Кіріспе

Балтық теңізіндегі Эстония аралы

Муху (эстон тілінде Мухумаа деп те аталады) – Балтық теңізіндегі Батыс Эстония архипелагындағы арал. Сааремаа және Хиюмаадан кейін Эстонияға қарасты үшінші ең ірі арал, ауданы бойынша. Көршілес кіші аралдар – Кесселайд, Вийрелайд, Войлайд және Суурлайдпен бірге Муху муниципалитетін құрайды, ол Сааре округінің ауылдық муниципалитеті болып табылады. Муниципалитетте 1697 адам тұрады (2010 жылдың 19 сәуіріндегі мәлімет бойынша), ал ауданы құрайды. Халық тығыздығы – .

Тарих және география

Аралдың неміс тіліндегі атаулары Мохн және Мун. Мун – бұл аралдың швед тіліндегі атауы. Мұхудағы ең маңызды ауылдар – Куивасту, Лиива (мектеп орналасқан) және Когува. Падастеде қайта қалпына келтірілген сарайда халықаралық деңгейде танымал сәнді қонақ үй мен шипажай жұмыс істейді. Арал Эстонияның құрлық бөлігінен Сур бұғазы (Моонзунд) арқылы, ал Саарема аралынан Вейке бұғазы арқылы бөлінеді. Ол құрлықтағы Виртсумен және Сааремаамен Вейнатамм деп аталатын көпірмен байланысты. Қыста мұздық жол аралды құрлықпен жалғастырады. 1227 жылдың қаңтар айында Ливон қылышбастар орденінің әскері, құрамында латыштар, Рига немістері және жергілікті ливондықтар (Моденалық Вильгельмнің басшылығымен 20 000 сарбаз) материктен теңіз мұзы арқылы өтіп, Саарема аралына шабуыл жасап, соңғы ескі естондықтардың бекінісін алуға тырысты. Эстониялықтар Мухуда Мона деп аталатын дөңгелек бекіністе капитуляциялады, оның қоршауы аралдар арасындағы көпірдің жанында бүгінге дейін сақталған. Осымен Эстония крест жорығы аяқталды. 1270 жылдың 16 ақпанында Муху мен материк арасындағы мұздаған Балтық теңізінде Литва Ұлы Герцогтігі мен Ливон ордені арасында Карусе шайқасы немесе Мұздағы шайқас болды. Литвалықтар шешуші жеңіске жетті. Карусе ауылының атымен аталған бұл шайқас 13 ғасырда Ливон немесе Тевтон ордендерінің басылған ең ірі жеңілістерінің бірі болды. Сол суларда 1917 жылдың қыркүйек-қазан айларында Ресей және Германия теңіз күштерінің арасында Ай бұғазы шайқасы өтті. Мухуда Эстонияның алғашқы шарап туризмі фермасы – Luscher & Matiesen Muhu Winehouse орналасқан.

Мәдениет

Муху Эстониядағы әлі де жұмыс істеп тұрған жалғыз дәстүрлі жел тегірмендерімен танымал. Муху сонымен қатар дәстүрлі тоқылған шұлықтарымен де әйгілі.