Кіріспе

Артур Либееншель (25 қараша 1901 – 24 қаңтар 1948) – нацистік Германиядағы СС офицері. Ол Холокост кезінде Аушвиц және Майданек концлагерьлерінің немец коменданты болды. Соғыстан кейін Польша үкіметі оны соғыс қылмыстары үшін кінәлі деп тапты және 1948 жылы өлім жазасына кесті.

СС мансабы

Либехеншель 1901 жылы 25 қарашада Позенде (қазіргі Познань) дүниеге келген. Ол экономика және мемлекеттік басқару салаларын оқыған. Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етуге тым жас болғандықтан, 1919 жылы "Grenzschutz Ost" Фрейкорпсына қабылданды; кейін неміс қарулы күштерінде (Рейхсвер) аға сержант болып қызмет етті. 1932 жылы нацистік партияға, ал 1934 жылы СС-ке қосылып, "Өлім басы" бөлімінде қызмет етті. Либехеншель Лихтенбург концентрациялық лагерінің адъютанты болды, екі жылдан кейін Берлиндегі Концентрациялық лагерьлер инспекциясына ауыстырылды. 1942 жылы СС-тің Басты экономикалық және әкімшілік басқармасы құрылғанда, Либехеншель Д бөліміне (Концентрациялық лагерьлер) ДИ (Орталық кеңсе) басшысы болып тағайындалды. 1943 жылдың 1 желтоқсанында Либехеншель Рудольф Хосстің орнын басып, Аушвиц I концентрациялық лагерінің командирі болып тағайындалды. Жаппай өлім жазаларын жалғастыра отырып, ол тұрған камераларды жою және тұрақты тұтқындарды газ камераларына іріктеуді тоқтату сияқты бірнеше шағын "өзгерістер" жасады. Аушвиц лазаретінің тұтқыны Герман Лангбейннің айтуынша: "Жалпы алғанда, бұрын өте қатыгез болған СС мүшелері де енді біршама салмақтанып, олардың фанатизмі енді қабылданбауы мүмкін екенін түсінді".

Отбасы

Либееншельдің бірінші әйелі Гертрудтан бір ұл және үш қызы болды, олардың ең кішісі Барбара Чериш (1943 жылы туған), қазір Америка Құрама Штаттарында тұрады. 2009 жылы Чериш «Менің әкем, Аушвиц коменданты» атты кітабын жариялады, онда ол Либееншельдің тұтқындардың өмірін жақсартуға жасаған әрекеттерін баяндады, сонымен қатар оның геноцидтік жүйеге қатысқанын талқылады. 2002 жылы ол тағы бір қызы Антжемен бірге ZDF неміс телеарнасына әкесінің кінәсімен өмір сүру туралы берген сұхбатында қатысты. Либееншельдің екінші әйелі Аннелизеден ұлы болды. Соғыс кезінде тастап кеткен Либееншельдің бірінші әйелі соғыстан кейін психикалық денсаулық мәселелерімен күресіп, 1966 жылы психиатриялық ауруханада өз-өзіне қол жұмсады.