Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германиядағы орман, римдіктердің ірі жеңіліске ұшыраған жері
Forest in Germany, site of a major Roman defeat
Тейтобург орманы (TEWtəburg; Teutoburger Wald) – Германияның Төменгі Саксония және Солтүстік Рейн-Вестфалия штаттарындағы төменгі, орманды төбелердің қатары. 17 ғасырға дейін бұл төбе жотасының ресми атауы Оснинг болған. 9 жылы болған Тейтобург шайқасын еске алу үшін ол алғаш рет 1616 жылы Тейтобург орманы деп аталды, бірақ шайқас көбінесе Калькризеде өткен болуы мүмкін.
The Teutoburg Forest ('/tj//uː//t//ə//b//ɜːr//g/ TEWtəburg; Teutoburger Wald ) is a range of low, forested hills in the German states of Lower Saxony and North Rhine Westphalia. Until the 17th century, the official name of the hill ridge was Osning. It was first renamed the Teutoburg Forest in 1616 in commemoration of the Battle of the Teutoburg Forest in 9 AD, which most likely took place at Kalkriese instead.
География
Тейтобург орманы – Германияның орталық жоталарының солтүстігіндегі шеткі бөлігі. Ол оңтүстіктегі Падерборнның шығыс жағынан солтүстік-батыстағы Оснабрюктің батыс жағына дейін созылатын ұзын, тар төбелерді (үш қырқадан тұрады) құрайды. Билефельд қаласының оңтүстігінде орналасқан Билефельд асуы деп аталатын ойыс, тау тізбегін Солтүстік Тейтобург орманына (екі бөлігі) және Оңтүстік Тейтобург орманына (бір бөлігі) бөледі. Сонымен қатар, солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс қырқалар, қырқалар арасындағы бойлық аңғарлардың бастауларын кесіп өтеді. Геологиялық тұрғыдан ең көне қырқа – солтүстік-шығыстағысы, ол триасс кезеңінің әктас тас қорынан тұрады. Қырқалардың көп бөлігі және аңғардың бір бөлігі жапырақты орманмен жабылған. Аңғарлық жерлердің бір бөлігі ауыл шаруашылығына пайдаланылады, әсіресе дәнді дақылдар өндіріледі. Оңтүстік Тейтобург орманындағы ең биік нүкте – Хорн Бад Майнбергтен оңтүстікке қарай орналасқан Велмерштот. Солтүстік Тейтобург орманындағы ең биік нүкте – Бад-Ибургтің солтүстігіндегі Доренберг. Емс өзенінің бастауы Тейтобург орманының ең оңтүстік бөлігінің батыс жағында орналасқан. Везер аңғарының оңтүстік-батысында орналасқан тау тізбегінің оңтүстік жартысы, батыстағы Емс алабы мен шығыстағы Везер алабы арасындағы суайырық бөлігінің бір бөлігі болып табылады. Везерге қарай су ағызуды Верре өзені қамтамасыз етеді. Тау тізбегінің солтүстік-батыс жартысы екі жағынан да Емс өзеніне құйылады. Жақын орналасқан ландшафттар: батыста – Вестфалияның жазықтығы, солтүстікте – Хазе аңғары, солтүстік-шығыста – төбелі Равенсберг алабы, шығыста – Липпе жоталары және оңтүстікте – Эгге жотасы (Эггегебирге). Төменгі Саксонияның жеріне жататын Оснабрюктен оңтүстікке қарайғы қысқа аумақтан басқа, барлық орман Солтүстік Рейн-Вестфалияның құрамына кіреді. Тейтобург орманының бойымен, Мюнстерландтағы Рейнеден Хорн-Бад-Майнбергке жақын Леопольдталға дейін созылатын, ұзақ қашықтықты жаяу серуендеуге арналған Герман жолы (Hermannsweg) салынған.
The Teutoburg Forest is a peripheral section in the north of the German Central Uplands, and forms a long narrow range of hills (comprising three ridges) extending from the eastern surroundings of Paderborn in the south to the western surroundings of Osnabrück in the northwest. South of the city centre of Bielefeld, a gap called the Bielefeld Pass bisects the range into the Northern Teutoburg Forest (two thirds) and Southern Teutoburg Forest (one third). In addition, the northeastern and southwestern ridges are cut by the exits of the longitudinal valleys between the ridges. The geologically oldest ridge is the northeastern one, which consists of limestone of the Triassic. Most of the ridges and part of the valley are covered by deciduous forest. Parts of the valley areas are used for agriculture, especially production of cereals. The highest elevation in the Southern Teutoburg Forest is the Velmerstot south of Horn Bad Meinberg. In the Northern Teutoburg Forest the highest elevation is the Dörenberg north of Bad Iburg. The river Ems has its source at the western base of the southernmost portion of the Teutoburg Forest. The southern half of the range, situated about southwest of the Weser valley, is part of the watershed between the Ems basin in the west and the Weser basin in the east. The drainage towards the Weser is effected by the Werre river. The northwestern half of the range is drained to the river Ems on both sides. The neighboring landscapes are the Westphalian Lowland in the west, Hase valley in the north, the hilly Ravensberg Basin in the northeast, Lippe Uplands in the east, and Egge Range (Eggegebirge) in the south. Except for a short area south of Osnabrück, which belongs to the Bundesland of Lower Saxony, the whole forest is part of North Rhine Westphalia. A long distance hiking trail called Hermannsweg runs for along the length of the Teutoburg Forest, from Rheine in Münsterland to Leopoldstal near Horn Bad Meinberg.
Германның ескерткіші және Оснингтің қайта аталуы
Арминий (сондай-ақ Херманн Херускер деп те аталады), герман тайпаларының соғыс кезіндегі басшысы, римдіктерге қарсы айқын жеңісімен аңызға айналды. Наполеон соғыстарынан кейінгі ұлттық жаңару дәуірінде неміс халқы оны шетелдік үстемдікке қарсы неміс қарсыласының ерте белгілі бір қайраткері және ұлттық біртүліктің символы деп қарады. Арминийдің шайқасты еске түсіретін монументалды мүсіні, Германнсденкмал ("Германн ескерткіші") деп аталады, ол Детмольдқа жақын Гротенбург төбесінде, сол кездегі ең көп таралған теория бойынша шайқас болған жерге жақын орналасқан. Біріккен неміс империясының алғашқы кайзері, император Вильгельм I 1875 жылы ескерткішті ашты. Ұлттық ландшафт құру мақсатында Оснинг тауларына "Тейтобург орманы" деген ат берілді, қараңыз да тевтондықтар. Бұл атауды алғаш рет 1616 жылы тарихшы және географ Филипп Клювер қолданды, кейіннен Фердинанд Фюрстенберг оны тарихында пайдаланғаннан және карталарға жариялағаннан кейін одан әрі таралды. Дегенмен, ескі атау жергілікті халық арасында сақталды және Билефельд маңындағы Эбберг төбесінің бөлігі бүгінге дейін Оснинг деп аталады. Композитор Иоганн Брамс Детмольдта болғанда осы орманда серуендеуді ұнататын.
Arminius (also known as Hermann the Cherusker), leader of the Germanic tribes during the battle, became something of a legend for his overwhelming victory over the Romans. During the period of national renaissance in the wake of the Napoleonic wars, German people saw him as an early protagonist of German resistance to foreign rule and a symbol of national unity. A monumental statue of Arminius commemorating the battle, known as the Hermannsdenkmal (the "Hermann monument"), was erected on the hill of Grotenburg near Detmold, close to the site where the most popular theory of the time placed the battle. Emperor William I, the first Kaiser of the unified German Empire, dedicated the monument in 1875. In order to create a national landscape the Osning Hills were given the name "Teutoburg Forest", see also Teutonic. The first to use that name had been historian and geographer Philipp Clüver in 1616, later it became more common when Ferdinand of Fürstenberg used it in his history and had it printed on maps. However, the old name survived among the local population and the part of the ridge around the Ebberg near Bielefeld is still known as the Osning today. The composer Johannes Brahms liked to take walks in this forest during his stay in Detmold.