Кіріспе

Фламанд суретшісі (1662–1749)

Ян Франс ван Блумен (12 мамыр 1662 жылы крещение алған, 13 маусым 1749 жылы жерленген) – негізінен Римде жұмыс істеген фламанд пейзаж суретшісі. Ол классикалық ландшафт дәстүрінде бейнеленген римдық аймақтардың көріністерін (vedute) салудағы жетекші суретші ретінде танылды.

Өмір

Антверпен қаласында туған Ян Франс ван Блумен Питер ван Блуменнің кіші інісі еді. Ол, әдетте, ағасынан тәлім алған болуы мүмкін. 1681 және 1684 жылдар аралығында ол туған Антверпенде Антон Губаудың шәкірті болды, ол базар көріністерін және римдік немесе Жерорта теңізі аймағындағы қарапайым халықтың өмірін бейнелейтін суретші еді. Ол шамамен 1682 жылы Парижге сапар шегіп, бірнеше жыл сонда тұрды. Содан кейін ол ағасы Питер ван Блумен тұратын Лион қаласына көшіп барды. Осы шамада суретші Адриан ван дер Кабельмен танысқан болуы мүмкін. Турин арқылы Ян Франс пен Питер ван Блумен Римге жол тартты және 1688 жылы Сант-Андреа-дель-Фратте приходында тіркелді. 1690 жылы үшінші суретші ағасы Норберт ван Блумен (1670-1746) де оларға қосылды. Питер 1694 жылы Антверпенге оралса, Норберт 1724 жылға дейін Амстердамға кетті, ал Ян Франс өмірінің соңына дейін Римде қалды, тек ағасы Питермен бірге Неаполь, Сицилия және Мальтаға бірнеше сапар жасады. Бұл қарсылықтың себебі римдік өнер шеберлерінің пейзаж суреттерін шеберлік көрсету ретінде қарауынан туындаған болуы мүмкін. Оның шәкірттерінің арасында Франц Игнац Оефеле, Габриэль Риккардели және Николо Бонито болды. Ол 1749 жылы Римде қайтыс болды.

Жұмыс

Ван Блумен негізінен классикалық пейзаждарды суреттеді, шабытты Римдік Кампаниядан алды. Оның пейзаждары, бірнеше жазықтықтар арқылы кеңейіп, жұмсақ, жылы жарық пен классикалық және діни сюжеттерді бейнелейтін туындылары Клод Лоррен мен Гаспар Дуге сияқты суретшілердің үлгілеріне сүйенді. Ван Блуменнің суреттері замандастарының пікірінше, оны ұлы суретші еткен, "анықтау қиын пасторальды атмосферамен" ерекшеленеді. Оның "ведуттары" шындық пен қиял элементтерін біріктіретін санатқа жатады. Оның пейзаждары Аркадияның көркімен толы, таулар, өзендер, шалғайдағы ауылдар мен кішкентай тұрғындары ұсақ нүктелермен және жандағы соққылармен дәл емес pittura di tocco ("қолымен бояу") техникасымен салынған. Ван Виттельден айырмашылығы, Ван Блумен әдетте Римнен шалғайдағы Тибр аңғары немесе Альбан жоталары сияқты аймақтарды бейнелемеген. Оның туындылары Римге жақын жерлермен шектелген, оның шекаралары көбінесе оның суреттерінде көрінетін. Ван Блумен ең әйгілісі Римдік Кампаниядағы аристократтардың иеліктерін бейнелейтін "мүліктердің көріністерімен" танымал болды. Оның көріністері заманауи мүлікті классикалық аркадиялық пейзажбен байланыстыруға бағытталған. Топографиялық пейзаждарға тән кең панорамалық көріністерге, алыс горизонтқа және атмосфералық эффектілерге қарағанда, Ван Блуменнің мүліктері шындықтың мұқият байқалуына және шектеулі перспективаға баса назар аударады. Осылайша, мүліктер жергілікті пейзаждың өзгермейтін бөлігі болып көрінеді.