Кіріспе

Висконсин штатының Расин қаласында орналасқан S. C. Johnson & Son компаниясының әлемдік бас кеңсесі және әкімшілік ғимараты – Johnson Wax Headquarters. Америкалық сәулетші Франк Ллойд Райт компания президенті Герберт Ф. "Хиб" Джонсон үшін жобалаған бұл ғимарат 1936 жылдан 1939 жылға дейін салынды. Оның ерекше "лилия жапырағы" пішіндес бағаналары және басқа да инновациялары Райттың мансабын оның беделі төмендеген кезде қайта жаңғыртты. Бұл ғимарат, сондай-ақ жақын орналасқан 14 қабатты Джонсон Сым Ғылыми зерттеу мұнарасы (1944–1950 жылдары салынған), Райттың еңбегі, 1976 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тағайындалды. Қазіргі таңда мұнараның бөлігі Райттың дизайны мен компания тарихына арналған мұражай болып табылады және белгілі бір уақыт аралығында жұртшылыққа ашық экскурсиялар ұйымдастырылады.

Дизайн

Джонсон Вакс штаб-пәтері өнеркәсіптік аймақта орналасқан еді, сондықтан Райт Ларкин әкімшілік ғимаратында жасағандай, жоғарыдан жарық түсетін жабық кеңістік құруға шешім қабылдады. Ғимаратта 1930 жылдары танымал болған «ағымдас» стильдегі Art Moderne стилінің Райттың түсіндіруі көрініс тапқан. Бұрынғы Прерия мектебінің құрылыстарынан өзгеше, ғимаратта көптеген иісті формалар бар, ал интерьер мен экстерьердің әсем қисықтарын жасау үшін 200-ден астам түрлі қисық «Расин қызыл» кірпіштер қолданылды. Кірпіштер арасындағы ерітінді ғимараттың көлденең бағытын күшейту үшін дәстүрлі Райт стилінде жасалған. Кірпіштердің жылы, қызғылт түсі жылтыратылған бетон еденде де пайдаланылды; ақ тас жиектері мен ақ дендриформалы (ағаш тәрізді) бағаналар нәзік, бірақ керемет контраст тудырады. Steelcase компаниясы өндірген барлық жиһаз ғимарат үшін Райтпен жобаланған және ғимараттың көптеген дизайндық ерекшеліктерін қайталайды. Кіреберіс ғимараттың ішінде орналасқан, бір жағынан ғимаратқа еніп, екінші жағынан жабық автотұрақпен жалғасады. Автотұрақ Ұлы жұмыс бөлмесінде пайда болған болат армалы дендриформалы бетон бағаналарының қысқартылған нұсқаларымен сүйеніп тұр. Ол осы бағаналарды 1952 жылы Оклахома штатының Бартлсвилл қаласындағы Прайс мұнарасында да қолданды. Сыртқы тіреу элементтерінен босатылған мұнара бақшадан және оның негізін айнала қоршайтын үш фонтаннан бой көтереді, ал үш жағындағы алаң қызметкерлер үшін тұрақ көлігін ұсынады. Ғылыми-зерттеу мұнарасы 1980 жылы пайдаланудан шығарылды, өйткені ол өрт қауіпсіздігі талаптарына жауап бермейтін болды; оның тек 29 дюйм ені бар бір ғана бұрылысты баспалдағы бар, ал бастапқыда өрт сөндіргіштері болмаған, себебі Райт оларды көрініссіз деп есептеген. SC Johnson мұнараны осы талаптарға сәйкес қайта жаңарту туралы ұсыныстарды қарастырды, соның ішінде Талиэсиннен келген шәкірттер ұсынған ұсыныстарды да, бірақ барлығы мұнараның сыртқы түрін бұзу қаупі болғандықтан қабылданбады. Экскурсияда көрсетілген зертханалар уақыт тоқтап қалғандай етіп жасалған, олардың ішінде колбалар, таразылар, центрифугалар, мұрағаттық фотосуреттер мен ғимарат туралы хаттар бар.

Мұра

Джонсон Вакс ғимараттары Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген, ал Әкімшілік ғимараты мен Ғылыми мұнара Америка сәулетшілер институты тарапынан сәулетшінің американдық мәдениетке қосқан үлесінің үлгілері ретінде сақталуға тиіс он жеті ғимараттың ішіндегі екеуі деп таңдалды. Бұған қоса, 1974 жылы Әкімшілік ғимараты Америка сәулетшілер институтының «Жиырма бес жыл» сыйлығымен марапатталды, ал 1976 жылы екеуі де Ұлттық тарихи ескерткіштер мәртебесін алды.