Кіріспе
Польша ақсұлтаны (1620–1669 жж.) - 17 ғасырдағы ақсұлт Богуслав Радзивилл (3 мамыр 1620 – 31 желтоқсан 1669) - Польша князьдығының магнаты және Польша-Литва шляхтасының мүшесі. Ол Радзивилл магнат әулетінен шыққан. Туғаннан бастап ол Киелі Рим империясының императорлық ханзадасы болды. Ол атақты "Қара Зәуисза" рыцарінің ұрпағы еді. Януш Радзивиллдің қайтысынан кейін ол қысқа мерзімге швед Литвасының бас гетманы қызметін атқарды.
a 17th century noble
Bogusław Radziwiłł (; 3 May 1620 – 31 December 1669) was a Polish princely magnate and a member of the Polish Lithuanian szlachta, or nobility. He was of the Radziwiłł magnate family. By birth he was an Imperial Prince of the Holy Roman Empire. He was a descendant of the famous knight, Zawisza the Black. Following the death of Janusz Radziwiłł, he briefly served as Grand Hetman of Swedish Lithuania.
Өмірбаян
Литва Ұлы Герцогдығының ең күшті және ең жоғары тұрғын отбасында туған (сондай-ақ Польша королі Казимир IV және Литва монархтары Кестутис пен Витаутастың қандық ұрпағы), Радзивилл 1638 жылдан бастап Литваның Ұлы штандарт ұстаушысы, 1648 жылдан бастап Литваның жабдық сақтаушысы және Бардың старостасы болды. Радзивилл 1657 жылдан бері Пруссия Герцогдығының (Бранденбург Пруссиясы) губернаторы (generalny gubernator Prus Książęcych) болды. 1637–1648 жылдары Радзивилл Германияда, Нидерландыда, Англияда және Францияда білім алды. Бірнеше онжылдықтар бойы Радзивилл отбасы мен Польша-Литва одақтастығы арасындағы мүдделер алшақтауға басталды, себебі Радзивиллдер отбасының магнаттық мәртебесіне және оның зор байлығына қанағаттанбай, саяси билікке ұмтыла бастады. 1654 жылы өзінің туысы Януш Радзивиллмен бірге, Польшаға шведтердің басып кіруі кезінде, Богуслав Радзивилл Швеция королі Карл X Густавпен келіссөздер жүргізді, мақсаты – одақтастықты тарату және Польша-Литва одағын бұзу. Олар швед-литвалық одақ құрылған және Радзивиллдер Литва Ұлы Герцогдығының жерінен бөлінген екі герцогтықты басқаруға тиіс болатын шартқа қол қойды (бұл Раднот шартында да расталды). Шведтердің жеңіліске ұшырауы және одақтастық аумағынан кері шегінуі Януш пен Богуславтың жоспарларын күрт тоқтатты. Біріншісі одақтастыққа адал күштермен қоршалган Тикоцин қамалында қайтыс болды, ал Богуслав әскерлерімен Пруссияға қайтып, поляк патшасына қарсы Бранденбург сайлаушысы Фридрих Вильгельмді қолдады. 1656 жылғы 8 қазандағы Простки шайқасында Богуславтың әскері Гетман Винсент Корвин Госьевский басқаратын одақтастық әскерлерінен жеңілді. Радзивиллдің өзі татарларға түсті, олар оны құл етіп, Қырымға апаруға ниеттенді. Татар қолбасшыларымен қызу пікір алмасудан кейін, ол Госьевскийге тапсырылды. Богуслав өзінің туысы және серігі, марқұм ханзада Януштың жалғыз қызы Анна Мария Радзивиллға үйленді. Бұл олардың жалғыз баласы – Людвика Каролина Радзивилл болды. Богуслав пен Януш Радзивиллдердің әулеттері келесі буынға дейін тоқтатылды. Польшада Богуслав пен Януштың жалғыз тұрақты жетістігі – олардың сатқындығымен Радзивилл әулетінің атын ұзақ жылдарға қаралағаны, бұл Михал Казимир Радзивилл сияқты басқа Радзивиллдердің шведтерге қарсы Тақ пен Одақ үшін күрескен ерліктерін көлеңкеге түсірді. Богуслав Генрик Сиенкевичтің «Тұман» романындағы басты жау, ол Польшада міндетті оқулық болып табылады және одан да танымал фильмнің негізі. Богуслав Бранденбург Пруссиясындағы Кенигсбергте жер аударылу кезінде қайтыс болды. Ол отбасының соңғы кальвинист еркегі болды. Оның иеліктері мен Реформация шіркеуін қорғау міндеті оның жалғыз қызы Людвика Каролинаға өтті.