Кіріспе
Леонид Борисович Коган (Леонид Борисович Коган; 14 қараша 1924 – 17 желтоқсан 1982) – 20 ғасырдағы көрнекті совет скрипкашысы. Оны көптеген адамдар 20 ғасырдың ең ұлы скрипкашыларының қатарында санайды. Әсіресе, ол совет скрипка мектебінің ең көрнекті өкілдерінің бірі деп есептеледі.
Leonid Borisovich Kogan (Леонид Борисович Коган; Леонід Борисович Коган; 14 November 1924 – 17 December 1982) was a preeminent Soviet violinist during the 20th century. Many consider him to be among the greatest violinists of the 20th century. In particular, he is considered to have been one of the greatest representatives of the Soviet School of violin playing.
Өмір және мансап
Коган еврей отбасында Екатеринославта (қазіргі Днепр) дүниеге келді. Ол скрипкаға қызығушылық танытып, оны ойнау қабілетін көрсеткеннен кейін, отбасы Мәскеуге көшіп барды, онда ол оқуын жалғастыра алды. Он жасынан бастап ол атақты скрипка педагогы Абрам Ямпольскиймен бірге оқыды. 1934 жылы Яша Хайфец Мәскеуде концерттер берді. "Мен олардың әрқайсысына қатысып, оның ойнаған әрбір нотасын әлі күнге дейін есте сақтаймын. Ол мен үшін идеалдық суретші еді", – деді Коган кейін. Коган 12 жаста болғанда, Жак Тибо Мәскеуде болған және оның ойнағанын естіген. Француздық виртуоз Коганның болашағы зор болатынын болжады. Коган Мәскеудегі Орталық музыка мектебінде (1934–43) оқыды, содан кейін Мәскеу консерваториясында (1943–48), аспирантурада (1948–51) білім алды. 17 жасында, әлі студент кезінде, ол бүкіл Кеңес Одағы бойынша өнер көрсетті. Прагада өткен Дүниежүзілік жастар фестивалінде бірінші жүлдеге ие болды. 1951 жылы Коган Брюсселдегі Елизавета патшайым байқауында Паганинидің бірінші концертін таңғажайып орындауымен және Сауреттің каденциясын керемет түсіндіруімен бірінші орынды жеңіп алды. Оның ресми дебюті 1941 жылы Мәскеу консерваториясының Үлкен залында Мәскеу филармониясы оркестрімен Брамс концертін орындауымен болды. 1955 жылы Париж бен Лондонға, ал келесі жылдары Оңтүстік Америка мен АҚШ-қа халықаралық гастрольдік сапарлар жасады. Коганның репертуарында 18 концерттен астам туынды болды, сондай-ақ қазіргі заман композиторларының бірнеше концерттері оған арналды. 1952 жылы Коган Мәскеу консерваториясында сабақ беруді бастады, ал 1980 жылы Италияның Сиена қаласындағы Accademia Musicale Chigiana-да оқытуға шақырылды. Концерттік репертуарында да, камералық музыкада да өте жақсы ойнайтын, талантты және әсерлі скрипкашы Коган көпшілік назарынан қашып жүрді. Оның мансабы Дәуіт Ойстрахтың мансабынан көлеңкеленген еді, оны Кеңес билігі үнемі қолдады. Ойстрах сияқты Коган да батыста бірнеше студиялық жазбалар жасады, көбінесе EMI үшін. Оның жазбаларының көп бөлігі Кеңес Одағында жасалды, бірақ "Тарихи орыс архивтері Леонид Коган басылымы" атты "Бриллиант" жинағы шыққанға дейін олардың елден тыс жерде табылғандары сирек болды. Коган 1964 жылы КСРО халық әртісі атағын алды, ал 1965 жылы Ленин сыйлығымен марапатталды. Коган пианист Эмиль Гиллстің әпкесі Элизабет Гиллске үйленді, ол да концерттік скрипкашы болған. Оның ұлы Павел Коган (1952 ж.т.) атақты скрипкашы және дирижер болды. Оның қызы Нина Коган (1954 ж.т.) концерттік пианист, әкесінің аккомпаниаторы және сонаталық серігі болды. Коган Мәскеу мен Ярославль арасында пойызбен бара жатқанда Мытышчи қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды, ол ұлымен бірге концертке бара жатқан еді. Екі күн бұрын ол Венада Бетховеннің скрипкалық концертін орындаған. Новодевичье зиратында жерленген. Көптеген адамдар Коганның тек болат ішектерде ойнағанын болжайды, бірақ нақты растау жоқ. Оның жақын достары оның "e" ішегінен басқа барлық ішегін табиғи ішектерден жасалғанын айтады, бірақ оның мансабы бойында әртүрлі комбинацияларды қолданғаны да мүмкін.
Kogan was made a People's Artist of the USSR in 1964, and received the Lenin Prize in 1965. Kogan married Elizabeth Gilels (sister of pianist Emil Gilels), also a concert violinist. His son, Pavel Kogan (b. 1952) became a famous violinist and conductor. His daughter, Nina Kogan (b. 1954), is a concert pianist and became the accompanist and sonata partner of her father at an early age. Kogan died of a heart attack in the city of Mytishchi, while travelling by train between Moscow and Yaroslavl to a concert he was to perform with his son. Two days before, he had played the Beethoven Violin Concerto in Vienna. He was buried in Novodevichy Cemetery. Many speculate that Kogan played on all steel strings, though there is not an outright confirmation. While his close associates indicate he played on gut strings except for a steel 'e' string, it is most likely that he used different combinations over the course of his career.
Құралдар
Коган екі Гварнери дель Гесу скрипкасын пайдаланды: 1726 жылғы «Колин» және 1733 жылғы «Бурместер». Ол Доминик Пекатттың француздық скрипка садақтарын қолданды. Коган бұл аспаптардың иесі болған емес; олар Совет үкіметінен уақытша берілді. Бүгінде олардың құны 4 миллион АҚШ долларынан асып түседі.
Жазбалар
Коган пианист Эмиль Жильс және виолончелист Мстислав Ростроповичпен трио құрды. Олардың жазбаларына Бетховеннің «Архгерцог» триосы, Шуманның ре минорлық шығармасы, Чайковский, Сент-Сенс, Брамстың мүйіз триосы (мүйізді Яков Шапиро орындады) және Рудольф Баршаймен (виола) C минордағы Фауре квартеті кіреді. Кейіннен Коган дирижер Евгений Светланов (фортепиано) және Лузанов, Фёдор Петрович (виолончель)пен тағы бір трио құрды. Коган Бергтің скрипкалық концертін орындаған және жазған алғашқы советтік скрипкашы болды. Ол сондай-ақ Пьер Монтекс пен Бостон симфониялық оркестрімен бірге RCA Victor үшін Хачатурянның скрипкалық концертін жазды (оның американдық дебюттік жазбасы), бұл нұсқа әлі күнге дейін туындының ең жарқын орындалуы деп есептеледі. Коган басқа советтік композиторлардың скрипкалық концерттерін де жазды, соның ішінде Тихон Хренниковтың екі концертін. 1972 жылы Карл Рихтермен бірге Коган Дж. С. Бахтың алты скрипкалық сонатасын жазды. «Арлекино» лейблінде оның 30-дан астам альбомы бар. 2006 жылы EMI France «Les Introuvables de Leonid Kogan» атты 4 CD жинағын шығарды, онда оның осы лейбл үшін жазған концерттері бар, барлығы сол жылы цифрлық түрде жаңартылды. 1950-ші және 1960-шы жылдардағы EMI Коганның жазбалары «Колумбияға» тиесілі болды, ол винилдік жазба кезеңінде Коганның бес стерео жазбасын шығарды: Бетховеннің скрипкалық концерті (SAX 2386), Брамстың скрипкалық концерті (SAX 2307), Чайковскийдің скрипкалық концерті (SAX 2323), Лалоның «Испан симфониясы» (SAX 2329) және Леклер/Телеманн/Изаидің екі скрипкаға арналған сонаталары (SAX 2531). Бүгінде бұл Коганның пластинкалары классикалық винил коллекционерлері арасында ең ізделісті пластинкалардың бірі болып табылады. Мысалы, Бетховеннің скрипкалық концерті (SAX2386) пластинкасының бағасы eBay аукционында 10 000 долларға дейін жетеді.