sex Antagonism, which explored the issues of sexual inequality. She collected and edited speeches, lectures, and articles dealing with the women's movement, some of which had never previously appeared in print (Way Stations, published by Dodd, Mead and Company, New York, 1913). Frederick Pethick Lawrence, 1st Baron Pethick Lawrence credited Robins with explaining to him the difference between a suffragette and a suffragist. Robins was involved in the campaign to allow women to enter the House of Lords. Her friend, Margaret Haig, was the daughter of Viscount Rhondda. He was a supporter of women's rights and in his will made arrangements for Margaret to inherit his title. This was considered radical, as women did not normally inherit peerage titles. When Rhondda died in 1918 the House of Lords refused to allow Margaret, now the Viscountess Rhondda, to take her seat. Robins wrote numerous articles on the subject, but the House of Lords refused to change its decision. It was not until 1958 that women were first admitted to the House.
Жеке өмір
Робинс әдемі әйел болғандықтан, оны көптеген ер адамдар қуып жетеді. Ол өзінің жақын досы, жоғары беделді әдеби сыншы және Ибсенді зерттеуші Уильям Арчерге терең қызығушылық танытқанын мойындады. Бірақ Арчер үйленген адам болғандықтан қол жетімді емес еді. Джордж Паркспен қысқа ғана некеден кейін ол өмір бойы жалғыз болды. Өте зиялы болғандықтан, ол Лондонның әдеби және өнер ортасына қабылданды, Джордж Бернард Шоу, Оскар Уайльд және Генри Джеймспен достық қарым-қатынас жасады, сондай-ақ болашақ ақын лауреаты Джон Мейсфилдпен құштар, бірақ физикалық емес романтикалық қарым-қатынаста болды. 1900 жылы Робинс Аляскадағы алтын іздеу лагерьлеріне жалғыз барып, өзінің сүйікті ағасы Реймонд Робинсті іздеді, оның Юкон аймағында жоғалып кеткенін қауіптенді. Ұзақ және қиын сапардан кейін ол Реймондты Номде таба алды. Ол 1900 жылғы жазды Алясканың құлқысыз және заңсыз жерінде Реймондпен бірге өткізді. Оның оқиғалары бекер болған жоқ – сол кезде жұққан қызба оның денсаулығын өмір бойына әсер етті. Робинстің Аляска туралы әңгімелері Лондонға жариялану үшін жіберілген бірнеше мақаланың материалдарына айналды. Оның ең көп сатылған кітабы – «Магниттік Солтүстік», ол оның өмірлік тәжірибелерін баяндайды, сондай-ақ «Элизабет Робинстің Аляска Клондайк күнделігі» де осы туралы. Робинс әкесінің оны дәрігерлік білім алуына жол бермесе де, ол медицинаға деген қызығушылығын сақтап қалды. 1909 жылы ол британдық құлдықтан азат ету қозғалысының көшбасшысы Уильям Уилберфорстың шөбересі Октавия Уилберфорспен танысты. Октавия медицинаны оқығысы келген жас әйел еді, бірақ оның отбасы зиялылықты және кәсіби мансапты әйелдер үшін «еркектік қасиеттерден айыратын» нәрсе деп қарады. Уилберфорстың әкесі оның оқуын қаржыландырудан бас тартып, оқуын жалғастырғаны үшін одан мұрасын айырғанда, Робинс және басқа достары оның дәрігер болып бітіруіне дейін қаржылық және рухани қолдау көрсетті. Кейбіреулер Робинс пен Уилберфорстың романтикалық қарым-қатынаста болғанын болжаса да, бұл екі әйел туралы ғылыми зерттеулерде де, олардың өзінің жазбаларында да расталмады. Бар дәлелдер Робинс пен Уилберфорстың ана мен қызға ұқсас қарым-қатынаста болғанын көрсетеді. Өмірінің соңғы жылдары Робинс Вирджиния және Леонард Вулфпен достық байланыс орнатты. Доктор Уилберфорс Робинстің 1952 жылы қайтыс болғанға дейін күтім жасады, оның 90 жылдық мерейтойына бірнеше ай қалғанда.
A beautiful woman, Robins was pursued by many men. She admitted to a deep attraction to her close friend, the highly respected literary critic and fellow Ibsen scholar, William Archer. As a married man Archer was unavailable, however. Except for her brief marriage to George Parks, she remained a single woman. Highly intelligent, she was welcomed into London's literary and artistic circles, enjoying friendships with George Bernard Shaw, Oscar Wilde, and Henry James, as well as a tempestuous romantic (but probably non physical) relationship with the much younger future poet laureate John Masefield. In 1900 Robins traveled alone to the gold rush camps of Alaska in search of her favorite brother Raymond Robins, whom she feared was lost in the Yukon. After a long and arduous journey, she located Raymond in Nome. She shared his life in wild and lawless Alaska throughout the summer of 1900. Her adventures were not without cost – the typhoid fever she contracted at that time compromised her health for the rest of her life. Robins's tales about Alaska provided material for a number of articles she sent on to London for publication. Her best selling book, The Magnetic North, is an account of her experiences, as is The Alaska Klondike Diary of Elizabeth Robins. Although Robins rejected her father's plans for her to be educated as a doctor, she retained a strong interest in medicine. In 1909 she met Octavia Wilberforce, the great granddaughter of William Wilberforce, a leader of the British abolitionist movement. Octavia was a young woman whose desire to study medicine was thwarted by a family which viewed intellectualism and professional careers as 'unsexing' for women. When Wilberforce's father refused to pay for her studies and disinherited her for pursuing them, Robins and other friends provided financial and moral support until she became a doctor. While some have conjectured that Robins and Wilberforce were romantically involved, this has never been supported by scholarly material available about either woman, nor is it borne out by their own writings. Available evidence points to Robins and Wilberforce enjoying a relationship much like that of mother and daughter. In her declining years Robins developed a friendship with Virginia and Leonard Woolf. Dr Wilberforce looked after Robins until her death in 1952, just months shy of her 90th birthday.