Кіріспе

Хорват-американдық суретші Максимилиан "Максо" Ванка (11 мамыр 1889 – 2 ақпан 1963) – хорват-американдық суретші. Ол ең белгілісі 1937 және 1941 жылдары Пенсильвания штатының Миллвейл қаласындағы Әйгіс Николай хорват шіркеуінде салған қабырға суреттері сериясымен танымал.

Мұра

1968 жылы Ванканың жесірі мен қызы оның 47 туындысын Хорватия ғылым және өнер академиясына табыс етті. Бұл коллекция бастапқыда Ванканың Корчула аралындағы бұрынғы жазғы үйінде қойылды, бірақ кейін Загребтегі Строссмайер ескі шеберлер галереясына көшірілді. 2022 жылы коллекцияның қалпына келтіріліп, Корчуладағы Ванканың вилласына қайта көшірілетіні жарияланды. Ванка мен оның туындылары оның қайтысынан кейін АҚШ-та ұмытылып, 1990 жылдардан бастап қайта назар аудара бастады. Оның АҚШ-тағы алғашқы ретроспективасы 2001 жылы Пенсильвания штатының Дойлстаун қаласындағы Джеймс А. Миченер өнер мұражайында өтті. 1991 жылы Максо Ванканың Миллвейл қабырғалық суреттерін сақтау қоғамы құрылды, оның мақсаты – Санкт-Николай шіркеуіндегі қабырғалық суреттерді сақтау және күту. SPMMMV қабырғалық суреттерді тазалау, қалпына келтіру және жарықтандыру жөніндегі науқанды жүргізеді, сондай-ақ әр сенбі күні сағат 11:00 және 12:30-да экскурсиялар ұсынады. Ванка Луи Адамиктің бірнеше еңбектерінде еске алынған, ал ол 1936 жылғы «Өмірдің бастауы: Бір адамның өмірі» романына шабыт берген. Роман Рудо Станка есімді ер адамның өмірін баяндайды, оның жас кезі Ванканың өміріне ұқсас. Ванка сондай-ақ 1981 жылы Карнеги-Меллон университетінің профессоры Дэвид П. Демарест жазған «Америкаға сыйлық» пьесасында еске алынды. 2012 жылы Пасха күні Питтсбургтік Action Camp тобы Maxo Vanka қабырғалық суреттерінің алдында тікелей орындалған музыкалық сюитасының фрагментін көрсететін қысқа фильмді шығарды. Бұл жұмыстың Миллвейл қабырғалық суреттерінің алдында, Санкт-Николай хорват католик шіркеуінде орындалған жалғыз екі қойылымының бірі. Бұл топқа Hi Rez атты бірлескен жоба аясында осы сюитаны орындау тапсырылды. Ол Амброз Тестеннен акварель салу техникасын үйреніп, кейіннен оның сурет салуына үлкен әсер етті.