Жапондық Kokeshi қуыршақтары: 150 жылдан бері жасалған, қолмен ойылған, қарапайым ағаш қуыршақтар. Төңкеру аймағынан шыққан, балалар ойыншығы, әдемі суреттері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәстүрлі жапондық қуыршақ
Traditional Japanese doll
Кокеши (こけし, 小芥子) – қол-аяқтары жоқ қарапайым ағаштан жасалған жапондық қуыршақтар, 150 жылдан бері балаларға арналған ойыншық ретінде қолдан келеді. Түпнұсқасы солтүстік Хонсюдегі Тохоку аймағынан шыққан кокешилер ағаштан қолмен жасалады, олардың денесі мен басы қарапайым, ал бетін белгілеу үшін жұқа боялған сызықтар қолданылады. Денесі көбінесе қызыл, қара және кейде жасыл, күлгін, көк немесе сары түсті бояулармен гүлдік және/немесе сақина тәрізді суреттермен безендіріліп, балауызбен қапталады. Кокеши қуыршақтарының ерекшелігі – олардың қол-аяқтарының болмауы. 1950 жылдан бері кокеши шеберлері өздерінің туындыларына қол қояды, әдетте төменгі жағынан, кейде артқы жағынан.
Kokeshi (こけし, 小芥子) are simple wooden Japanese dolls with no arms or legs that have been crafted for more than 150 years as a toy for children. Originally from the Tohoku region in northern Honshu, kokeshi are handmade from wood, having a simple trunk and head with a few thin, painted lines to define the face. The body often has floral and/or ring designs painted in red, black, and sometimes green, purple, blue, or yellow inks, and covered with a layer of wax. One characteristic of kokeshi dolls is their lack of arms or legs. Since the 1950s, kokeshi makers have signed their work, usually on the bottom and sometimes on the back.
Тарих және этимология
Кокешидің шығу тегі мен аталуы нақты емес, тарихи атеджи жазуларында 小芥子, 木牌子, 木形子 және 木芥子 сияқты нұсқалар кездеседі. "こけし" хирагана жазуы 1939 жылғы тамызда Наруко Онсенде өткен Бүкілжапондық кокеши көрмесінде (全国こけし大会) бекітілді. Басты теориялардың бірі бойынша, кокешилер туылғаннан кейін қаламаған нәрестелердің орнына қойылған құдалар болуы мүмкін, ал оның таңбаларын 子消し (бала (子) және жою, сөндіру (消し) сөздерінен құрастыруға болады). Нәресте өлтіру 20 ғасырға дейін Жапонияда кең таралған болса да, кокешидің осы әрекетке қатысы бар деген теорияны қолдайтын нақты дәлелдер жоқ, ал әдебиеттегі ең алғашқы сілтемелер 1965 жылдан басталады. "Кокеши" сөзі бастапқыда Сендай диалектісіне тән, бұл қуыршақтарды әртүрлі атаулармен білген: мысалы, деко, кидеко, декороко; Фукусимада – кибако, кихохоко; Миягиде – обокко; ал Нарукода – хенгё және кинингио деп атаған, ешқайсысы аталған теорияны растамайды. Осыдан кокеши жасау өнері Тохоку аймағындағы басқа да шипажайларға тарады. Осы қуыршақтарды алғаш рет Эдо кезеңінің ортасында (1600–1868) елдің солтүстік-шығысындағы ыстық суларға келген туристерге сату үшін жасаған. Жапониядағы қуыршақтарға бағытталған алғашқы ұйымдардың бірі – 1923 жылы Михара Рёкичи (三原良吉) және Амае Томия құрған Сендай кокеши қауымдастығы (Sendai Kokeshi kai) болды. Олар 1928 жылы "Kokeshi Hōko no Hanashi" атты кітап жариялады, ол жергілікті дәстүрді бүкіл Жапонияға таныстырды. Михара 1982 жылы қайтыс болғанға дейін журналист және фольклоршы ретінде жұмысын жалғастырды, кокеши мен Сендай фольклорының басқа да элементтерін танымал етуге үлкен үлес қосты.
The origin and naming of kokeshi is unclear, with historical ateji spellings including 小芥子, 木牌子, 木形子, and 木芥子. The hiragana spelling こけし was agreed on at the All Japan Kokeshi Exhibition (全国こけし大会) at Naruko Onsen in August 1939. A popular theory suggests that kokeshi may be fetish substitutes for unwanted babies killed after birth and the characters can be understood as 子消し (made up of child (子) and erasing, extinguishing (消し). While infanticide was commonly practiced in Japan until the 20th century, there is little if any evidence to support the theory that kokeshi have anything to do with the practice, with the earliest references in literature dating only from 1965. The word kokeshi itself is originally of the Sendai dialect, with the dolls being known as, for example, deko, kideko, dekoroko; in Fukushima as kibako, kihohoko; in Miyagi as obokko; and in Naruko as hangyo and kiningyō, none of which supports the theory. from where kokeshi making techniques spread to other spa areas in the Tōhoku region. It is said that these dolls were originally made during the middle of the Edo period (1600–1868) to be sold to people who were visiting the hot springs in the north east of the country. One of the earliest doll focused associations in Japan was the Sendai Kokeshi Association (Sendai Kokeshi kai) established in 1923 by Mihara Ryōkichi (三原良吉) and Amae Tomiya. The two released a 1928 book about kokeshi, Kokeshi Hōko no Hanashi, which introduced the local tradition to the entire Japan. Mihara continued his work as a journalist and folklorist to his death in 1982, being responsible for popularization of kokeshi and other elements of Sendai folklore.
Түрлері
"Традициялық" кокеши (伝統こけし) қуыршақтарының пішіні мен өрнектері белгілі бір аймаққа тән және төменде көрсетілген он бір түрге бөлінеді. Ең көп таралған түрі – бастапқыда Мияги префектурасында жасалған Наруко түрі, оны Акита, Ивате және Ямагата префектураларында да кездестіруге болады. Наруко Онсен ауылының басты көшесі Кокеши көшесі деп аталады және онда кокеши шеберлері тікелей басқаратын дүкендер орналасқан. "Жаңашылдық" кокеши (新型こけし) суретшіге пішін, дизайн және түс тұрғысынан толық еркіндік береді және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін (1945 ж.) пайда болды. Олар Жапонияның нақты бір аймағына байланысты емес, және көбінесе жаңашыл кокеши шеберлерін қалаларда кездестіруге болады. Кокеши жасау үшін қолданылатын ағаштар әртүрлі: қараңғылығы үшін вишня, ал жұмсақтығы үшін ит жүзім ағашы қолданылады. Итая кайде, япониялық жапырақталған клен, дәстүрлі де, жаңашылдық қуыршақтарды жасауға да қолданылады. Ағаш бір жылдан бес жылға дейін сыртта кептіріледі, содан кейін қолдануға дайын болады.
"Traditional" kokeshi (伝統こけし) dolls' shapes and patterns are particular to a certain area and are classified under eleven types, shown below. The most dominant type is the Naruko variety originally made in Miyagi Prefecture, which can also be found in Akita, Iwate, and Yamagata Prefectures. The main street of the Naruko Onsen Village is known as Kokeshi Street and has shops which are operated directly by the kokeshi carvers. "Creative" kokeshi (新型こけし) allow the artist complete freedom in terms of shape, design and color and were developed after World War II (1945). They are not particular to a specific region of Japan and generally creative kokeshi artists are found in cities. The woods used for kokeshi vary, with cherry used for its darkness and dogwood for its softer qualities. Itaya kaede, a Japanese maple, is also used in the creation of both traditional and creative dolls. The wood is left outdoors to season for one to five years before it can be used.
Көрмелер мен байқаулар
Дәстүр бойынша, Широиши Заодағы Ұлттық Кокеши көрмесі мен байқауы жыл сайын өткізіледі, ал 2022 жылы ол 64-ші рет өтті. 2015 жылы 57-ші рет ұйымдастырылған шараға алғаш рет жапондық емес ұлттан шыққан кокеши шебері, венгр Река Тот Васарели қатысты. 2016 жылы ол "Сәнді киімдермен Кокеши" туындысымен шығармашылық санатында бас жүлдені жеңіп алды. 2022 жылы Шибукавадағы Шығармашылық Кокеши көрмесі 28-ші рет өтті. "Creative Kokeshi" байқауы Жапонияның Токио қаласында тұрақты түрде өткізіледі.
Traditionally, the National Kokeshi Exhibition and Competition in Shiroishi Zao is held every year, and in 2022 it took place for the 64th time. In 2015, the event organized for the 57th time was attended for the first time by a master kokeshi maker of non Japanese nationality, in the person of the Hungarian Réka Tóth Vásárhelyi. In 2016, she won the main prize in the creative category with his work Dress up Kokeshi With a Wardrobe. In 2022, the Creative Kokeshi Exhibition in Shibukawa was held for the 28th time. Creative Kokeshi Competition is held regularly in Tokyo, Japan.
Танымал мәдениетте
Кокеши қуыршақтары Nintendo компаниясының ойыншылар жасап, өзгертетін "Miis" деп аталатын цифрлық аватарының стиліне шабыт көзі болды. Олардың сыртқы түрі платформаның жалпы эстетикалық бейнесінің символына айналды. Момиджи қуыршағының идеясы кокеши қуыршағынан туындаған. Жапон кәсіби күрескері Томоаки Хонма өзінің "Кокеши" (みんなのこけし) деп аталатын соңғы әрекетінен кейін "Баршаның Кокешиі" (みんなのこけし) деген лақап атымен танымал. 2020 жылғы "Жапония сұлуы" (Miss Grand Japan) жеңімпазы Рури Сажи кокеши қуыршағынан шабыттанған, сондай-ақ роботқа айналатын костюм киіп, Жапонияның роботтехника саласындағы технологиялық жетістіктерін көрсетті. Ол Таиландтың Бангкок қаласында өткен Miss Grand International 2020 сайысында "Үздік ұлттық костюм" аталымын жеңіп алды.
Kokeshi dolls have been used as an inspiration for the style of Nintendo's digital avatars, called "Miis", which are created and customized by players. Their appearance has become the symbol of the platform's overall aesthetic. Inspiration for the Momiji Doll originates from the kokeshi doll. Japanese professional wrestler Tomoaki Honma is nicknamed "Everybody's Kokeshi" (みんなのこけし) after his finishing move "Kokeshi", a diving headbutt where Honma seems to fall lifelessly on his opponent. Miss Grand Japan 2020, Ruri Saji, wore a kokeshi doll inspired costume which also transforms into an anime robot, showcasing Japan’s technological advancement in the robotics field. It has won the Best in National Costume title at the Miss Grand International 2020 held in Bangkok, Thailand.