Кіріспе

Джон Киркхэм Хабли (21 мамыр 1914 – 21 ақпан 1977) – американдық анимациялық фильмдердің режиссері, суретші-қоюшысы, продюсері және сценарийшісі. Америка анимация индустриясының пионері және инноваторы Хабли, Уолт Дисней компаниясы және Warner Brothers Animation сияқты замандастары шығарған фильмдерге қарағанда, көбірек визуалды және эмоционалды күрделілікке ие фильмдер жасауға ұмтылды. Ол және оның екінші әйелі, Фейт Хабли (туған тегі Честман), 1953 жылдан бастап бірге жұмыс істеді, жеті «Оскар» сыйлығына ұсынылып, үшін жеңіп алды. Хабли 1914 жылы Висконсин штатының Маринет қаласында дүниеге келді. Оның анасы мен анасының әкесі кәсіби суретшілер болғандықтан, ол өнерге ерте жасынан қызығушылық танытты. Орта мектепті бітіргеннен кейін Хабли сурет салуды оқу үшін ArtCenter College of Design колледжіне түсті. Үш жылдық оқудан кейін 22 жасында Уолт Дисней анимациялық студиясында жұмысқа орналасты. Студия оның талантын мойындап, «Фантазия» анимациялық фильмінің режиссері лауазымын берді, бірақ Хабли студияның консервативті анимациялық стилімен шектелгенін сезінді. Хабли 1941 жылы Дисней аниматорларының ереуілі кезінде Диснейден кетіп, First Motion Pictures Unit-ке қосылды, кейін көптеген әріптестерімен бірге жаңа құрылған Индустриалдық плакаттар қызметіне (кейін Американың Біріккен өндірісі деп аталды) кірді. Хабли UPA-да түрлі қызметтер атқарды және бірнеше «Оскар» сыйлығына ұсынылған анимациялық қысқа фильмдерді режиссерлік етті. Ең танымал жұмысы – 1949 жылғы «The Ragtime Bear» фильмі, ол Мистер Магу кейіпкерінің дебюті болды, оны ол бірлесіп жасаған. 1952 жылы Хабли коммунизмді айыптаудан бас тартқандықтан UPA-дан кетуге мәжбүр болды, бұл Америкалық қызметтер жөніндегі комитет тарапынан тергеуге әкелді. Ол көп ұзамай өзінің тәуелсіз студиясын ашып, теледидар жарнамасының жаңа нарығы үшін коммерциялық жұмыстар жасады, «Мен Майпоымды қалаймын!» жарнамасы сәтті болды. 1954 жылы оған Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы анимациялық қысқа фильм түсіруді тапсырды, бұл өнер мұражайы қаржылаған алғашқы фильм болды. Хабли (әйелі Фейтпен бірге) американдық тәуелсіз анимацияның ең маңызды тұлғасы және анимация тарихындағы маңызды тұлғалардың бірі саналады. Хаблилердің «Ай құсы» (1959) фильмі «Оскар» сыйлығының үздік қысқаметражды анимация номинациясын жеңіп алған алғашқы тәуелсіз фильм болды. Хабли Диззи Гиллеспи, Бенни Картер және Куинси Джонс сияқты джаз музыканттарымен бірлесіп жұмыс істеді және фильмдерінде сценарийсіз, импровизацияланған диалогты жиі қолданды, анимация арқылы эмоция мен сезімді білдірудің жаңа тәсілін жасады. Оның фильмдері соғыстан кейінгі заманғы кино эволюциясында маңызды рөл атқарады. Кино өнер және ғылым академиясы Хаблилердің фильмдері «қалыпты жағдайды бұзып, тәуелсіз анимация өндірісінің бір дәуірін анықтады» деп мәлімдейді.

Ерте өмір және білім

Хабли 1914 жылғы 21 мамырда Висконсин штатының Маринетт қаласында 11-ші көше, 1212 (қазіргі Шор Драйв) мекенжайында дүниеге келді. Оның әкесі, Джон Реймонд Хабли, Джон Б. Гудман компаниясында хатшы болып жұмыс істеді – бұл ағаш өңдеу компаниясы. Анасы, Верена Киркхэм Хабли, үй шаруасымен айналысты. Веренаның шешесінің әкесі, Джейкоб Лейзен, Мичиган штатының Меномини қаласында "Лейзен және Хенес" сыра қайнату компаниясының негізін қалаушылардың бірі болды. Лейзен-Киркхэм отбасының экономикалық жағдайы жақсы болғандықтан, Веренаның ата-анасы оны Чикаго өнер институтына жіберді, онда ол 1907 жылдан 1909 жылға дейін сурет салуды оқыды. Веренаның әкесі, Ричард Арчибальд Киркхэм де суретші және Меноминидегі алғашқы фотографтардың бірі болды. Хаблидің анасы мен шешесінің әкесі оны жас кезінде суретші болуға ынталандырды. 1974 жылғы сұхбатында Хабли: "Мен кішкентай кезімде әжемді қадағалап отыратынмын. Мен мектепті бітіргеннен кейін өнер мектебіне баруым алдын ала белгіленген еді" деді. Бизнес үлкен табыс әкелмеді және 1928 жылы жабылды, сол жылы Хаблилер Маринеттен көшіп, Мичиган штатының Айрон-Маунтин қаласына қоныс аударды. Хабли 1929 жылдан 1932 жылға дейін Айрон-Маунтин орта мектебінде оқыды. Оқушы кезінде Хабли пікірталас, драма, а капелла, баскетбол, Hi Y (YMCA-мен байланысты ерлер клубы) және математика клубтары сияқты көптеген қосымша іс-шараларға қатысты. Хабли мектеп газеті "The Mountaineer"-ге материалдар жазды және 1930 жылдан 1932 жылға дейін мектеп жылнамасы "The Argonaut"-қа суреттер салды. Жоғары мектепте оқып жүрген кезінде Хабли Айрон-Маунтиндегі банкте кассир болып жұмыс істеді. 1933 жылдың күзінде Хабли Лос-Анджелестегі ArtCenter College of Design колледжіне сурет салуды оқуға түсті. Өзін асырауға шамасы келмегендіктен, Хабли кино мансабы үшін Лос-Анджелеске көшіп келген тәтесі Кэтлин Киркхэм Вудраффпен бірге тұрды. Оның күйеуі, Гарри Вудрафф, Мистер Магу кейіпкеріне шабыт берді. Колледжде оқып жүрген кезінде, жаңадан құрылған Уолт Дисней анимациялық студиясы талантты жергілікті өнер мектептерін іздестіріп жүрді. Хаблидің сурет салу таланты студияның назарына түсті және ол фон мен макет суретшісі болып жұмысқа қабылданды. Ол фильмнің стильді визуализациясы мен анимациясынан қатты әсер алды. Хабли "Фантазия" (1940) фильмінің "Жазғы рәсім" бөлімін жүргізу үшін үш режиссердің (Дик Келси және Макларен Стюартпен бірге) бірі болып таңдалды. Атап айтқанда, Хабли Жердің жаратылуының балқыған кезеңін және оның салқындалып, жасылданған кезеңін бейнеледі. Хабли фильмнің ғылыми тұрғыдан дәл еместігіне ренжіді, "жүргізушілердің жойылуы тұрғысынан фильм ғылыми тұрғыдан дұрыс емес еді. Олар мұз дәуірінде мұздап қалған болуы мүмкін. Бірақ Дисней мұз дәуірін көрсеткісі келмеді, ол шөлдік көрініс жасағысы келді" деді. 1941 жылдың көктемінде Дисней студиясының қызметкерлері жалақыдағы теңсіздікке және студияның кәсіподақ құруға қарсылығына наразылық білдірді. Хабли мен оның әйелі Клаудия 1941 жылғы Дисней аниматорларының ереуіліне қатысты, Джон оқиғаны құжаттау үшін ондаған сурет түсірді. Хабли студиядағы жақсы жалақы алатын қызметкерлердің бірі болды, аптасына 67,50 доллар табады. Хабли Screen Gems-тегі жұмысын ұнатпады, бірақ Флейшердің қызметкерлерден алыстауы Хаблиге Дисней студиясында таппаған шығармашылық еркіндікке мүмкіндік берді. 1942 жылдың 23 қарашасында Хабли АҚШ Қарулы Күштеріне, әуе күшіндегі тәуелсіз фильмдер өндірісі бөлімшесіндегі Бірінші кино бөлімшесіне қызмет етуге кірді. Мұнда Хабли ұшу қауіпсіздігі және атыс қаруын пайдалану туралы анимациялық оқу фильмдерін түсірді. "Олд Блэкаут Джо" (1942) фильміндегі режиссерлік жұмысы көрсетілмесе де, ол Хаблидің режиссерлік дебюті болды. Хабли әуе күшіндегі қызметі тыныш болды, ол "әр түн сайын үйіне қайтатын" және "уақытының жартысын [эскиздер] салып, оларды таратып өткізетін" еді. 1943 жылы Хаблиге 1944 жылғы президенттік сайлауда Франклин Д. Рузвельтті қолдаған қысқа фильм түсіру үшін Біріккен автомобиль жұмысшылары (UAW) өкілдері хабарласты. Хабли фильмнің сценарийін жазып, өндіріс дизайнын басқарды. Екі UAW фильмінде де Хабли UPA фильмдеріне тән нәзік сызықтар, жалпақ пішіндер мен батыл түстердің модернистік стилін қолданды. 1947 жылы Хабли UPA вице-президенті және шығармашылық жетекшісі болып тағайындалды. Хабли мен UPA негізін қалаушы Закари Шварц 1946 жылы Film Quarterly журналында UPA-ның мақсаттарын анық білдірді. Хабли мен Шварц "киноиндустриясының аниматорлары өздерінің ортасын талдап, қайта бағалауы қажет" деп сенді. Хабли мен Шварцтың алғашқы кинофильмдер бөлімінде оқыту фильмдерін жасаудағы ортақ тәжірибесі, әсіресе анимацияның білім беру құралы ретінде қолданылуы олардың ойын шабыттандырды, өйткені олар "білім беру фильміндегі анимацияның қолданылуы ерекше дамылмаған" деп есептеді. Фильм Академия сыйлығына ұсынылғанмен, "Екі тышқан" фильміне жеңіліп қалды. Сонымен қатар, сол жылы Хабли Ирвинг Рейстің "Төрт тіреуіш" (1952) фильмінің анимациялық бөлімдерін де түсірді. 1951 жылдың қыркүйегінде UPA макетшісі Бернис Флёри АҚШ Өкілдер палатасының коммунизмге қарсы іс-қимыл комитеті алдында UPA-дағы бірнеше суретшілер, соның ішінде Хабли, фильмдері арқылы коммунизмді насирлеп жүргендерін айтты. Жауабында, келесі сәуірде Columbia UPA-ға Хаблиді қоса алғанда, күдікті коммунист қызметкерлерінің тізімін жіберді. Columbia UPA-мен тарату шартын тоқтату туралы мәлімдеме жасап, тізімдегі қызметкерлердің кінәларын мойындауын немесе UPA-дан кетуін талап етті.

Storyboard, Inc. 19521969 тәуелсіз табысы

UPA-дан босатылғаннан кейін Хабли анимация индустриясының қара тізіміне енді. Аарон Копланд, Слим Гейлард және Чико О’Фаррилл. Бұл мұқабалар Хаблидің өнерінің абстрактті экспрессионизм мен модернизмге қарай дамып, Пабло Пикассодан күшті әсер алғандығын көрсетті. Голливудта әлі де «жасырын» болған Хабли 1953 жылы Storyboard, Inc. (кейде Storyboard Studios немесе жай ғана Storyboard деп аталады) компаниясын құрды. Bank of America және E Z Pop. Көптеген клиенттері жылдам нәтиже күткендіктен, Хаблидің шектеулі анимация мен айқын графикаға негізделген ерекше стильді тәсілі практикалық және танымал болды. Осы алғашқы жарнамалар үшін Хабли тағы да Билл Литтлжон, Эмери Хокинс және Роб Скрибнер сияқты аниматорлармен бірлесіп жұмыс істеді. Сондай-ақ 1953 жылы Хабли мен продюсер Майкл Шор музыкалық туындының анимациялық бейімделуін жасауды бастады. Шор Хаблидің режиссерлік етуін қалаған, ал Хабли «көрнекі өнерді UPA фильмдерінен де әрі дамытуға» ынталанды. Көп ұзамай ол екінші әйелі Фейт Хаблиге (туған аты Честман) үйленді. Фейт өзі редактор және сценарийдің жетекшісі болған, «12 ашулы адам» (1957) сияқты фильмдерде жұмыс істеген. Хабли мен Суини қазіргі заманғы өнер туындысы ретінде қызмет ететін және «ойынның» маңыздылығын, сондай-ақ «көз арқылы суреттерге ұмтылудың сезімдік ләззатын» (емес, құлақтың ақыл-ой қуанышын) жеткізетін фильм жасауға бел буды. Нәтижесінде шыққан «The Adventures of *» (1957) Хаблидің UPA-дан кеткеннен кейін түсірген алғашқы қысқаметражды фильмі, сондай-ақ өнер мұражайы тапсырыс берген алғашқы анимациялық фильм болды. Фильмнің көрнекіліктері Гуггенхайм мұражайының заманауи өнер коллекциясының және Хаблидің «анимацияны қатты анимациядан текстуралы, нәзік, өнер тарихымен байланысты емес, Дисней немесе UPA стилінен ерекше жаңа стильдерге айналдыру» деген қалауының күшті әсеріне тап болды. Бенни Картер фильмнің музыкасын жазды, оның ішінде Лайонел Хэмптонның вибрафоны бар. Фильм бірнеше марапатқа ие болды, соның ішінде 1957 жылғы Венеция кинофестивалінде арнайы диплом және 1958 жылғы Монтевидео кинофестивалінде Бас жүлде. 1957 жылы Хаблиді жарнама фирмасы Fletcher, Richards, Calkins & Holden үлкен табысқа жеткен «Мен Майпоымды қалаймын!» жарнамалық ролігін түсіруге шақырды. Карьерасында алғаш рет Хабли жарнама үшін өзінің баласының, күйеу баласы Марктын дауысын қолданды. Осы уақытта Хабли музыкант Диззи Гиллеспимен ортақ досы Пол Робсон арқылы танысты, ал Хаблилер көп ұзамай Гиллеспимен бірге алғашқы фильмін түсірді – «Диззимен кездесу» (1956). Фильмде Хаблидің Storyboard, Inc. компаниясында жасаған көптеген жарнамалары, сондай-ақ сол кездегі белгісіз R. O. Blechman-нің түпнұсқа сегменті бар. «Майпо» ролігінің табысынан кейін Джон мен Фейт қысқаметражды фильмдер түсіруге көңіл бөлді. Олардың келесі фильмі «Харлем сәрсенбісі» (1957) Джон мен Фейттің экранда бірге түсірілгенін көрсетті (бірақ Фейт Фейт Эллиот ретінде жазылған). Картердің музыкасымен Грегорио Престопиноның суреттерінің эксперименталды монтажындағы фильм Хаблилердің анимацияны заманауи өнерге қарай жылжытуға деген ықыласын одан әрі зерттеді. Олардың келесі «Тендерлік ойын» (1958) фильмінде Фицджеральдтың «Финианның жаңбырлы қайырынынан» пайдаланылмаған тректері бар. «Ай құсы» 1960 жылы үздік қысқаметражды анимация үшін академиялық сыйлықты жеңіп алды, бұл санатта жеңіп алған алғашқы тәуелсіз фильм болды. «Мунбирд» фильмінің табысы БҰҰ Балалар қорының (ЮНИСЕФ) кино қызметкері Сьюзан Бернетттің назарын аударды. Ол Хаблилерді ЮНИСЕФ үшін фильм түсіруді тапсырды. Алғаш рет Хабли өзінің және Фейттің барлық балаларының дауыстарын қолданды, бірақ олардың көпшілігі оның сәби қыздары Эмили мен Джорджияның құртқылаулары мен мылжыңдауларынан тұрды. «Күннің балалары» (1960) атты фильмде «аштықтың әлемдегі балаларға қалай әсер ететіні» баяндалған. Шэплидің ғаламдағы адамзаттың орнын түсінуге тырысуына қызығушылық танытқан Хабли Шэплиге кітап тақырыптарын анимациялық фильмге бейімдеу туралы идеямен жазды. Сценарий жазып, Шаплидің келісімін алудың орнына Хабли мен Шапли фильмнің барлық аспектілерінде тығыз ынтымақтастық орнатуды таңдады. Хабли Шаплиге фильмнің құрылымының егжей-тегжейлі сызбаларын жіберіп, онымен кездесу үшін Нью-Гэмпшир штатының Питерборо қаласында орналасқан Шаплидің үйіне жиі баратын. Хабли мен Шэпли осы кезеңде жақын достар болды, нәтижесінде «Жұлдыздар мен адамдар» (1962) Хаблилердің алғашқы толық метражды фильмі шықты. Фильмде өте еркін баяндау стилі қолданылады, ол негізінен Шаплидің баяндауына сүйенеді. Хаблидің балалары фильмде де пайда болды, олардың импровизацияланған әңгімелері «Ай құсындағыдай» ұсынылды. Фильмнің ұсынылу табиғатына байланысты Хаблилер, көрермендер және дистрибьюторлар фильмді құжаттық фильм ретінде жіктеуге болатынына көз жеткізе алмады. 1961 жылғы Сан-Франциско халықаралық кинофестивалінде фильм «Үздік құжаттық фильм» жүлдесін жеңіп алды, ал Венеция кинофестивалінде (Хаблилердің фильмдері бұрын анимациялық санаттың бөлігі ретінде көрсетілген) фильм тікелей эфирдегі фильмдермен бірге толық метражды фильмдер санатына қойылды. Автор Сибил Дельгаудио фильмді анимациялық құжаттық фильмнің алғашқы мысалдарының бірі деп атады. және Show Corp. дистрибуция үшін; ол 1964 жылы Films, Inc. арқылы жалпы жұртшылыққа шығарылды. «The Hole» World Law Foundation-ға әкелді, ол «The Hole» рухани мұрагері болды және Гиллеспи мен Дадли Мурдың соғыстың моральдық жағын талқылаған импровизацияланған әңгімесіне негізделген. «The Hat» World Law Foundation-ның «көбірек аудиторияға жете алу» үшін «өнер мен медиа» арқылы жасаған бастамасынан туды. «The Hole» және «The Hat» фильмдері «The Adventures of *» және «Жұлдыздар мен адамдар» абстрактті экспрессионизмінен гөрі неғұрлым топырақты көрнекі стильді қолданады және зорлық-зомбылық, ядролық соғыс, ядролық алаңдаушылық және өлім сияқты ауыр тақырыптарды қамтиды. «The Hat» Хаблилердің дистрибуциялаған жалғыз фильмі болды. Картер Хаблилермен бірлесіп «Urbanissimo» (1966) фильмін жасады, ол Монреальдегі (Квебек) 1967 жылғы Expo үшін қалалық кеңеюдің қоршаған ортаға тигізетін әсерін әзіл-қалжыңмен зерттейді. Джон мен Фейт 1966 жылы джаз музыканты Герб Алперттың музыкасын түсіндіретін «Herb Alpert and the Tijuana Brass Double Feature» фильмін жасады. Джон мен Фейт қысқаметражды фильм үшін үшінші академиялық сыйлығын жеңіп алды, ал бүгінде фильм музыкалық бейнеге алғашқы прототиптік мысал ретінде қарастырылады. Фильм Paramount арқылы дистрибуцияланды, бұл Хаблидің 1952 жылғы қара тізімінен кейін үлкен голливуд студиясымен алғашқы ынтымақтастығын білдірді. Хабли 1962 жылы Гарвардта кино режиссурасын оқытуды бастады, Гарвардтың Визуалды өнер орталығында анимацияны оқытқан алғашқы оқытушы болды. Хабли Эдвин Абботтың 1884 жылғы «Flatland» повесінің бейімдемесін жазды және өзінің студенттерімен, сондай-ақ Дадли Мурмен және Beyond the Fringe мүшелерімен бірлесіп жұмыс істеді. Нәтижесінде шыққан «Flatland» (1965) фильмін Эрик Мартин түсірді. Хабли фильмді NFB үшін түсіруге таңдалды, ол ақырында «The Cruise» (1967) болды. Фильм мектепте оқу үшін білім беру құралы ретінде жасалды, бірақ Хабли фильмге байланысты оқу бағдарламасын жасауға көп қатыспады. Фильм 1960 және 1970 жылдары АҚШ және Канададағы орта және жоғары мектептерде көрсетілді. Хаблидің білім берумен айналысуы 1970 жылдары жалғасты, ол Фейтпен бірге Йель университетінде анимация және «Абстракті тақырыптарды визуализациялау» пәнін оқытушы болды. Хаблилер 1960 жылдарының соңына дейін бірге қысқаметражды фильмдер түсіре берді. Олардың келесі «Желді күн» (1967) фильмінде олардың қыздары Джорджия мен Эмилидің импровизацияланған әңгімесі «баланың фантазияны романтиканы, некені және өсуді бейнелеу үшін пайдалануын» зерттейді. Демократиялық институттарды зерттеу орталығы Хаблиге Роберт М. Хатчинстің әзілдік рутинасын түсіндіретін «Zuckerkandl!» (1968) қысқаметражды фильмін тапсырды. Фильм сондай-ақ Хаблидің иллюстрацияларымен кітап ретінде шығарылды.

Hubley Studios, Inc. және Карьераның соңғы кезеңдері: 1970-1977

1970 жылы Хаблидің он бесінші тәуелсіз режиссерлік жұмысы – «Еггс» (1970) фильмі жарық көрді. Джон мен Фейт алғаш рет музыкант Куинси Джонспен ынтымақтасып жұмыс істеді, ол фильмнің музыкасын жазды және орындады. Фильмде өнімділік және өлім тақырыптары көтерілді, Хабли музыканттарды дауыс актері ретінде тарта беруін жалғастырды, әншілер Анита Эллис пен Грейди Тейт, сондай-ақ актер Дэвид Бернс фильмге дауыстарын берді. Фильмнің толық анимациясын Тисса Дэвид жасады, ол Хаблилердің жаңадан шақырылған режиссері және «Бонжур Париж!» (1953) ұзақметражды анимациялық фильмін түсірген екінші әйел ретінде танымал. Осы кезде Storyboard, Inc. Hubley Studios, Inc. (кейде The Hubley Studio немесе Hubley Studios деп аталады) деп өзгертілді, бұл Хаблидің қара тізім әсері азайған сайын өзінің атын пайдалануға деген сенімін арттырғанын көрсетті. Студияның фильмдері сыншылардың жоғары бағасын алғанына қарамастан, Хабли әлі де қаржылық қиындықтармен күресіп жатты. «Қысқа фильмдер көбінесе қаржылық жағынан сәтсіздікке ұшырайды, себебі олардан пайда көретін жалғыз адамдар – дистрибьюторлар. Мысалы, тіпті «Мунбирд» фильмінің де кірісі өндіріс шығындарымен (шамамен 25 000 доллар) тең болды, бірақ кірістің үштен бірі ғана Storyboard, Inc. компаниясына келді», – деп хабарлады 1964 жылғы The Harvard Crimson журналы. 1970 жылдардың басында Джон мен Фейт қысқа фильмдерін қаржыландыру үшін коммерциялық жұмыстарды көбірек атқару қажеттігін түсінді және Нью-Йорктегі The Electric Company және Sesame Street сияқты балалар бағдарламаларына анимациялық сегменттер жасауды бастады. Хабли соңғысының бірінші эпизоды үшін 1969 жылғы 10 қарашада «E әрпі» сегментін режиссерлік етті. Хабли 1969 және 1977 жылдар аралығында шоу үшін отыздан астам анимациялық сегменттерді түсірді. Оның ең маңызды үлесі The Electric Company-де болды, онда Хабли 1972 жылдан 1977 жылға дейін Джоан Риверс, Джин Уайлдер және Зеро Мостельді бейнелейтін «Летерменнің оқиғалары» сегменттерін басқарды. Сезам көшесі мен Электр компаниясында Хабли тағы да Куинси Джонс және Диззи Гиллеспи сияқты суретшілермен дауыс беру және музыка үшін ынтымақтасты. Студиядағы жаңа жұмыс жүктемесін басқаруға көмектесу үшін Хабли бірнеше жаңа суретшілерді шақырды, соның ішінде Тисса Дэвид пен Майкл Спорн. Сезам көшесі мен Электр компаниясының анимациялық сегменттерінде жұмыс істеген кезде Хабли теледидардағы жұмысы үшін көбірек танылды (ол 1950 жылдардың соңынан бері теледидарлық жарнама жасаған жоқ). CBS телеарнасы Хаблилерге геология тақырыбында білім беру бағдарламасын жасауды ұсынды. Бастапқыда «Менің аяғымның астында не бар?», «Dig» (1972) сериалының премьерасы 1972 жылғы 8 сәуірде CBS телеарнасында өтті. Фильмнің музыкасын Джонс жазды, ал түсірілімде Джек Уорден мен Хаблидің ұлы Рей қатысты. Келесі жылы фильм Джон мен Фейттің бірлесіп жазған кітабына айналдырылды. «Дыра» мен «Шапка» фильмдері бір-біріне толықтыратын туындылар болғандай, Хаблидің келесі «Коккабуди» (1973) фильмі «Желді күн» (1967) фильмінің серігі болды. Хабли қыздары Джорджия мен Эмилидің әңгімелерін тағы да жазып алып, анимация арқылы жандандырды. «Желді күн» фильмінен айырмашылығы, Джон мен Фейт Йель университетінің анимация сабағындағы студенттермен бірлесіп фильм түсірді. «Коккабуди» Хаблилердің Йельдегі студенттерімен, сондай-ақ Йельдің Балаларды зерттеу орталығымен бірлесіп жасалды. «Коккабудиді» Йельде жасау процесін Говард Сайр Уивер «In Quest of Cockaboody» (1973) деректі фильмінде түсірді. «Коккабуди» Хабли студиясының атауы Хабли фильмдерінің бірінде алғаш рет қолданылды және студияда тек Дэвид анимациялаған екінші фильм болды. Джон мен Фейт келесі жұмысы «Келесі сапар» (1974) үшін тағы бір академиялық марапатқа үміткер болды, бұл Гиллеспимен жасалған тағы бір ынтымақтастық, сондай-ақ актрисалар Морин Стейплтон мен Ди Ди Бриджвотердің Әлемдік тәртіп институты тапсырған жұмысы болды. «Еггс» және «Шапка» сияқты бұрынғы фильмдердің тақырыптарын жалғастыра отырып, «Келесі сапар» экология, ұлтшылдық және соғыс тақырыптарын қарастырады. Сол жылы Загреб кинофестивалі Джон мен Фейттің фильмдерінің мансабы бойынша ретроспектива өткізді, ал Джон сол жылғы қазылар алқасының төрағасы болды. Тағдырдың ирониясы, Хаблидің келесі фильмі «People People People» (1975) АҚШ-тың екі жүз жылдық комиссиясы тапсырған. Екі он жыл бұрын қара тізімге енгізілген индустрияның ең құрметті суретшілерінің бірі болған Хабли өзінің ең ауқымды жобасын бастады. 1973 жылдан бастап Джон мен Фейт Эрик Эриксонның «Өмірдің сегіз кезеңі» теориясын ұзақметражды анимациялық фильмге бейімдеуге қызығушылық танытты. «Коккабуди» сияқты, Хаблилер фильмді Йель университетінің Фильм зертханасымен бірлесіп жасауды жоспарлады. Бастапқыда Эриксон бұл идеяға қарсы болды, бірақ 1975 жылы ол келісті, CBS фильмді көрсетуге мүдделі болды. Бастапқыда CBS пен Хабли фильм үш жарты сағаттық эпизодтан тұратынына келісті, бірақ CBS өндірістің соңғы үш айында фильмді тоғыз минуттық бір фильмге өзгертті. Джон мен Фейт Йель класымен бірге фильмнің раскадровкасын жасады, оны профессор Кен Кеннисон бақылады. Хабли фильмге бұрын тәжірибесі жоқ немесе аз тәжірибесі бар көптеген белгісіз актерлерді шақырды, соның ішінде Лоуренс Прессман, оның сүйіктісі Ланна Саундерс және Йель студенті Мерил Стриптің актерлік дебюті. Хаблидің балалары да фильмде әртүрлі өмір кезеңдерін бейнелейді. «Everybody Rides the Carousel» (1976) 1976 жылғы 10 қыркүйекте көрсетілді. Хаблилердің бұрынғы фильмдері сияқты, бұл фильм де актерлердің Эриксонның өмір кезеңдері туралы импровизациялық әңгімелерінен құралған. Үлкен өндіріс Hubley Studios компаниясына бірнеше жаңа қызметкерлерді қабылдауға әкелді, соның ішінде Эриксонның қызы Сью Эриксон. Хабли фильмде жұмыс істеу үшін эксклюзивті келісімшартқа қол қойды, бірақ Розен жасырын түрде жаңа фильмді дамырып жатқанын білген соң Хаблиді фильмнен шығарып, өзі режиссер болды. Хаблидің жұмысын Билл Литтлджон, Фил Дункан, Рут Киссан және Барри Нельсон анимациялаған ашылу «нақыл» сахнасында көруге болады. Хабли көбінесе фильмнің қосымша режиссері ретінде аталады, бірақ оның аты титрлерде көрсетілмейді. 1976 жылдың қараша айында суретші Гарри Трюдо Хаблиге Трюдоның «Doonesbury» кейіпкерлерін көрсететін анимациялық арнайы жоба туралы идеямен жүрді. Трюдо мен Хабли бұрыннан біріккен, Трюдо 1970 жылдардың басында Хаблидің студенті болған, ал Трюдо мен Хаблилер бірлесіп жұмыс істеуден ләззат алды. 1976 жылы «Doonesbury» Америкадағы ең танымал газет комикстерінің бірі болды, ол бір жыл бұрын Пулитцер сыйлығын жеңіп алған және Трюдоның күрделі және даулы мәселелерді көтеруіне байланысты көптеген газеттерден алынып тасталған. Бұрынғы фильмдерінен айырмашылығы, Джон мен Фейт Трюдомен бірге режиссерлік және продюсерлік міндеттерін бөлісті және фильм үшін қатаң сценарийді ұстанды. 1977 жылдың ақпанында өндірістің ортасында Хабли қайтыс болды, фильмді аяқтау міндеті Фейтке және Трюдоға жүктелді. «A Doonesbury Special» (1977) 1977 жылғы 27 қарашада NBC телеарнасында көрсетілді. Фильм Хаблиге өлімнен кейін академиялық марапатқа және Канн кинофестивалінде голланд аниматоры Борге Рингтің «Oh, My Darling» фильмімен тең бөліскен арнайы қазылар жүлдесіне ие болды.

Жеке өмір

1941 жылдың 30 мамырында Хабли Диснейдің «сия және бояу қыздарының» бірі Клаудия Сеуэллге Невада штатының Рино қаласында үйленді. Жас жұбайлар бал айына бармады, керісінше, 1941 жылы басталған аниматорлар ереуіліне қатысу үшін Калифорнияға дереу оралды. Хаблилер Лос-Анджелестің Толука көлінің бөлігіндегі Вудбридж көшесі, 10543 нөмірлі үйге көшіп барды. 1942 жылы олардың тұңғыш қызы Энн дүниеге келді. Джон мен Клаудияның тағы екі баласы, Марк пен Сьюзан, Лос-Анджелестегі 11689 Лорелвуд драйвте тұрды. 1940 жылдары Хабли Нью-Йорк қаласынан Лос-Анджелеске Колумбия студиясында сценарийші ретінде жұмыс істеу үшін келген сахна менеджері Фейт Эллиоттпен танысты. Фейттің 1952 жылы туған Марк есімді баласы бар еді. Хаблилер үйленгенде жылына бір фильм түсіріп, әр түні отбасымен бірге кешкі ас ішеміз деп уәде берді. Кейіннен олардың тағы үш баласы болды: Реймонд, Эмили және Джорджия. Хаблилердің барлық балалары өз фильмдеріндегі кейіпкерлерге дауыс берді, Марк пен Рей «Айқұс» және «Диг» фильмдерінде, ал Эмили мен Джорджия «Желді күн» және «Коккабуди» фильмдерінде ойнады. Төрт баласы да «Әркім карусельге мініп жүреді» фильмінде көрінді. Кейінірек Реймонд Хабли: «Біздің отбасымызда [Джон мен Фейттің] жұмыс тәртібімен байланысты көптеген міндетті нәрселер болды, олар үстел айналасында отырып, күніңіз туралы айтуды қалыптастырған, бұл пішін кездесуі сияқты еді» деп еске алды. Реймонд киномонтажшы, Эмили аниматор, ал Джорджия күйеуі Айра Капланмен бірге «Yo La Tengo» тобын құрды. Джон мен Фейттің серіктестігінің ерекшелігіне байланысты, кейде Фейттің кәсіби жетістіктеріне тиісінше баға берілмей, назар оның күйеуіне аударылатын. «Айқұс» үшін олар мансаптарының соңына дейін бірге номинацияланды. Өмірінің соңындағы сұхбатында Хабли сұхбаттасушы Майкл Барьерге «Мақаланы менің және Фейттің серіктестігі тұрғысынан жазуға көз жеткізіңіз, өйткені барлық фильмдер, біздің жұмысымыздың басынан бастап, Гуггенхаймнан бастап, әрқашан өте тығыз ынтымақтастықпен жасалған, шығармашылық және басқа да барлық деңгейде» деп талап етті. 1951 жылы Америкалық әрекеттер комитеті (HUAC) УПА макетшісі Бернис Флюридің куәлігін тыңдады, ол Хаблидің фильмдері коммунизмді насихаттады және Хаблидің коммунистік көзқарастары бар екенін мәлімдеді. Хаблидің адвокатына 2 мамырда сотқа шақыру қағазы табыс етілді. Хабли УПА-дан кеткенімен, ол сотқа жауап бермеді, ал 1953 жылдың 2 ақпанында Хабли қайтадан Федералдық ғимаратқа жауап алу үшін шақырылды. Бойл Хаблидің сотқа шақыруды алмас бұрын бір жыл бұрын көшіп кеткенін анықтады, сондықтан оның жауап бермеуіне себеп осы болды. Белгісіз себептермен Хаблиге 1955 жылдың 4 мамырына дейін ХУАК алдына шақыру келмеді. Хабли жауап берді және 1956 жылдың 20 маусымында ХУАК алдында пайда болуға дайындалды. Хаблидің адвокаты Артур МакНалти сот отырысын екі рет кейінге қалдырды, алдымен 28 маусымға, содан кейін 5 шілдеге, өйткені Хаблидің Нью-Йоркке көшіп кеткен болуы мүмкін еді. 1956 жылдың 5 шілдесінде Хабли Лос-Анджелес Федералды ғимаратының 227-ші бөлмесінде ХУАК алдында МакНалтимен бірге кеңесші ретінде пайда болды, сондай-ақ түсшілер Герб Клинн мен Джулс Энгель де болды. «Rooty Toot Toot» фильміндегі әңгімені визуалды түрде жеткізу үшін күрделі түс блоктау қолданылады, сонымен қатар перспектива бұрмаланған және стильдік сызықтармен салынған фондар да пайдаланылады. «Геральд Мак Боинг Боинг» фильмінен айырмашылығы, ол фондарында абстрактілі түс блоктарын қолданса, «Rooty Toot Toot» әртүрлі үлгілермен және түрлі щеткалармен тәжірибе жасады. Фильмнің соңғы бөлігі губкамен сурет салу стилінде бейнеленген, ол еуропалық абстрактілі экспрессионист суретшілерден шабыттанды. Фондағы шүберек соғуларын және графикалық өңдеуді көшіруге жасалған бұл тырысқандық Хаблидің «Төрт плакат» үшін салған анимациялық сегменттеріне дейін жалғасты. Өзінің тәуелсіз режиссерлік дебюті үшін «The Adventures of *» фильмінде Хабли Пол Кли, Жоан Миро және Пабло Пикассо сияқты суретшілердің визуалды стиліне көп сүйенді. Кейінгі фильмдерінде Хабли акварель, шаршамалы қалам және мата маркерлерімен тәжірибе жасады, осылайша фильмдеріне ерекше визуалды стиль берді. Хабли фильмдерінде Cels және Ксерокс әдісін (1961 жылы шыққан «Жүз бір далматиндер» фильмінде Уб Айверкс танымал еткен) қолданды. «Коккабуди» үшін кейіпкерлерді Тисса Дэвид қағазға салды, содан кейін кесіліп, стеллаларға орналастырылды. Хабли кейде фильмдерді ерекшелендіру үшін төменнен жарық түсіретін әдіс қолданды, сондай-ақ күрделі элементтер үшін көп экспозицияны пайдаланды, мысалы, «Тендер ойын» фильміндегі өзен. Бірақ Баукстің мырза Магу ретіндегі табысы Хаблиді тәуелсіз фильмдері үшін санасыздық импровизациясын іздеуге шабысдандырды. Хабли бұл идеяны бір қадамға жоғары көтеріп, балаларының бірге ойнауын жаздырып, олардың әңгімелерін Фейт оларды әңгімеге біріктіргеннен кейін анимация арқылы түсіндірді. «Шапан», «Құдық» және «Әркім карусельге мініп жүреді» сияқты фильмдер актерлер арасындағы санасыздық әңгімелерінен тұрады, ал «Zuckerlandl!» Роберт М. Хатчинстің комедиялық нөмірінің анимациялық түсіндірілуі болып табылады. Хаблидің Storyboard, Inc. студиясында әйелімен бірге салған көптеген фильмдері соғыс пен қақтығыстың мәнін зерттейді. «Шапан», «Құдық», «Жұмыртқалар», «Келесі саяхат» және «Urbanissimo» индустриализация, соғыс, халық санының артуы және қоршаған орта мәселелерін қамтиды, бұл мәселелер Хаблилерді қатты мазалады. Хабли, өзі психологиялық кітаптарды жақсы оқыған адам, анимацияны мұндай күрделі идеяларды визуализациялауға ең қолайлы орта деп санады, сондықтан фильмдерінде де психологиялық теорияларды зерттеуге тырысты. Сәйкесінше, Хаблилер Йель университетінде «Абстрактілі тақырыптарды визуализациялау» деген курс оқыды. Хаблидің денесі кремацияланды, ал күлі Атлант мұхитының үстіне шашылды. Өмірінде және өлімінен кейін Хаблидің фильмдеріне арналған ретроспективалар мен көрсетулер бүкіл әлемде өткізілді. 1997 және 1998 жылдары Көркемдік өнер мұражайы Хаблилердің фильмдері мен өнер туындыларына арналған екі бөлімді көрме ұйымдастырды, ал 2011 жылы Кино өнері және ғылымы академиясы Хаблиге құрмет көрсетті. Хабли бірлесіп құрған «Мырза Магу» кейіпкері барлық уақыттағы ең танымал мультфильм кейіпкерлерінің біріне айналды, 2002 жылы TV Guide журналының «Барлық уақыттағы 50 ең ұлы мультфильм кейіпкері» тізімінде #29 орынды иеленді. Хабли анимация тарихындағы ең ықпалды тұлғалардың бірі ретінде жиі аталады, ол Майкл Спорн, Жене Дейч және оның өзінің қызы Эмили Хабли сияқты суретшілерге әсер етті. 2022 жылдың 2 қазанында Гарри Трудоның «Doonesbury» комиксінде оқырмандарды Хаблидің «Желді күн» фильмін көруге шақыратын сурет жарияланды. Хаблидің сегіз фильмі («Айқұс», «Құдық», «Herb Alpert & The Tijuana Brass Double Feature», «Желді күн», «Адамдар мен демонтар», «Келесі саяхат», «Doonesbury арнайы» және «A Smattering of Spots» — Storyboard, Inc. коммерциялық роликтерінің жинағы) Кино өнері және ғылымы академиясының мұражайында сақталған. Хаблидің өмірінен алынған құжаттар Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында, Гарвард университетінің кітапханасында, Йель университетінің кітапханасында, Көркемдік өнер мұражайында және Кино өнері және ғылымы академиясында сақталған. 2013 жылы «Құдық» фильмі Конгресс кітапханасының «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызға ие» деп танып, АҚШ Ұлттық фильмдер тізіміне енгізілді. «Айқұс», «Желді күн», «Коккабуди» және Хаблилердің бірнеше фильмдерінен алынған өнер туындылары Лос-Анджелестегі Кино өнері мұражайында қойылған. 2021 жылы Анимациялық білім беру қауымдастығы бастамасымен Висконсин штатының тарихи белгісі Хаблинің туған жері Марринетте, Висконсин штатында орнатылды. Белгіні 2023 жылдың 20 мамырында ашып, сол күні Марринетте қаласының мэрі Стив Женизот 2023 жылдың 20 мамырын «Джон және Фейт Хабли күні» деп жариялады.