Кіріспе

Кониваптан – Вапризол деген бренд атымен сатылатын химиялық қосылыс, антидиуреттік гормон рецепторының (вазопрессин деп те аталады) пептид емес ингибиторы болып табылады. Ол 2004 жылы гипонатриемияны (қандағы натрийдің төмен деңгейі) емдеу үшін мақұлданған. Бұл қосылысты Astellas компаниясы 2006 жылы ашты және тіркеді. Қазіргі уақытта препаратты Cumberland Pharmaceuticals, Inc. компаниясы сатады.

Кониваптан вазопрессин рецепторының үш түрінің екеуін (V1a және V2) тежеп тұрады. Нәтижесінде, ол иатрогендік нефрогендік диабетке әкеледі. Кониваптан Американың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) декомпенсацияланған жүрек жеткіліксіздігін емдеу үшін мақұлдаған жоқ. Дегенмен, теориялық тұрғыдан алғанда, вазопрессин рецепторларына қарсы әрекет осы жағдайда тиімді болуы мүмкін, ал алғашқы зерттеулер оның перспективалы екенін көрсетеді.

Медициналық қолданыстар

Кониваптан көбінесе ауруханада эуволемиялық және гиперволемиялық гипонатриемия жағдайында қолданылады, бұл жағдайларда қандағы натрий деңгейі қалыпты көрсеткіштен айтарлықтай төмендейді. АҚШ-та гипонатриемиямен ауруханаға жатқан науқастардың шамамен төрт пайызы күреседі. Көптеген науқастарда ешқандай белгі байқалмаса да, ең ауыр жағдайларда мидың ісінуі, тыныс алу тоқтауы және тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Гиперволемиялық гипонатриемия нақтырақ айтқанда, организмдегі қан сарысуындағы натрий деңгейінің денедегі су көлемінің артуынан төмендеуімен сипатталады, бұл ісінуге алып келеді. Бұл жүрек жеткіліксіздігі, бауыр аурулары және бүйрек жеткіліксіздігімен байланысты.

Фармакология

Кониваптан гидрохлориді – аргинин вазопрессин (AVP) рецепторларының антагонисті, ол адамның V1A және V2 рецепторларына ин витро жағдайында наномолярлық деңгейде жақындықпен (аффинитетпен) әсер етеді. Қандағы АВП деңгейі су мен электролиттердің реттелуі және тепе-теңдігі үшін өте маңызды. V2 рецепторлары плазманың осмоляритін сақтайды және бүйректің жинақтаушы түтікшелеріндегі аквапорин каналдарымен байланысады, олар AVP деңгейін реттейді. Кониваптан гидрохлориді бүйректің жинақтаушы түтікшелеріндегі V2 рецепторларына қарсы әрекет ететін болғандықтан, акварез немесе су шығаруды күшейтеді. Препараттың әдеттегі фармакодинамикалық әсерлері: сұйықтықтың жалпы шығысының артуы, зәр шығарудың көбеюі және зәрдің осмоляритінің төмендеуі. Кониваптан денедегі өзінің метаболизмін тежейді, нәтижесінде фармакокинетикасы сызықтық емес болады. Кониваптанның шамамен 99% 10 нг/мл-ден 1000 нг/мл-ге дейінгі концентрация диапазонында адам плазмасының протеиндерімен байланысады. Препараттың орташа жартылай өмір сүру мерзімі 5 сағат, ал орташа клиренсі 15,2 л/сағ құрайды.

Химия

Кониваптан гидрохлориді 23 °C температурада суда 0,25 мг/мл мөлшерінде ерітілетін ақ немесе ашық сары түсті ұнтақ зат. Инъекциялық құрамы 20 мг кониваптан гидрохлориді, 0,4 г этанол, 1,2 г пропиленгликоль және судан тұрады. 2007 жылдың 2 наурызында Вапризол гиперволемиялық гипонатриемияны емдеуге FDA мақұлдау алды. 2008 жылдың 22 қазанында Вапризол гипонатриемияны емдеу үшін 5% декстрозамен алдын ала араластырылған препарат ретінде қосымша мақұлданды. 2014 жылы Cumberland Pharmaceuticals компаниясы Vaprisol-ді Astellas компаниясынан сатып алып, препаратты әзірлеу және оны сатудың барлық жауапкершілігін өз мойнына алды. Cumberland Pharmaceuticals – Теннесси штатының Нэшвилл қаласында орналасқан фармацевтикалық компания. Вапризолдан басқа, Cumberland Ацетадот, Кальдолор, Кристалоза, Омекламокс және Этиол препараттарын шығарады. Сондай-ақ, Гепаторен, Боксбан, Васкулан препараттары және қазіргі уақытта II фазалық клиникалық сынақтар жүргізілуде. Протабан, метотрексат және Тотект препараттарына алдын ала мақұлдау күтілуде.