Халықаралық Телефон және Телеграф Корпорациясының құпия тарихы
The Sovereign State
«Егемендік мемлекет»: ITT корпорациясының құпия тарихы, ұлттық үкіметтердің әлсіреуін, Harold Geneen басшылығымен көпұлтты компаниялардың ықпалын зерттейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
"Егемен мемлекет: Халықаралық телефон мен телеграфтың құпия тарихы" - Энтони Сэмпсонның 1973 жылғы 1 шілдеде "Hodder & Stoughton Ltd" баспасында жарық көрген деректі кітабы. Кітап ITT корпорациясының тарихын қарастырып, көпұлтты корпорациялардың дәстүрлі ұлттық үкіметтердің билігін әлсіретуі туралы кең мәселені көтеріп, оны көрсетеді. Кейбір басылымдарда бұл кітап "ITT-нің егемен мемлекеті" деген атпен сатылды.
The Sovereign State: The Secret History of International Telephone and Telegraph is a non fiction book by Anthony Sampson published on July 1, 1973, by Hodder & Stoughton Ltd. The book focuses on the history of ITT Corporation to make a broader point about the weakening of the authority of traditional national governments by the multinational corporations. In some editions it was sold under the title of The Sovereign State of ITT.
Сюжет
Ол 1959 жылдан 1977 жылға дейін ITT компаниясының бас атқарушы директоры болған Гарольд Джиненнің портреті еді. Джинен – өте белсенді басқарушы, ол кез келген нарық немесе конгломератының бөлімдері туралы «нақты фактілерге» жету үшін «жалған фактілердің» қабаттарын тесіп өту қажет деп санады. Алайда, кітаптың негізгі тақырыптары тұрғысынан, бұл 1970-ші жылдардың басында көпұлттық корпорациялар ұлттық үкіметтердің дәстүрлі құқықтары мен функцияларын өздеріне қабылдап алуда деген тезисті қолдаған көптеген кітаптардың бірі болды. Сэмпсонның кітабына "Sunday Telegraph" газетінде жарысалап жарияланған рецензиясында Royal Dutch/Shell компаниясының вице-президенті сэр Фрэнк МакФаджан бұл тезиске қарсы шықты. Ондай корпорациялар «өткен инвестицияларының тұтқыны», себебі «тіпті ең әлсіз үкімет те мүлікті мемлекеттік меншікке ала алады, ал жалғыз құрал – өтемақы талап ету». Бірақ Сэмпсонның кітабы көрсеткендей, ITT өз бизнес мүдделерін мемлекеттендіруден қорғау үшін соттармен ғана шектелмейтін басқа да шараларды қолданды. Олар 1930 жылдары Испанияда генерал Франконың әскери төңкерілін қолдаудан бастап, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гитлердің соғыс машинасына инвестиция жасауға және 1973 жылы Чилиде генерал Пиночет басқарған ЦРУ қолдаған төңкерілген билікке қаржы жұмсауға дейін барды.
In part, it was a portrait of Harold Geneen, the chief executive of ITT from 1959 until 1977. Geneen was a legendarily hands on manager, who believed it necessary to penetrate through layers of "false facts" to get to the "unshakable facts" about any of the markets or divisions of his conglomerate. In terms of its broader themes, though, this book was one of a spate of early 70s books that promoted the thesis that multinational corporations were taking over the traditional prerogatives and functions of national governments. In a review of Sampson's book in the Sunday Telegraph, Sir Frank McFadzean, Vice Chairman of Royal Dutch/Shell, took issue with that thesis. Such corporations are "prisoners of their past investments," he wrote, because "even the most puny government can nationalize, and the only redress is to seek compensation." Although as Sampson's book shows ITT has used other means of redress to defend its own business interests from nationalisation, that have not been confined to the courts. These have ranged from supporting the 1930s military takeover by General Franco in Spain, investing in Hitler's war machine throughout World War II, and funding a CIA backed coup led by General Pinochet in Chile 1973.