Кіріспе

Француз актері және жазушысы Филипп Луи Анри Мари де Шеризе, 9-шы маркиз де Шеризе (13 ақпан 1923 – 17 шілде 1985) – француз жазушысы, радио юморисі, сюрреалист және эпизодтық рөлдегі актер (сахналық аты – Амеде). Ол 1967 жылы Жерар де Седтың «Ренн алтыны» кітабында жарияланған жалған пергаменттер жасауымен ең жақсы танымал, бұл 1962–1983 жылдар аралығында Сион орденының жалғандығына қатысуының бір бөлігі болды.

Ерте өмір

Де Шеризе Лотарингиядағы бай отбасынан шыққан болатын, бірақ отбасының қарсылығына қарамастан актер болуға бекінді. 1946 жылы Рене Симон атындағы драма мектебіне түсіп, актерлік шеберлікті үйрене бастады, ал ең әйгілі туындысы – 1952 жылғы «Jeux interdits» фильміндегі рөлі болды. Ол өмірсүйгіш, көңілді адам ретінде танымал еді, үнемі шарап ішіп, қоғамдық кітапханаларды жиі аралап, оның табиғи құштарлығы оны қызықтырған әр нәрсені зерттеуге жетеледі.

Сюрреализм

Филипп де Шеризе сюрреалистік қозғалыстың жақтасы болды. Ол Евгений Ионескомен таныс екенін айтты және онымен бірге Патафизика колледжінің мүшесі болды, алайда Оулипоға қатысқандығы сияқты, оның белсенді түрде қатысқанына дәлел жоқ. Оның мәдениет нормаларын құлатқысы келгені, яғни шындықтан да шын болған балама әлемді құру ниеті Сион приоры аясында жүзеге асырылды және Пьер Плантардың Дагоберт II-нің тікелей ұрпағы екенін дәлелдеуге бағытталды. Ол француз радиосында жұмыс істеген кезінен бастап өзін сатирик санайтын, және Сион приоры тақырыбында осы бейнесін сақтап, әзілкеш деп атады. Бұған ең белгілі мысал – оның эзотерикалық повесі «Circuit» (алғаш 1968 жылы жазылған, бірақ Франция Ұлттық кітапханасына 1971 жылға дейін тапсырылмаған).

Рен-ле-Шато қаласы

1960 жылдардың басында Филипп де Шеризе Пьер Плантардпен танысып, екеуі бірге Ренн-ле-Шатоға қызығушылық танытты. 1950 жылдардың ортасынан бастап жергілікті қонақ үй иесі Ноэль Корбу сауданы жандандыру үшін 19 ғасырдағы Ренн-ле-Шатоның дін қызметкері Беренгер Сауньердің Кастилиялық Бланштің қазынасын тапқаны туралы әңгіме таратып жүрді. Автор Роберт Шарро 1962 жылы шығарған "Трезоры мира" кітабында Корбудың оқиғасын жариялады. 1965 жылғы 2 сәуірде де Шеризе сүйіктісіне жазған хатында: "Ешкімге айтпа, бірақ мен Плантардпен бірге Пиреней тауларына тағы да төрт күнге барамын, Мария Магдалинаға жақындауға тырысамыз" деп жазды. Де Шеризенің әзіл мен сюрреализмнің қосылысын оның Сион орденінің жалғандығына, Гизорға және Ренн-ле-Шатоға қатысты іс-әрекеттерінде, сондай-ақ Париждегі Франция Ұлттық кітапханасында сақталған хаттары мен құжаттарында көруге болады.

Қалта

1960 жылдардың басында де Шеризей екі пергамент жасады, олардың фотокөшірмелері 1967 жылы Жерар де Седедің "Л'Ор де Ренн" кітабында жарияланды. Де Седе кітабы Корбудың әңгімесін Плантардтың Сион ордені туралы айтқандарымен үйлестірді. Пергаменттер Плантардтың өзінен тарағандығын мәлімдеген франк корольі Дагоберт II әулетінің сақталғанын көрсетеді, сондай-ақ 1000 жылдық құпия қоғам – Сион орденінің бар екенін растауға тырысты. Кейіннен бұл екі пергамент 1982 жылы жарық көрген "The Holy Blood and the Holy Grail" кітабының дереккөзі ретінде пайдаланылды, ал ол кітаптың өзі 2003 жылы жарық көрген "The Da Vinci Code" бестселлері үшін негізгі материал болды. 1960, 1970 және 1980 жылдары Париждегі Ұлттық кітапханаға жалған шежірелерді қамтитын басқа құжаттар да жасырылды. Пьер Плантард пен Жерар де Седе 1967 жылы "Л'Ор де Ренн" кітабы жарық көрген кезде кітаптан түскен гонорарлар үшін дауласты, сонымен бірге Филипп де Шеризе пергаменттерді өзі жасағанын мойындады. Де Шеризе 1978 жылы жарық көрмеген "L'Énigme de Rennes" құжатында осы туралы толығырақ айтып берді, олар бастапқыда оның досы Франсис Бланш үшін француз радиосериалы "Signé Furax" үшін материал ретінде жасалғанын мәлімдеді. Де Шеризейдің "Pierre et papier" ("Тас пен қағаз") атты тағы бір құжатында, 25 әріптен тұратын Knight's Tour әліпбиін қолданып, "w" әрпін жою арқылы бір пергаментті кодтаудың күрделі әдісі туралы егжей-тегжейлі түсіндірме берілген, бұл әдістің құпиясын тек жасаушы ғана білуі мүмкін. Бұл құжаттың ағылшын тіліне аудармасы және түпнұсқаның көшірмесі 2010 жылы Жан-Люк Шомель тарапынан жарияланды.

Жалған өнімдер туралы мәліметтер

Парчмент I мәтіні Фулкран Грегоар Вигуроудың «Дикшнёр де ла библия» (1895) кітабында жазылған, біздің заманымыздың V ғасырында жазылған ежелгі латын және грек тілдеріндегі «Кодекс Безае» деп аталатын кітаптан көшірілген. Филипп де Шеризейдің осы үзіндіні Беза кодексінен көшіру себебі – ол Лұқа 6:1-дегі «In Sabbato Secundo Primo» деген тіркеске қызығушылық танытқан. Филипп де Шеризей былай деп мәлімдеді: «Бұл тіркес анонимді (құпия) қоғамдарға қиындық тудырды. «Екінші бірінші күні саббат» дегенді аудару өте қиын. Мұндай нәрсе ешкім естімеген. Сондықтан шәкірттер аштықтан егістіктен дәнді жинап жегенде, бұл «Бірінші дән орынынан кейінгі екінші саббат» дегенді білдіреді. Біз таба алған жалғыз түсінік осы». Де Шеризей өзінің түсіндірмесін былай жеткізді: «In Sabbato Secundo Primo «Екінші бірінші күні саббат» дегенді білдірмейді, керісінше, «Коммандирдің оң жақтағысы Сабассиус бірінші болды» дегенді білдіреді. Қызығы, соңғы кездегі сиқыршылардың жиналыстары яһудилердің мейрамынан емес, фригийліктердің құдайы Сабассиусқа байланысты». Сондай-ақ, бұл парчментте қазіргі француз тілінде жазылған шифрланған хабар бар еді: «À Dagobert II Roi et à Sion est ce trésor et il est là mort» (аудармасы: «Бұл қазына Дагоберт II патшаға және Сионға тиесілі, ал ол сол жерде, қайтыс»). Де Шеризей Вигуроудан материал көшіруді таңдады, себебі ол Сент-Сулпиц шіркеуімен байланысты дін қызметкері болды, бұл орын Плантард пен де Шеризей жасаған Сион мифтерінің бөлігі ретінде пайдаланылған, сондықтан де Шеризейдің осы дін қызметкерін пайдалануы осы мифтерге үйлесімді болды. Американың «60 минут» бағдарламасында Сион мифтерін зерттеу барысында, II парчмент Джон Вордсворт пен Генри Дж. White-тың «Novum Testamentum Domini Nostri Iesu Christi latine secundum sancti Hieronymi» (Оксфорд: Clarendon Press, 1889–1954) еңбегінен көшірілгені анықталды, ал түпнұсқа жалған парчменттер қазір француз жазушысы Жан-Люк Шомельдің қолында, ол олардың жасын талдап, олардың ғасырлар емес, онжылдықтар екенін растады. Шомельде де Черизейдің хаттары да бар, онда Де Черизейдің алаяқтықпен саналы түрде айналысқандығына дәлелдер келтірілген. Филипп де Шеризей латын палеографиясының маманы емес екендігі және тіпті латын тіліндегі білімін жоғалтқаны (мектептен алған) Codex Bezae-ден латын мәтінін көшіруінен көрінеді: мысалы, ол латын унциалдарын көшіру кезінде бірнеше қарапайым қателер жіберіп, бірнеше сөздің жазылуын бұрмалаған. Бұл ақпаратты парчменттердің түпнұсқасы екенін дәлелдеуге тырысатындар жиі ұмытып кетеді. 1970 жылдары Жан-Люк Шомельмен сұхбаттасқанда Филипп де Шеризей былай мәлімдеді: «Мен өзім жасаған және Дом Кабролдың «Христиандық археология» еңбегінен алынған «Санкт-Люка» Евангелиясының парчменттері». Филипп де Шеризе француз жазушысы Пьер Жарнакқа 1974 жылғы 29 қаңтарда жазған хатында былай деді: «П.С. Сендер аббат Сауньер ашқан деп есептелетін атақты қолжазбалар 1965 жылы жазылғандығын білесіңдер ме? Мен автор екенімді мойындадым». «Киелі қанның қасиетті граалы» кітабының авторларының бірі Генри Линкольнның айтуынша, Плантард оған жеке түрде әртүрлі құжаттардың жалған екенін және олардың авторы ретінде де Шеризиді мойындаған.

Плантардпен қарым-қатынасы

1983 жылы Пьер Плантард пен Филипп де Шеризе арасында дау туды, оның себебі де Шеризе Сион монастырының идеяларын қамтитын кітапты Пауль Руэльмен (өзінің тіс дәрігері) бірлесіп жазуға кіріскенде болды. Француз жазушысы Пьер Жарнак Пьер Плантардтан 1985 жылдың 22 мамырында алған хатының бір бөлігін келтірді: "Сіз білуіңіз керек, мен Филипп де Шеризе мырзаның «өлімсіз прозасына» ешқандай қатысым жоқ, ол Пауль Руэльмен бірлесіп жазған «Қысқа тұйыққа тірелу» кітабының авторы еді. Бұл кітап 1984 жылдың желтоқсанында немесе 1985 жылдың қаңтарында Ұлттық кітапханаға (BN) тапсырылды және менің атымды лайлады. Маркиз де Шеризе университет кезіндегі жақсы досым болды, бірақ оның кітаптарының көпшілігін мақұлдамаймын, олар өте ерекше."

Кейінгі жылдар

Филипп де Шеризе 1985 жылғы 17 шілдеде Парижде трема энциклопедиясын аяқтау жұмысын жүргізіп жатқанда қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі Париждегі Киелі Үштік шіркеуінде өтті және ол Роу (Па-де-Кале) қаласындағы отбасылық мазарға жерленді. Оның бұрынғы әйелі Филис Филлипс 1987 жылы қайтыс болды. Оның өлімі Джинно Сандри «Cercle Saint Dagobert II» қауымдастығының журналы «Etudes Mérovingiennes» журналының 1985 жылғы тамыз айындағы 10-шы нөмірінде хабарланды.

Шығармалары

Un mauvais quart d'heure à passer, ou La Vengeance de la grosse molaire (және Пьер Черния, 1949) атты кітап. Ұлттық кітапхана, 4 YA RAD 4097 нөміріндегі қолжазба. Грегуармен (= жоқ), Livre à vendre, Париж: Париж басылымдары (1957, жаңа басылым Париж: J. C. Simoën, 1977). Anacharsis à l'Exposition: Textes d'Amédée, Philippe Dasnoy ұсынған, Брюссель: Éditions Jeune Belgique (1958), 2 том (автордың "Étoile 58" бельгиялық радио бағдарламасы кезінде оқыған хаттары). Le pied à coulisse (Француз радиосы, 1960). Ұлттық кітапхана, 4 YA RAD 8630 нөміріндегі қолжазба. Сұлба (1968 жылы жасалған, Ұлттық кітапханада 28 маусым 1971 жылы сақталған; EL 4 Y 413). Бұл романның жеке тұлғалардың иелігінде аздап өзгеше нұсқалары бар. L'Or de Rennes pour un Napoléon (1975). Ұлттық кітапхана, 4 LB44 2360. L'Enigme de Rennes (1978). Ұлттық кітапхана, EL 4 Z PIECE 110 және EL 4 Z PIECE 111. "Жарри Поэзия мен Шекспирді оқыған", AARevue 115 (қаңтар-ақпан 1979), Лиеж. "Catalogue des circonflexes communs", "Circonflexe des propres" және "Circonflexe et Tréma", AARevue 123 ("Absolu 107", қыркүйек-қазан 1979). Лорен Дэйлиз мырзаға ашық хат (1980). Ұлттық кітапхана, EL 4 Y PIECE 344. Пол Руэллдің "Қысқа тұйық" кітабы, Ф. де Шерисидің әртүрлі өнер туындыларымен, Лиеж: P. Rouelle (1983, кеңейтілген басылымы Париж: l'Oeil du sphinx, 2010). "Иисус Христос, оның әйелі және меровингтер", Nostra L'Actualite Insolite (№ 584, 1983). Жан-Люк Шомейл ісі (1984). Ұлттық кітапхана, EL 4 Z PIECE 245. Бес аяқты бұқа: H. Буде әкесінің шығармалары туралы жазбалар, оның көздері, мінезі, идеалы және өмірі (Франция құпиясы, 2008).