Болеслав Лесьмян: Польша ақыны және суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Bolesław Leśmian
Болеслав Лесьмян – польский ақын, суретші, Польша әдебиеті академиясының мүшесі. Символизм мен экспрессионизмді қабылдаған, өмір философиясы, құдай және өлім туралы өлеңдерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польша ақыны және суретшісі Болеслав Лесмиан (туған жылы Болеслав Лесман; 22 қаңтар 1877 – 5 қараша 1937) – поляк ақыны, суретші және Польша әдебиет академиясының мүшесі, поляк поэзиясына символизм мен экспрессионизмді енгізген алғашқы ақындардың бірі. Өмірінде көбінесе маргиналды тұлға болғанымен, Лесмиан қазір Польшаның ең ұлы ақындарының қатарында саналады. Лесмиан сонымен қатар «Жас Польша» қозғалысының белгілі ақыны және жазушысы Антони Лангедің сіңілі баласы, және сол дәуірдің тағы бір көрнекті ақыны Ян Бржехваның туысы болды.
Polish poet and artist
Bolesław Leśmian (born Bolesław Lesman; 22 January 1877 – 5 November 1937) was a Polish poet, artist, and member of the Polish Academy of Literature, one of the first poets to introduce Symbolism and Expressionism to Polish verse. Though largely a marginal figure in his lifetime, Leśmian is now considered one of Poland's greatest poets. Leśmian was also nephew of the famous poet and writer of the Young Poland movement, Antoni Lange, and the cousin of another notable poet of the epoch, Jan Brzechwa.
Жұмыс
Польшалық оқырмандар үшін Лесьмианның стилі бірегей және оңай танылатын, ерекшелігіне қарамастан интуитивті түрде түсінікті. Өлеңдерінде, поляк фольклоры мен дәстүрлерінен алынған жаратылыстар мекендейтін фантастикалық, мифтік және ертегілік ортада, Лесьмиан өзінің өмірлік философиясын жариялайды, ол Құдай мен өлімге деген терең және жеке қызығушылығымен тығыз байланысты. Оның туындыларының кейіпкерлері көбінесе «кемшіліктері бар адамдар» болып табылады, олар Мәдениет пен Табиғат арасында күресіп, аралықтағы жағдайларын қабылдай алмайды. Лесьмиан үшін, мұны жасай алатындар – бір мезгілде Мәдениет пен Табиғатпен бірге өмір сүре алатындар – ақындар, «алғашқы адамзаттың» соңғы өкілдері. «Польша тілінің мол сөзжасамдық мүмкіндіктеріне» сүйене отырып, Лесьмианның стилі көптеген жаңа сөздермен ерекшеленеді, олардың көптегені бүгінгі күнге дейін күнделікті поляк тілінде қолданылады (мысалы, Киприан Норвидтің ұқсас тәжірибелерінен өзгеше). Кейінгі зерттеушілер «лесьмианизмдер» деп атаған бұл жаңа сөздер көбінесе көптеген славян тілдеріне тән, бірақ басқа көптеген тілдерде сирек кездесетін «префикс+сөз түбірі/атырма (+жүрекше)» формуласының нәтижесі болып табылады, бұл Лесьмианның поэзиясын ағылшын тіліне «аударғанда түсініксіз» етеді. Лесьмианның ең көп қолданатын префикстерінің бірі – белгілі бір қасиеттердің жоқтығын білдіретін префикстер (мысалы, bez немесе nie, шамамен «сіз» немесе «емес»), бұл кейбір зерттеушілерді оны «болмаудың Дантесі» деп атауға итермелейді. Польша тарихындағы ең ұлы ақындардың бірі саналатын Лесьмиан, соғыс аралық кезеңнің ең қызықты суретшілерінің бірі, бірегей стильдегі поляк халық балладасының және терең жеке, бірақ сонымен қатар кең таралған метафизикалық өлеңдердің авторы. Сонымен қатар, ол поляк тілі тарихындағы эротикалық өлеңдердің ең көрнекті ақыны ретінде жиі еске алынады.
To Polish readers, Leśmian's style is unique and easily recognizable, intuitively accessible despite its idiosyncrasy. In his poems, in a fantastical, mythical and fabulous environment often inhabited with creatures taken from the Polish folklore and traditions Leśmian expounds his life philosophy, revolving around his equally deep and personal fascinations with God and death. The protagonists of his works are usually "handicapped humans", struggling between Culture and Nature, unable to accept their in between positions. For Leśmian, the only ones who can do this the only ones able to live with both Culture and Nature simultaneously are poets, the last examples of "the primitive mankind." Relying heavily on "the vertiginous word formation potential of Polish," Leśmian's style is especially notable for its numerous neologisms, many of which are still in use in everyday Polish language (as opposed to, say, Cyprian Norwid's similar experiments). Referred to as "leśmianisms" by subsequent scholars, these neologisms are usually the product of the versatile "prefix+verb/noun(+suffix)" formula natural to most Slavic languages, but peculiar to many other languages, rendering Leśmian's poetry "almost untranslatable" into English. Some of Leśmian's favourite prefixes include those who imply a lack of certain qualities (like bez or nie , loosely, "without," or "non "), leading certain scholars to dub him "the Dante of non being." Considered one of the greatest Polish poets in history, Leśmian is certainly one of the most interesting artists of the interwar period, creator of a uniquely stylised Polish folk ballad and profoundly personal and, nevertheless, popular metaphysical lyrics. In addition, he is frequently mentioned as the most notable poet of erotic verses in the history of the Polish language.