Кіріспе

Vogtland (,) – Германияның Бавария, Саксония және Тюрингия штаттары мен Чехияның солтүстік-батыс Богемия аймағында орналасқан аймақ. Ол Euroregio Egrensis аймағымен шектеседі және оның ішінде көбінесе қамтылған. Атауы Вейда, Гера және Плауэн қалаларының Vögte ("қорғаушылар" немесе "билеушілер") бұрынғы басшылығына байланысты.

Табиғи география

Вогтландтың ландшафты кейде оның далалары, шалғындары және орманды төбелерінің арқасында идилликалық деп сипатталады. Оңтүстік және оңтүстік-шығыста Вогтланд төмен немесе орташа биіктіктегі тау тізбегіне дейін көтеріледі, ол Oberes Vogtland немесе Upper Vogtland деп аталады. Бұл жерде өсімдіктердің басым түрі – біртекті қылқан жапырақты орман. Вогтландтың ең биік тауы – 974 метрге жететін Шнеехюбель; тағы бір ерекше орын – теңіз деңгейінен 883 метр биіктіктегі Шнекенштейн, ол (негізінде жалған) топаз кристалдарының бірегей молдығымен танымал. Оның таулары оңтүстік-шығыстағы Рудные горынан оңтүстік-батыстағы Фихтель тауларына дейін, соның ішінде Эльстер тауларын қамтиды. Іргелес аймақтар – Франкон аймағының орманды бөлігі, Рудные горы, Тюрингия жотасы және Фихтель таулары. Вогтландтың оңтүстік-шығыс бөлігі ұлттық саябаққа ұқсас қорғалатын аймақ – Рудные горы/Вогтланд табиғи паркіне жатады. Солтүстік бөлігі, теңіз деңгейінен орташа есеппен 250 метр биіктікте орналасқан, бірнеше өзен аңғарларымен ерекшеленеді, себебі Ақ Эльстер, Цвиккауэр Мулде және Гелцш өзендері Вогтландтан бастау алады, ал Саале Бавария және Тюрингия арқылы Вогтландтың батысынан ағып өтеді.

Мәдени география

Вогтландтың солтүстігіндегі өзен аңғарының географиялық ерекшеліктері теміржол және автомобиль трафигін бағыттау үшін салыстырмалы түрде ірі көпірлер салуды талап етті. Ерекше атақты Рейхенбах-им-Вогтланд пен Нецшкау арасындағы Гельцш виадугы – әлемдегі кірпіштен салынған ең үлкен көпір, сондай-ақ оның "кіші қарындасы" – Элстер виадугы. Екеуі де Дрезден мен Нюрнберг арасындағы қашықтықты жолайтын теміржол көпірлері ретінде пайдаланылады. Автокөлік көпірлеріне келер болсак, Хоф, Пирк және Вайсенсанд қалалары маңындағы A 72 тас жолының бөлігіндегі ірі көпірлер ең маңыздылары болып табылады, ал бір қалалық көпір ерекшеліктерімен көзге түседі: Плауен қаласында орналасқан, көбінесе Friedensbrücke деп аталатын Сиратал виадугы – Еуропадағы кесек табиғи тастан жасалған ең үлкен моноаркалы көпір. Вогтланд ландшафтының ажырамас бөлігі – су қоймалары, олардың жағалаулары көбінесе танымал демалыс және кемпингтік аймандар болып табылады.

Баварияда

Хоф – университет қаласы және Хоф округінің орталығы.

Тарих

Гераны қоршаған үлкен қоныс аймағы 1000 жылдан бері құжаттарда тіркелген. Бұл жерде 7-шы ғасырдың соңы немесе 8-шы ғасырдың басында сорб тайпалық тобына жатқан славян қоныс аударушылары қоныстанған деп есептеледі. Алайда, Вогтландтың көп бөлігі әлі де табиғи ормандармен жабылған және жоғарғы орта ғасырларға дейін, әсіресе «Немецтік шығыс қоныстануы» деп аталатын кезеңге дейін қоныстанбаған. Осы қоныс аударушылар негізінен 11-ші және 12-ші ғасырларда келді, олар славян немесе неміс этносына жатты, Франкония, Тюрингия және Саксония сияқты аймақтардан келді. Бүгінгі күні де бұл диалектілік аймақтарды бөлетін сызықтар бойынша байқауға болады, бұл Германияның алыс аймақтарында сөйленетін тілдермен ерекше ортақтықтарды көрсетеді және жақын жердегі елді мекендердегі тілдік айырмашылықтарды анықтайды. Мысалы, Жоғарғы Вогтландтың бірқатар ауылдарында бүгінге дейін Верхний Пфальцтегіге ұқсас диалектте сөйлейді (мысалы, «Kou» (сиыр) және т.б.). «Вогтланд» жер атауы (бұрын «Voigtland», «terra advocatorum» деп те аталған) осы аймақтағы Вогттардың 11-ші ғасырдан 16-шы ғасырға дейінгі билігінен шыққан. 12-ші ғасырда император Барбаросса өзінің билігін жеңілдету үшін Вогттарды шығыстағы императорлық ормандық жерлердің әкімшілері етіп тағайындады. Олардың штаб-пәтері Вейдадағы Остербург болды, осылайша бұл жер Вогтландтың бесігі ретінде танымал болды. Вогттардың құқықтарының ішінде жер астынан алынбаған минералдарға (Bergregal) және монета соғу ісін реттеу құқығына (Münzregal) иелік ету кірді, бұл құқықтарды император Фридрих II 1232 жылы оларға берді. 14-ші ғасырда Мейсен маркграфтарының билікке талап етуімен Генрих Плауен тек Рейхке бағынышты Войцберг доминионын қоспағанда, Богемия тәжінің билігіне бағынды. 1349 жылы оның ұлы Генрих Войтсбергті Богемияға тапсырды, осылайша бүкіл Вогтланд Рейхсафтерленге айналды. 1357 жылы Мейсен маркграфтығымен территория алмасу туралы келісімге қол жеткізілді, нәтижесінде Видерсберг, Лиебау, Адорф, Пауза, Нойенкирхен және Хиршберг (басқаларымен қатар) Мейсендік иелікке өтті, ал Борна, Гейтейн және Кохрен Вогтке берілді. Бұл алмасу Генрихтің туыстарымен күшті дау тудырды. Плауэн иелері, өздерін қалай атаса да, 1379 жылы Ауербах, Пауза және Либауды Мейсендік иелік ретінде қайтарып алды. 1426 жылдан бастап Плауэн иелері Мейсеннің бургграфтары болды және Саксониялық курфюрстермен үнемі билік күресінде болды. Подйбрадтың королі Георг Генрих II Плауен мен оның жаулары арасындағы ұрыс салдарынан Граслиц патшалық сарайының өртенуін оның билігінен бас тарту және 1466 жылы Эрнесттің Вогтландты басып алуы үшін себеп деп есептеді. Генрих II фон Плауен ашық түрде ақсүйектерге қарсы шыққандығы үшін оның алдында ұятқа қалды. Осылайша, Эрнест 1485 жылы Лейпциг бөлісінің нәтижесінде Эрнест әулетіне берілген Вогтландтың билігін алды, ал Regalia бірлескен басқаруда қалды. 1547 жылы Мюльберг шайқасынан кейін Эрнестиндер Вогтландтың иелігінен айырылды, император Фердинанд I оны өзінің канцлері Генрих IV Плауенге тапсырды, сондай-ақ Саксонияның электоры Морис Вогтландтың иелігіне ие болды. Генрих V және Генрих VI Саксонияның электоры Августқа қарыздарын төлей алмады. Ондықтан және басқа да міндеттемелердің кешіктірілуіне байланысты 1559 жылы ағайындар Вогтландты Курсаксенге кепілге берді. Генрих VI Вогтландтағы Плауэн Вогттарының билігін аяқтады, өйткені ол енді кепілдік сомасын төлей алмады. 1566 жылы Август Войтсберг, Оэльсниц, Плауэн және Пауза қалалары мен кеңсесін сатып алды. 1657 жылы басқа да мәмілелер бойынша Плауэн, Войтсберг және Пауза бойынша кеңселер Саксен-Зейц герцогтығына берілді, ал [[Манориализм]] және Шенек қаласы Курсаксен иелігінде қалды. 1718 жылы Саксония герцогтығының Зеиц желісі жойылғаннан кейін, бұл аймақтар Курсаксенге қайтарылды. Курсаксон үлесінен басқа, Ауербах және Шенек маңындағы ормандар Курсаксон және герцогтық аймақ болып табылатын ерекше аймақ болып қалды.

Көлік және инфрақұрылым

Вогтланд аймағын қоршаған аймақтар мен қалалармен байланыстыратын екі маңызды тас жол (A 72 және A 9) бар. Vogtlandbahn – аймақ ішіндегі, сондай-ақ мемлекеттік және халықаралық шекарадан тыс байланыстарды қамтамасыз ететін жекеменшік теміржол компаниясы, ол Vogtland Express пойызын пайдаланады. Vogtlandbahn қызметтеріне Deutsche Bahn-нан тәуелсіз Лейпциг, Регенсбург және Берлин қалаларына тікелей қатынас кіреді, сонымен қатар Богемия (Чехия) теміржол компаниясы Viamont және Бавариядағы Alex пойыздарымен бірлесіп, Мюнхен, Прага және Euregio Egrensis аймағындағы және одан әрі маңызды бағыттарға қосымша байланыстар ұсынады. Вогтландтан Берлинге автобус қатынайды. Еуропалық Одақ Аймақтар Еуропасына дамып келе жатқанда, Вогтланд аймағының саяси маңызына қарамастан, Euregio Egrensis аймағы үшін транзиттік көлік және туризм саласындағы маңыздылығы артуы мүмкін.