Калифорния мен Мексикада өсетін сирек кездесетін Parry pinyon қарағайы туралы ақпарат. 200-500 жыл өмір сүреді, өртке төзімді, жартасты жерлерде өседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Солтүстік Америкада табылған қарағай
Pine tree found in North America
Pinus quadrifolia, немесе Пэрри пиньоны – Америка Құрама Штаттарының оңтүстік Калифорниясы мен Мексиканың Баха Калифорниясының солтүстігінде, 33° 30' солтүстік ендігінен 30° 30' солтүстік ендігіне дейін өсетін пиньон қарағайлары тобына жататын қарағай. Пэрри пиньонының өмір сүру ұзақтығы шамамен 200-ден 500 жылға дейін жетеді. Ол көбінесе топырағы жұқа, тасты жерлерде кездеседі. Бұл аймақта сирек және көбінесе шашыраңқы болып, ашық орманды алқаптарды құрайды, әдетте аршалармен араласады. Оның басқа да кең таралған аттары – жаңғақ қарағай және төрт жапырақты пиньон қарағай. Ірі Пэрри пиньоны төмен немесе орташа температурадағы өрттен зардап шекпесе, жас пиньондар өрттен толығымен жойылуы мүмкін. Пэрри пиньоны өрттен кейін қайтадан өрмейді.
Pinus quadrifolia, the Parry pinyon, is a pine in the pinyon pine group native to southernmost California in the United States and northern Baja California in Mexico, from 33° 30' N south to 30° 30' N. The Parry pinyon has a lifespan of around 200 to 500 years. It is usually found in rocky areas that often have thin soil. It occurs at moderate altitudes from to , rarely as low as and as high as It is scarce and often scattered in this region, forming open woodlands, usually mixed with junipers. Other common names include nut pine and fourleaf pinyon pine. Larger Parry pinyons can survive fires of low to moderate heat, but younger pinyons can be wiped out by fires. The Parry pinyon does not possess the ability to resprout after a fire.
Қолданылуы
Азық тұқымдары, қарағай жаңғақтары, оның таралған аймағының барлығында жиналады, бірақ ол өнімділігі жағынан Колорадо пиньонынан (P. edulis) әлдеқайда төмен. Пари пиньоны кейде сәндік ағаш ретінде отырғызылады және кейде Жаңа жылдық шырша ретінде қолданылады. Түрдің таралу аймағы шектеулі болғандықтан, Парри пиньонының тұқымдары коммерциялық мақсатта жиналмайды. Оларды көбінесе құстар, кеміргіштер (әсіресе ағаш сысқаны) және басқа сүтқоректілер жейді. Оңтүстік Калифорниядағы Кахуилла тайпасы қыздардың күннен күйіп қалмауы үшін қолданылатын бетке жағатын крем жасау үшін шайырды пайдаланған. Жаңғақтар да пайдалы болды. Кахуилла тайпасы нәрестелерге ана сүтінің орнына жаңғақтарды жеуге берген, сондай-ақ оларды ұнтақтап, сумен араластырып ішкілік дайындаған. Жаңғақтарды пісіріп толығымен жеген немесе олардан қою тағам жасаған. Олар Кахуилла тайпасы үшін көрші тайпалармен сауда жасау үшін маңызды тауар болған. Қабықтан үй шатыры жасалған, ал түбірлері мен инелері себет өруге қолданылған. Шайырды қыш ыдыстарды жөндеуге және жебе ұштарын жебе сағасына бекітуге қолданған. Ағашының жану қабілеті жоғары және жағымды иісі болғандықтан, оны отын және құрбандыққа шалу үшін пайдаланған. Диегено тайпасы да жаңғақтарды, сондай-ақ тұқымдарды жеген.
The edible seeds, pine nuts, are collected throughout its range, though it is much less important than Colorado pinyon (P. edulis) for the crop. Parry pinyon is also occasionally planted as an ornamental tree and sometimes used as a Christmas tree. Due to the limited distribution of the species, the seeds of the Parry pinyon are not gathered commercially. They are more often consumed by birds, rodents (especially woodrats) and other mammals. The Cahuilla tribe of southern California used the resin to make a face cream commonly used by girls to prevent sunburn. The nuts were useful as well. For the Cahuilla, the nuts were given to the babies to eat as an alternative from breast milk and were also grounded then mixed with water as a beverage. The nuts were roasted and eaten whole or made into mush. They were important to the Cahuilla as a trade item with neighboring tribes. The pine needles and roots were used as material for basketry and the bark was a reliable substance for making the roofs of houses. The resin was a glue for mending pottery and reattaching arrowheads to the arrow shafts. The wood was burnt for firewood and incense, since it had high combustibility and it gave a pleasant smell. The Diegueno also ate the nuts, but also the seeds as well.