Кіріспе

Джордж И. Мавродес (23 қараша 1926 – 31 шілде 2019) – американдық философ, Мичиган университетінің философиясы бойынша зейнеткер профессор.

Өмірбаян

Мавродес 1945 жылы Орегон мемлекеттік колледжінен B.S. дәрежесін, 1953 жылы Батыс баптистік теологиялық семинариясынан B.D. дәрежесін, ал 1960 жылы M.A. және 1961 жылы философия ғылымы бойынша PhD дәрежесін Мичиган университетінен алды. Ол 1995 жылдың 31 наурызында зейнеткерлікке шықты және Мичиган университетінде отыз үш жыл қызмет еткені үшін философия профессоры есімді алды.

Жұмыс

Мавродес "Құдайға сену: дін эпистемологиясының зерттеуі" (1970) және "Діни сенімдегі аян" (1988) кітаптарының авторы. Оның аян, құдіреті шексіздік, кереметтер, қайта тірілу, жеке тұлға және өлімнен кейінгі өмір, сенім мен ақыл, сондай-ақ дін мен моральға қатысты, аборт, пацифизм, әділ соғыс және ядролық қарусыздану сияқты этика және әлеуметтік саясат мәселелеріне арналған жүзге жуық мақаласы бар. Мавродес Дін философиясы қоғамының және Христиан философтары қоғамының президенті, сондай-ақ Америка теологиялық қоғамының атқару комитетінің мүшесі болды. Мавродес American Philosophical Quarterly, Faith and Philosophy және The Reformed Journal журналдарында редакторлық қызметтер атқарды. Оның ең көп зерттелген еңбектерінің бірі "Дін және моральдың ерекшелігі" деп аталады, онда ол Расселдің "Азат адамның құлшылығы" кітабында сипатталған әлемде шынайы моральдық міндеттеме мағыналы бола ала ма деп сұрақ қояды. Ол эволюцияны түсінудің екі негізгі жолын ажыратты. Біріншісі – эволюцияны "табиғи заңдармен толыққанды түсіндіруге болады, бірақ оның артында Құдайдың ниеті немесе араласуы жоқ" деген "натуралистік" көзқарас. Ал "теистік" көзқарас бойынша, "осы процесте құдайлық телеология болды, әрбір шешуші кезеңде Құдайдың жоспарына немесе ниетіне сәйкес Құдайдың басшылығы болды". Басқаша айтқанда, эволюцияны теистік тұрғыдан қарағанда, эволюция болғанымен, оны Құдай басқарды деген тұжырымға келеміз. Эволюция – тек Құдайдың құралы. Эволюция, тіпті кейбір жануарларды тірі қалдырып, ал басқаларын өлтіретін "таңдау" арқылы тіршілік үшін күрес – Құдайдың адамдар мен басқа жануарларды жасау құралы. Осы көзқарас бойынша, Дарвиннің эволюциялық теориясы Құдайдың эволюция арқылы адамдарды мақсатты түрде жаратты деген сеніммен үйлеседі. Генри Бергсон және Пьер Тейхард де Шарден сияқты басқа философтар да эволюция процесінің соқыр және кездейсоқ емес, бағытталған және мақсатты екенін дәлелдеді.