Йозеф Хайдн: «Әке» Хайдн лақабының шығу тарихы. Музыканттардың құрметі мен қызметіндегі рөлі, 1766 жылдан бастап Эстерхази сарайындағы қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жозеф Хайднға қойылған лақап есім
Nickname for Joseph Haydn
Композитор Жозеф Хайдн кейде "Папа" Хайдн деп аталды. Бұл практика Хайднның өмірінде басталып, бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Терминнің үш мағынасын анықтайды, олар төменде хронологиялық тәртіппен талқыланады.
The composer Joseph Haydn is sometimes given the nickname "Papa" Haydn. The practice began in Haydn's lifetime and has continued to the present day. identifies three senses of the term, discussed below in the order of their chronological origin.
"Әке" деген ыстық ықылас білдіретін сөз
"Папа Хайдн" – Хайднмен жұмыс істеген музыканттардың оған деген құрметпен атауы. 1766 жылдан бастап Хайдн Эстерхази сарайының капельмейстері болды, үлкен музыканттар тобына жетекшілік етті. Оның билігі көрінеу мейірімді болды, себебі ол жиі музыканттардың қиын жағдайға түскенде князь Эстерхазиге шара алып берді. "Қош сау болыңыз" симфониясының тарихы Хайдннің өзінің қарауындағылардың мүддесін қорғауға әзір екенін көрсетеді. Хайднға "Папа" деп атау, оның Эстерхази сарайында 30 жылдан астам қызмет еткен сайын жиірек айтылатын болды; жылдар өте келе ол өзінің бағынышты музыканттарынан үлкеніп бара жатты. Уақыт өте келе, Хайднді "Папа" деп атаған музыканттар тобы Эстерхази сарайынан тысқары кеңейіп, Хайднның досы Вольфганг Амадей Моцартты да қамтыды. Гёслингер "Папа Хайдн" осы ерекшелігін былай түйіндейді: "Папа деген сөз Эстерхази музыканттары арасында әкелік бейне ретінде пайда болды, ол кеңес беруге дайын, музыкант ретінде құрметке лайық адам еді". Ол Хайдн заманында осы терминнің басқа музыканттарға да қолданылғанын айтады; мысалы, "Франц Шуберт Сальериді өзінің "Гросспапасы" (немісше: "атасы") деп атаған".
"Papa Haydn" started out as a term of affection bestowed on Haydn by the musicians who worked for him. After 1766 Haydn was the Kapellmeister at the Esterházy court, presiding over a fairly large group of musicians. His authority was evidently rather benevolent, as he often interceded with Prince Esterházy on behalf of musicians who had gotten in trouble. The tale of the "Farewell" Symphony attests to Haydn's willingness to act on behalf of his subordinates. The practice of calling Haydn "Papa" became increasingly plausible as Haydn's 30 plus years of service in the Eszterházy court went by; with each year, he would have become increasingly older than the average musician serving under him. As time went by, the group of musicians who called Haydn "Papa" expanded beyond the Esterházy court and included Haydn's friend Wolfgang Amadeus Mozart. Höslinger summarizes this aspect of "Papa Haydn" thus: "'Papa' arose as a term of affection, commonly used by the Esterházy players for a father figure, somebody who willingly gave advice and who was generally respected as a musician." He notes that in Haydn's time the term was used for other musicians as well; e. g. "Franz Schubert called Salieri his 'Grosspapa' (German: 'grandad')".
"Папа" негізін қалаушы ретінде
"Папа Хайдн" терминінің тағы бір мағынасы классикалық музыка тарихындағы рөлінен, әсіресе симфония және струнный квартеттің дамуындағы рөлінен туындады. Хайдн осы жанрларды ойлап таппағанмен, оның еңбектері оны "Симфонияның әкесі" және "Струнный квартеттің әкесі" деп атауға лайық деп есептеледі. Оның өмір кезеңінде де осы пікір кеңінен таралған. 1797 жылы Венадағы Тонкюнстлер қоғамы "музыка өнерінің әкесі және реформаторы ретіндегі ерекше еңбегі үшін" оны өмір бойына мүшелікке қабылдау туралы қаулы қабылдады. 1798 жылы Франц Нимецшек Моцарттың өмірбаянын жариялағанда, оны Хайднге арнап, оны "музыканың асыл өнерінің әкесі және Музалардың сүйіктісі" деп атады. Хёслингтің сөзіне сәйкес, "Папа Хайдн" атауының қолданылуы 19 ғасырда "ескі композиторларға деген құрмет сезімі күшейгендіктен" артты.
Another sense of the term "Papa Haydn" came from his role in the history of classical music, notably in the development of the symphony and string quartet. While Haydn did not invent either genre, his work is considered important enough that the labels "Father of the Symphony" and "Father of the String Quartet" are often attached to him. Even in his own lifetime, this perspective was prevalent. In 1797, the Tonkünstler Societät of Vienna passed the resolution to make him a life member, "by virtue of his extraordinary merit as the father and reformer of the noble art of music." When in 1798 Franz Niemetschek published a biography of Mozart, he dedicated the book to Haydn, calling him "father of the noble art of music and favorite of the Muses." Höslinger asserts that this usage of "Papa Haydn" increased during the 19th century, "as the sense of reverence for older composers increased."