Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Психологиялық теория
психология мен білім берудегі таңдау теориясы
Psychological theory
choice theory in psychology and education
"Таңдау теориясы" термині – психолог және кеңес беруші ретінде 50 жылдық теория мен тәжірибесінің нәтижесі болып табылатын, осы аттас кітаптың авторы, доктор Уильям Глассердің еңбегі.
The term "choice theory" is the work of “William Glasser”, MD, author of the book so named, and is the culmination of some 50 years of theory and practice in psychology and counselling.
Таңдаудың он аксиомасы
Біз тек өзіміздің мінез-құлқымызды ғана бақылай аламыз. Басқа адамға біз тек ақпарат бере аламыз. Барлық ұзаққа созылатын психологиялық проблемалар – қарым-қатынас проблемалары. Проблема тудыратын қарым-қатынас әрқашан қазіргі өміріміздің бір бөлігі болып табылады. Өткенде болған оқиғалар бүгінгі біздің кім екенімізге тікелей қатысты, бірақ біз тек қазіргі негізгі қажеттіліктерін қанағаттандырып, болашақта оларды қанағаттандыруды жоспарлай аламыз. Біз қажеттіліктерін тек сапалы әлеміміздегі бейнелерді қанағаттандыру арқылы ғана қанағаттандыра аламыз. Біздің барлық іс-әрекетіміз – мінез-құлық. Барлық мінез-құлық – толық мінез-құлық және төрт құрамдас бөліктен тұрады: іс-қимыл, ойлау, сезіну және физиология. Барлық толық мінез-құлқымыз таңдалған, бірақ біз тек іс-қимыл мен ойлау компоненттерін тікелей бақылай аламыз. Сезіміміз бен физиологиямызды тек іс-қимыл мен ойлау арқылы ғана жанама басқара аламыз. Барлық толық мінез-құлық етістіктермен белгіленеді және ең анық көрінетін бөлігімен аталады.
The only person whose behavior we can control is ourselves. All we can give another person is information. All long lasting psychological problems are relationship problems. The problem relationship is always part of our present life. What happened in the past has everything to do with who we are today, but we can only satisfy our basic needs right now and plan to continue satisfying them in the future. We can only satisfy our needs by satisfying the pictures in our quality world. All we do is behave. All behavior is total behavior and is made up of four components: acting, thinking, feeling, and physiology. All of our total behavior is chosen, but we only have direct control over the acting and thinking components. We can only control our feelings and physiology indirectly through how we choose to act and think. All total behavior is designated by verbs and named by the part that is the most recognizable.
Сыныптағы оқу
Уильям Глассердің таңдау теориясы мынадан басталады: мінез-құлық таңдаудан бөлек емес; біздің бәріміз кез келген уақытта қалай әрекет етуді өзіміз таңдаймыз. Екіншіден, біз ешкімнің мінез-құлқына бақылау жасай алмаймыз, тек өзіміздікі ғана. Глассер сыныптағы жиналыстардың маңыздылығын, қарым-қатынасты жақсарту және сыныптағы мәселелерді шешу құралы ретінде баса көрсетті. Глассер мұғалімдерге оқушыларға қанағаттанарлық мектеп тәжірибесін көруге және оған жету үшін қажетті таңдауларды жасауға көмектесу керектігін ұсынды. Мысалы, Джонни Уэйтс 18 жастағы жоғары сынып оқушысы және колледжге түсіп, компьютер бағдарламашысы болуды жоспарлап отыр. Глассердің пікірінше, Джонни Платонды оқудың орнына компьютер туралы мүмкіндігінше көп білім алуы тиім. Глассер оқушылардың қызығушылықтары мен бейімділіктеріне негізделген, практикалық, нақты өмірмен байланысты тақырыптарды баса назарлайтын оқу бағдарламасын ұсынды. Бұл тәсіл сапалы оқу бағдарламасы деп аталады. Сапалы оқу бағдарламасы, әсіресе, практикалық мамандық салаларында қолданылатын тақырыптарға ерекше назар бөледі. Глассердің тәсілі бойынша, мұғалімдер жаңа материалды ұсынарда оқушылардың қызығушылық танытатын тақырыптарды анықтау үшін олармен пікір алмасады. Глассердің тәсіліне сәйкес, оқушылар өздері таңдаған материалдың практикалық құндылығын түсіндіруі керек. Кристофер Уайт Глассердің барлық DSM IV TR-дегі жағдайлардың адам миының өзінің бақытсыздығын шығармашылықпен білдіруінің нәтижесі деп есептейтінін жазады. Уайт сондай-ақ Глассер психиатриялық мамандықты сынап, психикалық ауруларды емдеудегі дәрілердің тиімділігіне күмән келтіретінін айтады. Уайт кітапта Глассердің ұстанымдарының сәттілігін көрсететін рандомизацияланған клиникалық сынақтар жиынтығы келтірілмегенін атап көрсетеді.
William Glasser's choice theory begins: Behavior is not separate from choice; we all choose how to behave at any time. Second, we cannot control anyone's behavior but our own. Glasser emphasized the importance of classroom meetings as a means to improve communication and solve classroom problems. Glasser suggested that teachers should assist students in envisioning a fulfilling school experience and planning the choices that would enable them to achieve it. For example, Johnny Waits is an 18 year old high school senior and plans on attending college to become a computer programmer. Glasser suggests that Johnny could be learning as much as he can about computers instead of reading Plato. Glasser proposed a curriculum approach that emphasizes practical, real world topics chosen by students based on their interests and inclinations. This approach is referred to as the quality curriculum. The quality curriculum places particular emphasis on topics that have practical career applications. According to Glasser's approach, teachers facilitate discussions with students to identify topics they are interested in exploring further when introducing new material. In line with Glasser's approach, students are expected to articulate the practical value of the material they choose to explore. Christopher White writes that Glasser believes everything in the DSM IV TR is a result of an individual's brain creatively expressing its unhappiness. White also notes that Glasser criticizes the psychiatric profession and questions the effectiveness of medications in treating mental illness. White points out that the book does not provide a set of randomized clinical trials demonstrating the success of Glasser's teachings.