Кіріспе

Дулут, Миннесотадағы транспортер көпірі

Аэропорт көпірі, бұрынғыда Аэропорт көпірі немесе Аэропорт паромдық көпірі деп аталған, Миннесота штатының Дулут портындағы маңызды нысан. Көпір 1905 жылы АҚШ-тағы алғашқы транспортер көпірі ретінде салынды: елімізде одан кейін тек бір ғана көпір – Чикагодағы Sky Ride салынған. 1929–1930 жылдары көпір тік көтеру көпіріне айналдырылды, бұл да сирек кездесетін құрылыс, алайда Онтарионың Велленд каналында осындай алты көпір бар. Көпір қазірге дейін пайдалануда. Көпірге Дулут қаласы иелік етеді және оны басқарады. Көпір 1973 жылдың 22 мамырында Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы жақын жерде теңіз мұражайын күтіп ұстайды.

Көпір тарихы

Көпір Дулут кеме каналын кесіп өтеді, ол 1870-1871 жылдары Минесота мүйісі деп аталатын, жергілікті тұрғындар Парк мүйісі деп білетін шағын құмды тілке арқылы салынған. Сент-Луис өзенінің табиғи сағасы оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 11 километрдей жерде орналасқан және Миннесота мен Висконсин арасында бөлінген. Осы құмды тілкеде саңылау жасау, жаңа аралда тұратын адамдардың өтуіне мүмкіндік берді. Көптеген көлік түрлері сыналыпты, бірақ ауа райы оларды қиындатқан. Паромдар жазда жұмыс істей алатын, бірақ қыс айларында мұз қиындық тудырды. Айналмалы жаяу көпір де пайдаланылған, бірақ ол сенімсіз және қауіпсіз емес деп есептелген. 1892 жылы шешім табу үшін конкурс өткізілді. Жеңімпаз Джон Лоу Уэдделлдің жобасы болды, ол биік тік көтерулі көпірдің жоспарын жасады. Дулут қаласы шамамен 40 метрлік көпірді салуға құлшынды болды. Дегенмен, Әскери министрлік жобаға қарсылық көрсетті және оны салуға рұқсат бермеді. Уэдделлдің жобасы кейін Чикаго, Иллинойс штатында, 1932 жылы алынып тасталған Оңтүстік Халстед көшесіндегі көпір ретінде салынды. Кейіннен адамдарды бір жақтан екінші жаққа тасымалдау үшін жаңа жоспарлар жасалды. Бұл типтегі көпірлер, әуедегі көлік, паром немесе транспортерлік көпірлер деп белгілі, алғаш рет 1893 жылы Бильбаодағы Виская көпірінде және 1898 жылы Францияда көрсетілді. Дулут көпірі Франциядағы көпірден шабыттанды, бірақ құрылысы мүлдем басқаша. Көпірдің архитекторы қала инженері Томас МакГилврэй болды. Көпірді бір минут ішінде толық 135 фут (шамамен 41 метр) биіктікке көтеруге болады және жылына шамамен 5000 рет көтеріледі. Көпірдің ұзындығы шамамен 390 фут (119 метр). Кемелер өтетін кезде, әдеттегідей, дауыс сигналы қайталанады. Көпірдің "дауысы" екі Westinghouse Airbrake локомотивтерінің дауыс сигналынан тұрады. Ұзақ-қысқа-қысқа сигналы "Капитанның салюті" деп аталады және кемелердің дауыс алмасуының ең көп қолданылатын түрі. Алайда, 10 қарашада, "Фицджеральд" кемесі Супериор көлінде апатқа ұшыраған күні, "Лифт Бридж" кемесі "Фицджеральд" және оның экипажының құрметіне, Дулут портына кіргенде олармен арнайы дауыс сигналымен амандасады. "Андерсон" кемесі "Фицджеральд" кемесімен соңғы байланыс жасаған және оның апаттан кейін аман қалғандарын іздеуге бірінші болып келген. Бұл амандасу "бас салют" деп аталады, ол ұзақ-ұзақ-қысқа-қысқа дауыс сигналынан тұрады. 2017 жылы Америка инженерлік-құрылыс қоғамы көпірді Ұлттық тарихи инженерлік ескерткіш деп таныды.