Қарудың қабықшасы: Альтернативті медицинадағы жалған ғылым

Кіріспе

Мукоидтық плакет (немесе мукоидтық қабықша немесе арқан) – альтернативті медицинаны қолдайтындардың кейбіреулері қолданатын, адамдардың көпшілігінің асқазан-ішек жолын жабатын зиянды шырыш тәрізді материал мен тамақ қалдықтарының үйлесімін сипаттауға арналған псевдонаулық термин. Бұл терминді табиғат емшісі және кәсіпкер Ричард Андерсон ойлап тапқан, ол мұндай деп айтылатын плакеттерден денені "тазартатын" өнімдердің бірнеше түрлерін сатады. Мұндай көптеген "ішек тазалау" өнімдері бұрмаланған медициналық мәлімдемелер жасайтын веб-сайттарда халыққа ұсынылады.

Тарих

19 ғасыр мен 20 ғасырдың басында ішек тазалаудың әртүрлі түрлері танымал болды. 1932 жылы Бастедо «Америкалық медицина қауымдастығының журналында» ірі ішекке суару кезінде шырыш массаларының шығарылуын байқағаны туралы былай деп жазды: «Ішекке суару арқылы алынған, шіріген немесе өлі балық иісі бар, құрт тәрізді, қатты шырыштан тұратын, сазды, қоңыр немесе қара түсті, жиырылған массаларды көргенде, науқастардың жағдайы нашарлап, суарудан кейін жақсаратынына таң қалмайсыз». Ішекке суару 20 ғасырдың басында көптеген ауруларды емдеудің мүмкін жолы ретінде кең таралған болса да, кейінгі зерттеулер оның тиімсіз және зиянды екенін көрсетті. «Ішек тазалаудың» ғылыми негізі жоққа шығарылғандықтан, бұл идея шарлатандық ретінде қараланып, 2005 жылғы медициналық шолуда «ғылыми қауым ұзақ бұрын қабылдамаған бұл қате теорияны қолдауға ешқандай дәлел жоқ» делінген. Сол сияқты, Калифорния университетінің гастроэнтерологы Беннетт Рот ішек тазалау «улы заттарды» шығарып тастайды деген мәлімдемелерге жауап ретінде: «мұның ғылыми негізі жоқ. «Улы заттардан» арылу деген сөз жоқ. Ішек нәжісті алып жүру үшін жасалған. Бұл – әдемі сөздер ғана» деді. Дегенмен, ішек «өзін-өзі улауы» аурудың себебі ретінде және ішекке суару ем ретінде 20 ғасырдың соңында балама медицинада қайта жанданды. Андерсон өзінің сенімдерін ғылыми зерттеулермен негіздегенін айтса да, оның мәлімдемелері эмпирикалық деректер емес, көбінесе жеке тәжірибелермен расталады, ал дәрігерлер шырыш қабықшалардың жоқтығын атап өтті. Андерсон бұл медициналық оқулықтарда бұл ұғымды жатпауына байланысты, дәрігерлер нені іздеу керектігін білмейді дейді. Нью-Йорк университетінің профессоры Говард Хохстер тұтынушылардың ішегінен «шырыш арқандары» немесе жабыншаларды алып тастайтын өнімдерді жарнамалайтын веб-сайттарды қарап шығып, бұл сайттардың «көптеп, ғылыми сипатта, бірақ өкінішке орай, биологиядан хабары жоқ жұртшылықты сендіретіндей» екенін жазды. Ол мұндай сайттар қызықты болғанымен, физиологияға негізделмеген сенімдерді таратуы алаңдататынын айтты. Хохстер сондай-ақ, шырыш жабыншаларын жоюға арналған препараттардың құрамында іш жүректің алдын алатын және талшықты ингредиенттер бар екенін атап өтті. Осылайша, бұл өнімді тұтынушылардың денесінен шығарылған арқан тәрізді материал «әлбетте, осы препараттағы инжір мен сеннаның салдары» және ешқандай патологиялық «жабынша» емес.

Various forms of colon cleansing were popular in the 19th and early 20th century. In 1932, Bastedo wrote in the Journal of the American Medical Association about his observation of mucus masses being removed during a colon irrigation procedure: "When one sees the dirty gray, brown or blackish sheets, strings and rolled up wormlike masses of tough mucus with a rotten or dead fish odor that are obtained by colon irrigations, one does not wonder that these patients feel ill and that they obtain relief and show improvement as the result of the irrigation." While colonic irrigation enjoyed a vogue in the early 20th century as a possible cure for numerous diseases, subsequent research showed that it was useless and potentially harmful. With the scientific rationale for "colon cleansing" disproven, the idea fell into disrepute as a form of quackery, with a 2005 medical review stating that "there is no evidence to support this ill conceived theory that has been long abandoned by the scientific community." Similarly, in response to claims that colon cleansing removes "toxins", Bennett Roth, a gastroenterologist at the University of California, stated that "there is absolutely no science to this whatsoever. There is no such thing as getting rid of quote unquote 'toxins.' The colon was made to carry stool. This is total baloney." Nevertheless, interest in colonic "autointoxication" as a cause of illness, and in colonic irrigation as a cure, enjoyed a revival in alternative medicine at the end of the 20th century. Though Anderson argues that his beliefs are backed by scientific research, his claims are primarily supported by anecdotal evidence rather than empirical data, and doctors have noted the absence of mucoid plaques. Anderson claims this is due to medical textbooks failing to cover the concept, which results in doctors not knowing what to look for. In a review of websites promoting products that claim to remove 'mucoid rope' or plaque from consumers' intestines, Howard Hochster of New York University wrote that these websites are "abundant, quasi scientific, and unfortunately convincing to a biologically uneducated public." He noted that although such sites are entertaining, they are disturbing in that they promote a belief that has no basis in physiology. Hochster also noted that a preparation marketed to remove mucoid plaque contains laxatives and bulky fibrous ingredients. Thus, the rope like fecal material expelled from people who consume this product "certainly is a result of the figs and senna in this preparation," rather than any sort of pathologic 'plaque'.