Доктор Кто: Капитан Майк Йейтс және UNIT құпиялары

Кіріспе

Капитан Майк Йейтс – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Кто»-да Ричард Франклин сомдаған құмарлық кейіпкер. Ол шетелдік қауіптерден Жерді қорғайтын халықаралық ұйым UNIT-тің британдық бөлімшесінің адъютанты болды.

Қасиетінің тарихы

Ейтс алғаш рет «Автондардың терроры» атты үшінші Доктордың эпизодында пайда болады, Бригадир Летбридж Стюартқа көмектесетін капитан ретінде, бірақ Доктор оның бұрынғы оқиғаларда да болғанын айтады. Ол өзінің алдыңғыларынан гөрі тұрақтырақ екенін дәлелдейді, 1971 жылдан 1974 жылға дейін Бригадир және сержант Бентонмен бірге бағдарламада жиі пайда болады. Доктор мен оның серіктерімен бірге Ейтс шетелдік басқындықтарға, «Қожайын» деп аталатын ренегат Уақыт Лордының істегілеріне, бүлікші компьютерлерге және мутацияға ұшыраған құрттарға қарсы күреседі. UNIT-те қызмет еткен кезінен басқа оның өмірінен көп нәрсе белгілі емес. Ол отқа түскенде сабырлы, тиімді, бұйрықтарды беруде де, орындауда да ең аз қиындықтармен айналысады. Ол өзінің адамымен жақсы қарым-қатынаста болып, кейде Бентонға «шенеуілдің өз құқықтары бар» екенін еске салады. Үшінші Доктордың көмекшісі Джо Грант, «Пеладон қарғысы» эпизодының басында Майкпен бірге қалаға шығуға дайындалғанда, Доктор оны ТАРДИС-те саяхатқа алып кетеді. Ейтстің құлдырауы 1973 жылғы «Жасыл өлім» эпизодында жасанды интеллект BOSS оның санасын баурап алғаннан басталады. Экологиялық апатқа тап болғаннан кейін Ейтс планетаның болашағы туралы қатты алаңдады, осыдан соң сэр Чарльз Гровер оны уақытты кері бұрып, Жерді «алтын ғасырға» қайтаруға қатысты құпия жоспарға оңай тартып алады («Динозаврлардың шабуылы»). Доктор бұл жоспарды жоққа шығарады, ал UNIT-ке көрсеткен қызметі үшін Бригадир Ейтске медициналық демалыс алып, содан кейін тыныш отставкаға шығуға рұқсат береді (актер Ричард Франклиннің пікірінше, бұл эпизодтың бастапқы жоспары Ейтсті өлтіру болған). Жазылуға тырысып, Ейтс медитация орталығына барады, онда ол Сара Джейн Смитқа хабарлайтын күдіс әрекеттерді анықтайды. Сара бұл туралы Докторға хабарлайды, бұл үшінші Доктордың соңғы эпизоды «Қояндылар планетасы» оқиғасының қалған бөлігіне әкеледі. Ричард Франклин 20 жылдық мерейтойға арналған «Бес дәрігер» арнайы эпизодында Ейтстің иллюзиялық бейнесі ретінде оралды және 1993 жылғы қайырымдылық шарасы «Уақыт өлшемдері» эпизодында Ейтс рөлін қайта ойнады. UNIT-тің «Қара мұрағатында» сақталған фотосуреттер жинағында, Эсмикалық қауіпсіздік агенті Сара Кингдоммен кездескен Ейтстің суреті 50 жылдық мерейтой эпизоды «Дәрігер күнінде» көрінеді. 1995 жылы жарық көрген «Доктор кім: серіктестер» кітабында жазушылар және «Доктор кім» тарихшылары Дэвид Хоу және Марк Стаммерс Ейтс кейіпкерінің Джо Грантқа ғашық болуы мүмкін екендігін, бірақ бұл идея көп дамымағанын атап өтеді. Олар сондай-ақ UNIT-тің алғашқы эпизодтарында Бригадирдің оң қол оқушысы ретінде әрекет ететін бірнеше капитан болғанын және бұл лауазымды бір тұрақты кейіпкермен бекітудің мағынасы бар екенін айтады. Телевизиялық сериалдағы маңызды қайта оралатын кейіпкерлердің бірі ретінде Ейтс көбінесе Доктордың серігі ретінде қарастырылады және BBC Doctor Who ресми веб-сайтында осылай көрсетілген. Алайда, ол әрқашан осылай санатталмайды. Мысалы, Джон Натан Тернердің «Доктор кім: серіктестер» кітабында Ейтс жоқ.

Yates first appears in the Third Doctor serial Terror of the Autons, the latest in a line of Captains assisting Brigadier Lethbridge Stewart, although the Doctor implies that he was around for previous stories. He proves more durable than his predecessors, appearing semi regularly on the programme from 1971 to 1974 alongside the Brigadier and Sergeant Benton. Together with the Doctor and his companions, Yates fights off alien invasions, the machinations of the renegade Time Lord known as the Master, rogue computers and mutated maggots. Little is known of him outside of his time with UNIT. He is cool under fire, efficient, and both gives and carries out his orders with a minimum of fuss. He appears to have a relatively good rapport with his men, although he does remind Benton on occasion that "rank has its privileges." The Third Doctor's assistant, Jo Grant, is dressed up to go on a night on the town with Mike at the start of The Curse of Peladon, only to be taken on a trip in the TARDIS by the Doctor. Yates's fall from grace starts when he is brainwashed by the artificial intelligence BOSS in the 1973 serial The Green Death. The brush with ecological disaster apparently made Yates very concerned about the future of the planet, and he is easily recruited by Sir Charles Grover into a conspiracy to reverse time and return Earth to a "golden age" (Invasion of the Dinosaurs). The conspiracy is thwarted by the Doctor, and in return for his past service to UNIT, the Brigadier allows Yates to take medical leave and then quietly resign (actor Richard Franklin believes the initial plan for this story was to kill off Yates). Trying to recover, Yates attends a meditation centre where he uncovers strange goings on, which he reports to Sarah Jane Smith. Sarah communicates this back to the Doctor, leading into the rest of the events of the Third Doctor's last serial, Planet of the Spiders. Richard Franklin returned as an illusory image of Yates in the 20th Anniversary special The Five Doctors and reprised the role of Yates in the 1993 charity special Dimensions in Time. A photo of Yates meeting Special Space Security agent Sara Kingdom is seen amongst a collection of companion photographs kept by UNIT's Black Archive in the 50th anniversary story, The Day of the Doctor. In their 1995 book Doctor Who Companions writers and Doctor Who historians David J. Howe and Mark Stammers noted that the character of Yates was created as a possible love interest for Jo Grant, but this was not pursued very far. They also note that early UNIT stories had featured a succession of Captains acting as the Brigadier's second in command and it made sense to standardise this position with one regular character. As one of the more prominent recurring supporting characters in the television series, Yates is often listed as a companion of the Doctor and indeed is listed as such on the official BBC Doctor Who website. However, he is not always listed as such John Nathan Turner's book Doctor Who: The Companions, for instance, excludes Yates.

Басқа көріністер

Майк Йейтс UNIT құрамында болған кезінде орын алған романдарда пайда болды. Кристофер Булистің «Ғұламаның көзі» және Гэри Расселдің «Әділетсіздік таразылары» романдары бойынша Йейтс Бенттонмен бірге UNIT-те сержант болып бастайды және «Тазылар» романының соңында капитан шеніне көтеріледі. Бұл оқиға «Инферно» және «Автондардың терроры» телехикаялары арасында орын алады. Роман оның сержанттан тікелей капитанға өрлегенін көрсетеді, бұл көптеген әлемдік әскерлерде ерекше, тіпті мүмкін емес жағдай. Кейт Топпинг пен Мартин Дейдің «Өткен дәрігердің оқиғалары» романында оның толық аты – Майкл Александр Реймонд Йейтс екені анықталады. Пауль Магрстың «Өткен дәрігердің оқиғалары» романы «Жасыл тоз» Йейтсті естелік жоғалтуға алып келеді, содан кейін ол екі өлшемді болып кетеді. Үшінші дәрігер кейін Йейтстің бұрынғы қалпына келуін ұйымдастырады. «Deep Blue» романында Майк үш бауырының болғаны және анасы оның ең сезімтал бала екенін айтады. 1991 жылғы «Doctor Who Magazine Winter Special» журналындағы мақалалар («UNIT Exposed» деген тақырыппен) Йейтстің UNIT қызметінен кейінгі маңызды оқиғаларын сипаттайды. Ол «Космикалық Жер қоғамы» атты ұйым құрады, «Жұлдыздардан көмек» атты кітап жазады, онда Дьяволдың соңындағы UNIT ашқан адам эволюциясына қатысқан сыртқы күштер туралы мәліметтер берілген, сондай-ақ Metropolitan газетінің тілшісіне басқа UNIT операциялары туралы ақпаратты жариялайды. Ол Орталық Лондонның эвакуациялануының нақты себебі – динозаврлардың уақыт бойынша алға жылжуы болғанын мәлімдейді (оның өзі қатысқан жоспардың бөлігі және UNIT-тен босатылуының себебі). Бұл бұрынғы UNIT серігі Сара Джейн Смит жазған ғылыми-фантастикалық романдар сериясының «Динозаврлар күні» кіретімімен үйлеседі, онда генерал Латвидж Дуглас басқаратын «WIN» (Дүниежүзілік тергеу желісі) атты ұйым бар. Бұл тағы бір Metropolitan тілшісінің Йейтс әдеттегідей ақылсыз емес деген күмәніне себеп болады. Ричард Франклин Майк Йейтстің қатысуымен «Қойшы тас» атты жарық көрмеген романды да жазды, ол «Өрмектер» оқиғаларынан кейін орын алады. Ол 2002 жылы BBV компаниясымен Франклин оқыған аудиокітап ретінде шығарылды. 2009 жылы Франклин BBC Audio өндірген «Қоянның ұясы» атты бес аудиодрама сериясында Майк Йейтс рөлін қайта ойнады. Сериалда Йейтс Том Бейкер ойнаған Төртінші дәрігермен серіктес болады. Ол Төртінші дәрігермен «Demon Quest» және «Serpent Crest» атты келесі жалғастыру серияларында қайта қосылады.

Mike Yates has appeared in the spin off novels taking place during his time with UNIT. In the Virgin Missing Adventures novels The Eye of the Giant by Christopher Bulis and The Scales of Injustice by Gary Russell, Yates begins as a sergeant in UNIT together with Benton and is promoted to Captain at the end of Scales, which takes place between the television stories Inferno and Terror of the Autons. The novel implies that he is promoted directly from Sergeant to Captain, which would be unusual if not impossible in most real world militaries. In the Past Doctor Adventures novel The Devil Goblins from Neptune by Keith Topping and Martin Day it is established that his full name is Michael Alexander Raymond Yates. In the Past Doctor Adventures novel Verdigris by Paul Magrs, Yates is rendered amnesiac and subsequently turned two dimensional. The Third Doctor later arranges for Yates to be restored to normal. In Past Doctor Adventures novel Deep Blue, it is revealed that Mike had three brothers, and his mum thinks that Mike is the most sensitive. Stories written as in universe articles in Doctor Who Magazine Winter Special 1991, (subtitled "UNIT Exposed") describe significant post UNIT activity for Yates. He founds an organisation called the Cosmic Earth Society; writes a book called Help From the Stars, which details the revelations of past extraterrestrial involvement in human evolution discovered by UNIT at Devil's End, and reveals other UNIT operations information to a reporter from the Metropolitan. He claims that the actual cause of central London's evacuation was dinosaurs being brought forward in time (part of a plan that he admits to have been involved in and which was, he claimed, the real reason for his discharge from UNIT). This dovetails with Day of the Dinosaurs, an entry in a series of science fiction novels written by former UNIT associate Sarah Jane Smith, which feature an organization called WIN (World Investigative Network) commanded by General Lutwidge Douglas. This leads another Metropolitan reporter to doubt that Yates is a crackpot as generally believed. Richard Franklin also wrote an unpublished novel featuring Mike Yates, The Killing Stone, set after the events of Spiders. It was released as an audio book, read by Franklin, by BBV in 2002. In 2009, Franklin reprised the role of Mike Yates for a series of five audio dramas produced by BBC Audio under the umbrella title Hornets' Nest. The series sees Yates partner with the Fourth Doctor, played by Tom Baker. He reunites with the Fourth Doctor in the subsequent sequel series, Demon Quest and Serpent Crest.