Марсель Мур: Суретші, фотограф және сурреалист өнердің серігі

Кіріспе

Француз суретші, дизайнер және фотограф (1892–1972)

Марсель Мур (туған Сузан Альберте Малхербе, 19 шілде 1892 – 19 ақпан 1972) – француз суретші, дизайнер және фотограф. Ол өзінің романтикалық және шығармашылық серіктесі Клод Кахунмен бірге сюрреалистік жазушы және фотограф болды.

Ерте өмір

Мур 1892 жылғы 19 шілдеде Францияның Нант қаласында Сюзанн Альберт Малхерб есіммен дүниеге келді және Нанттағы Көркем өнер академиясында оқыды. 1909 жылы, он жеті жасында Малхерб он бес жасар Люси Швобпен танысып, өмір бойына созылатын көркемдік ынтымақтастық бастады. 1917 жылы Малхербтің жесір анасы Швобтың ажырасқан әкесіне үйленді. Куратор Тирза Трю Латимердің пікірінше, бұл жартылай қарындас қарым-қатынас жас әйелдердің шығармашылық серіктестігін ғана емес, сонымен қатар олардың романтикалық қарым-қатынасын да ынталандырды. Олар ерлер псевдонимдерін қабылдады: Малхерб Марсель Мур, ал Швоб Клод Кахун атанды. Олар 1954 жылы Кахунның қазасына дейін бірге болды. Мур Клод Кахунның серіктесі ретінде ең жақсы танымал. Кейінгі жылдары ұмытылған Кахунның фотосуреттері 1980-ші жылдары қайта жаңғырылып, Синди Шерманның театрландырылған автопортреттерінің алға басушысы ретінде қарастырылды. Алайда, соңғы зерттеулер Мурдың тек қана мұза емес, сонымен қатар Кахунның ең танымал туындыларын жасауға белсенді қатысқан екенін көрсетеді. 2005–2006 жылдардағы «Acting Out: Claude Cahun and Marcel Moore» көрмесіне арналған эссесінде Сиэтлдегі Фрай өнер мұражайының кураторы Тирза Трю Латимер Кахунның фотосуреттерін Мурмен бірлескен жұмыстар ретінде қарастырғанда ғана толыққанды түсінуге болады дейді. Мур Кахунның арнауының нысаны болды: «Мен бұл балалық прозаны сізге арнаймын, осылайша бүкіл кітап сізге тиесілі болады және сіздің дизайндарыңыз біздің көз алдымызда менің мәтінімді құтқара алады». Мур неміс тілін жақсы білгендіктен, ол және Кахун құрастырған құпия жазбалар мен хабарламаларды неміс тіліне аудара алды, оккупациялық әскерлерді аралдағы қастандық туралы ойға келтіріп алдауға тырысты. Ол көбінесе ең қауіпті тәуекелге барып, жазбаларын неміс сарбаздарының қалталарына тығып немесе неміс қызметкерлерінің көліктеріне тастап жіберді. Тарихшы Джеффри Х. Джексон өзінің «Қағазды оқтар» атты соғыс кезеңіндегі қарсылық туралы толыққанды зерттеуінде жазғандай, Кахун мен Мур үшін «Джерсидегі неміс оккупациясына қарсы күрес – өмір бойы бойына дамыған қарсылықтың шыңы болды, олар әрқашан бірге әлемде өздерінің бүлікшіл өмір салтын құрғанда еркіндік үшін саяси күреске баса назар аударды. Олар үшін саяси мәселе әрқашан жеке бастың ісі болды». 1944 жылы олардың қарсылық қызметтері ашылып, өлім жазасына кесіліп, түрмеге қамалды. 1945 жылы Джерси азат етілген кезде олар құтқарылды, бірақ олардың үйі мен мүлкі тәркіленіп, өнер туындыларының көп бөлігі немістер тарапынан жойылды.

Moore was born Suzanne Alberte Malherbe in Nantes, France on 19 July 1892, and studied at the Fine Arts Academy in Nantes. In 1909, at age seventeen, Malherbe met fifteen year old Lucy Schwob and began a lifelong artistic collaboration. Malherbe's widowed mother married Schwob's divorced father in 1917. Curator Tirza True Latimer has theorized that this step sister relationship not only encouraged the young women's creative collaborations but also facilitated their romantic relationship. They took male pseudonyms: Malherbe became Marcel Moore, and Schwob became Claude Cahun. They remained together until Cahun's death in 1954. Moore is best known as Claude Cahun's collaborator. Cahun's photographic oeuvre, all but forgotten for a few decades, was rediscovered in the 1980s and interpreted as a predecessor of Cindy Sherman's theatrical self portraits. However, recent scholarship suggests that Moore was not only a muse but also had an active hand in the creation of some of Cahun's best known works. In an essay for the 2005–2006 exhibition Acting Out: Claude Cahun and Marcel Moore at the Frye Art Museum in Seattle, curator Tirza True Latimer argues that Cahun's photographs are not so much "self portraits" as collaborations with Moore. Moore was the subject of Cahun's dedication, "I dedicate this puerile prose to you, so that the entire book will belong to you and in this way your designs may redeem my text in our eyes." Moore was fluent in German, and was able to translate the secret notes and messages that she and Cahun composed into German, in hopes of fooling the occupation troops into believing that there was a conspiracy on the island. She was often the one to take the most significant risks, slipping her notes into pockets of German soldiers or leaving them in German staff cars. As historian Jeffrey H. Jackson writes in his definitive study of their wartime resistance Paper Bullets, for Cahun and Moore, "fighting the German occupation of Jersey was the culmination of lifelong patterns of resistance, which had always borne a political edge in the cause of freedom as they carved out their own rebellious way of living in the world together. For them, the political was always deeply personal." Despite having reverted to their original names and introducing themselves as sisters in Jersey, their resistance activities were discovered in 1944, and they were sentenced to death and imprisoned. They were saved by the Liberation of Jersey in 1945, but their home and property had been confiscated and much of their art destroyed by the Germans.

Кейінгі өмірі

Клод Кахунның денсаулығы соғыс кезіндегі түрмеде отырғанда нашарлаған; Кахун 1954 жылы қайтыс болды, одан кейін Мур Франция астанасының 6-шы округіндегі кішірек үйге көшті.

Кітаптар тізімі (ағылшынша)

Джеффри Х. Джексон, "Қағаздан оқтар: Нацистерге қарсы тұру үшін өмірін қауіпке тіккен екі суретші". Нью-Йорк: Алгонкин кітаптары, 2020.