Кіріспе

Христиандық мейрам күні
Мәсіхтің шомылдырылуы мейрамы

Иеміздің шомылдырылуы мейрамы немесе Теофания – Иса Мәсіхтің Жақия шомылдырушымен Иордан өзенінде шомылдырылуын еске алатын күн. Бастапқыда Мәсіхтің шомылдырылуы Эпифания күні тойланды, ол күні Даналардың келуі, Мәсіхтің шомылдырылуы және Қанадағы той еске алынатын. Бірақ, уақыт өте келе Батыста Иеміздің шомылдырылуы Эпифаниядан бөлек мейрам ретінде атап өтіле бастады. Бұл мейрам Католик шіркеуінде, сондай-ақ Англикан және Лютеран шіркеулерінде Иеміздің Эпифаниясынан (6 қаңтар) кейінгі бірінші жексенбіде тойланады. Кейбір Лютеран шіркеулері оны Ұлы оразаға дейінгі немесе Квинквагезима жексенбісінде тойлайды.

Шығыс христиан шіркеулеріндегі мереке

Шығыс православие және Шығыс католик шіркеулерінде Иеміздің шомылдырылуы 6 қаңтарда, Ұлы Теофания мерекесінің бір бөлігі ретінде тойланады. Дәстүрлі Юлиан күнтізбесін ұстанатын шіркеулер үшін 6 қаңтар қазіргі Григориан күнтізбесі бойынша 19 қаңтарға сәйкес келеді (толық мәліметтер үшін Epiphany (мереке) және Теофания қараңыз).

Рим-католик шіркеуі

Иеміздің шомылдырылуы Рим тәртібінде ерекше мереке ретінде тойланады, бірақ бастапқыда ол Епифания мерекесінде белгіленген үш Ізгі хабар оқиғасының бірі болған. Батыста Ғалымдардың келуі Епифанияда еске алынатын басқа да мәселелерді көлеңкеге түсіргеннен кейін, Папа Пий XII 1955 жылы Шомылдырудың жеке литургиялық еске алуын орнатып берді. Триденттік күнтізбеде Иеміздің шомылдырылуының мерекесі шамамен төрт ғасыр бойы болған жоқ. Содан кейін мереке «Иеміздің шомылдырылуын еске алу» деген атаумен 13 қаңтарда маңызды қос мереке ретінде белгіленді, бұл үшін Епифания октавасында бұрын оқылған дұғалар мен әндер пайдаланылды, оларды Пий XII жойды; алайда, егер Иеміздің шомылдырылуын еске алу жексенбіге түсетін болса, дұғалар мен әндер Әулет мерекесіне арналғандарындай болды, ешқандай еске алусыз. Бес жылдан кейін күнтізбені қайта қарағанда, Папа Иоанн XXIII 13 қаңтарда «Иеміз Иса Мәсіхтің шомылдырылуын еске алуды» екінші дәрежелі мереке ретінде сақтап қалды. Мереке орнатылғаннан кейін 14 жыл өткен соң, Папа Павел VI оның күнін 6 қаңтардан кейінгі бірінші жексенбіге (ең ертесі 7 қаңтар, ең кеші 13 қаңтар) белгіледі, немесе егер белгілі бір елде Епифания 7 қаңтарда немесе 8 қаңтарда жексенбіде тойланатын болса, 8 қаңтарда немесе 9 қаңтарда дүйсенбіде тойланады. Папа Иоанн Павел II осы мереке күні Рим папасының Сикстин капелласында нәрестелерді шомылдыру рәсімін өткізу дәстүрін қалыптастырды.

Лютеран шіркеулері

Бұрынғы уақытта лютеран шіркеулері, басқа батыс христиан шіркеулері сияқты, Иеміздің шомылдырылуын Епифания мерекесінің октавасында еске алатын. Бүгін көптеген лютерандық қауымдарда Иеміздің шомылдырылуы мерекесі Епифания мерекесінен кейінгі бірінші жексенбіде жеке мереке ретінде тойланады. Скандинавия тарихы бар лютерандық шіркеулер, мысалы, Евангелистік лютерандық синод, Мәсіхтің шомылдырылуын Ұзақ оразаға дейінгі соңғы жексенбіде, Куинквагесима жексенбісінде тойлайды. Хронологиялық тұрғыдан алғанда, Ұзақ оразаның бірінші жексенбісінде оқылатын Исаның сынаққа түсуі, Исаның шомылдырылуынан кейін дереу болады. Бұл тәртіп Йоханнес Бугенхаген Данияға әкелген шіркеу тәртібіндегі лекциялық тізімге сәйкес келеді.

Англикандық Қауымдастық

Англия шіркеуінде Епифания 6 қаңтарда немесе 2 мен 8 қаңтар аралығындағы жексенбіде тойланады. Егер Епифания 6 қаңтарда немесе одан бұрынғы жексенбіде болса, Мәсіхтің шомылдырылуы келесі жексенбіде тойланады. Егер Епифания 7 немесе 8 қаңтарда болса, Мәсіхтің шомылдырылуы келесі дүйсенбіде, яғни 8 немесе 9 қаңтарда тойланады. Англия шіркеуінде қарапайым уақыт Мәсіхтің ғибадатханада таныстырылуынан кейінгі күні басталады. Епископтық шіркеуде [АҚШ] Епифания әрқашан 6 қаңтарда, ал Иеміздің шомылдырылуы әрқашан келесі жексенбіде тойланады. Иеміздің шомылдырылуы мейрамы Епископтық шіркеу үшін Рождество уақытының соңы болып табылады ма, жоқ па, бұл нақты белгілі емес. Бір жағынан, "Дұға кітабында" "Рождествоның он екі күні" деп айтылады және Рождество мен Епифания уақыттары анық ажыратылады, соңғысы Күл шәрбесіне дейін созылады. Екінші жағынан, "Дұға кітабы" Епифаниядан кейінгі және Иеміздің шомылдырылуына дейінгі апта күндері Рождество дұғаларын және оқуларын жалғастыруға рұқсат береді. Бұдан әрі, Епифания мен Мәсіхтің шомылдырылуы тығыз байланысты деп есептеледі, бұл Рождество уақыты Иеміздің шомылдырылуы мейрамымен аяқталады деген түсінікке келуге мүмкіндік береді.

Методистік шіркеулер

Методист шіркеулері дәстүрлі түрде Жаңа жыл түні өткізілетін түнгі құдайы қызметтерінде келісімді жаңару рәсіміне қатысады. Иеміздің крещениесі мерекесі көптеген методист приходтарында қаңтар айының екінші жексенбісінде, Эпифания мерекесінен кейін тойланады.