Кіріспе

Ағылшын суретшісі Мэтью "Мэт" Коллишоу Хон. FRPS (6 қаңтар 1966 жылы туған) – Лондонда тұратын заманауи британдық суретші.

Жұмыс

Коллишоу фотосурет пен бейне өнерді пайдаланады. Голдсмит колледжінде негізгі білімін алған Коллишоу, жас британдық суретшілер (YBA) қозғалысының бір бөлігі болды. 1988 жылы Дэмиен Хирст ұйымдастырған «Freeze» көрмесіне қатысқан 16 жас суретшінің бірі болды, ол YBA және 1997 жылғы «Sensation» көрмесін іске қосты. Оның ең танымал туындысы – «Bullet Hole» (1988), ол 15 шаммен жарықтандырылған қорапқа орнатылған, адам басының терісіндегі оқ жарасына ұқсайтын жақыннан түсірілген фотосурет. Коллишоу бастапқы суретті патологиялық оқулықтан алды, онда шындығында мұзқұммен жасалған жарақат көрсетілген. «Bullet Hole» алғаш рет «Freeze» көрмесінде көрсетілді және қазір Австралияның Хобарт қаласындағы Ескі және Жаңа өнер мұражайының қорында сақталады. 30 жылдық мансабында Коллишоу адамның жан-дүниесінің табиғатын зерделеп, оған әсер етудің жолдарын түрлі медиа арқылы зерттеді. Оптикалық иллюзиялар, суреттер, проекциялар және қозғалмалы мүсіндер арқылы суретші көрермендерді тікелей және бейсана түрде қызықтыратын туындылар мен сценарийлер жасайды. Бұл туындылар психология, тарих, социология және ғылымның негізгі сұрақтары туралы ойлануға шақырады. Әр туындының байлығы мен көркемдік тартымдылығының артында біздің қазіргі әлемді қалай қабылдап, бейнелер мен қазіргі заманғы технологиялар арқылы оған қалай әсер ететініміздің терең зерттелуі жатыр. Суретші көбінесе ескі шеберлердің туындыларына сілтеме жасайды. Оның көптеген өнер туындыларында белгілі бір дәуір мәдениетіне тән табиғатты бейнелеудің тарихи тақырыптары мен классикалық әдістері қолданылады. Алғашқы бейнелер цифрлық түрде өңделіп, бейнелеу мен шындық арасындағы қатынастың жаңа интерпретациясын ұсынады. «Біз осы әлемнің имитациясын жасағанда не тудырып жатырмыз, және бұл бізді әлемнен қаншалықты алшақтатады немесе оны қаншалықты түсінуге көмектеседі, білуіміз керек. Мені қызықтыратыны – біздің адам ретіндегі табиғатымыз. Осыны түсіну үшін мен эволюциялық биологиядан бастап, өнер тарихы мен дамып келе жатқан технологияларға дейін көптеген салаға жүгіне аламын». – дейді Мат Коллишоу. 2021 жылы Мат Коллишоудың «Equinox» атты ірі анимациялық туындысы, Экспо 2020 Дубай тапсырысымен жасалып, Тұрақтылық павильонында ашылды, ол зоотроптан шабыттанған туынды болды.

Сыни жауап

Джонатан Джонс «The Guardian» газетіндегі суретшімен сұхбатында Коллишоудың 2013 жылғы Стамбулдағы «Артер» көрмесі туралы былай жазды: «Өлім жазасына кесілген соңғы тамақ» сияқты күшті туындыларында оның саяси санасын алға қоятын көрме. Меніңше, Коллишо – жақсы саяси суретші, діни суретші және жақсы суретші, себебі ол суреттердің тиімділігіне сенеді. Оған абстрактілі қашқындық, минималистік жартылай күлімдеу тән емес, ол сіздің қиялыңызды тікелей соққыға жығып тастағысы келеді. Ол сезімтал өнердің тереңдігін көрсету арқылы оның күшін дәлелдейді.

Коллишоудың «Барлық нәрсе құлайды» атты туындысы кеңінен мойындылыққа ие болды, әсіресе «The Sunday Times» газетінің жазушысы және өнер сыншысы Вальдемар Янушчак былай деп жазды: «Ішке кірсеңіз, сіздің алдыңызда классикалық ғибадатхананың моделі тұрады – дөңгелек, күмбезді, бағаналы, оның айналасында жүздеген жалаңаш фигуралар құпия позалармен орналасқан. Олар не істеп жатқаны белгісіз. Бірақ бұл жаман нәрсеге ұқсайды. Кенеттен жарық төмендеп, ғибадатхана айнала бастайды. Ол барған сайын жылдамдап, оның айналасында жиналған фигуралар бірден қозғалысқа келеді, флипбук сияқты, ал сіздің алдыңызда «Нәрестелерді қырғын» оқиғасының қайта жаратылуы – Рождествода Иродтың бұйрығымен, әрбір жаңа туған баланы өлтіру туралы Киелі кітаптағы оқиға. Күтпеген зорлық-зомбылықтың кенеттен тууы керемет деңгейде, керемет орындалған, бұл қазіргі заманғы шедеврден кем емес».

2017 жылы Лондондағы «Blain|Southern Gallery» галереясында өткен «The Centrifugal Soul» көрмесі де ерекше мақтауға ие болды, әсіресе сыншы Габи Вуд «The Telegraph» газеті үшін «Albion» туралы былай деп жазды: «Оның осындай абстрактілі идеяларды сәнді және көңілді жұмыстарға айналдыра білуі оны осы ғасырдағы суретшілер мен ойшылдардың арасында бірегей етеді, ол эстетикалық философ пен сиқыршының арасындағы жартылай кескіштей».

Коллишоудың 2017 жылғы «Thresholds» көрмесімен VR әлеміне жасаған алғашқы қадамы «frieze Magazine» журналы үшін Лори Тейлор тарапынан мақалаланды: «Коллишо тарихи тәжірибені қайта жасамады, керісінше, мүлдем жаңа тәжірибе құрды. Соңғы өнім – Коллишоудың көзқарасы және ол фотосуреттің ғана емес, оның иллюзиясының күшіне де деген құрметімен толы».

Әсерлер

Британдық патолог Остин Грешем 1975 жылы «Көрме патологиясының түсті атласы» атты нұсқаулық жазды. Коллишоу бұл нұсқаулықтың «Бритарт Библиясы» болып, суретшілер үшін өлген денелердің нақты суреттерінің көзіне айналғанын айтты.

Жеке өмір

Коллишо Ноттингем қаласында дүниеге келген. Ол "Таң" Христиандық қауымының отбасында тәрбиеленген. 2015 жылы GQ журналы оны Ұлыбританияның ең жақсы киінген 50 адамының қатарына қосты. Коллишо Полли Морганға үйленген, олардың екі ұлы бар.