Радзивилл Миколай Кшиштоф: Польша-Литвалық ақсүйек және қайырымдылық иесі
Mikołaj Krzysztof "the Orphan" Radziwiłł
Миколай Радзивилл – Польша-Литовский дворянин, князь, воевода. Участник Ливонской войны, влиятельный политик и полководец 16 века. История рода Радзивиллов.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польша-Литва дворяны Миколай Радзивилл, осы атты тағы да біреулер.
Polish Lithuanian nobleman
other people with the name of Mikolaj Radziwiłł
Миколай Криштоф Радзивилл (; 2 тамыз 1549 – 28 ақпан 1616) және "Жетім" (Сиеротка) деген лақап атымен белгілі, Польша-Литва дворяны (шляхчич), 1586 жылдан бастап Няшвиж ординаты, 1569 жылдан Литваның сот маршалы, 1579 жылдан Литваның бас маршалы, 1586 жылдан Тракай кастеляны, 1590 жылдан Тракай воеводасы, 1604 жылдан Вильнюс воеводасы және Шяуляй губернаторы болды. 1515 жылы Вена келісімінен кейін Радзивилл әулетінің барлық мүшелері императорлық князьдер дәрежесін алды, ал ол Киелі Рим империясының императорлық князі болды.
Prince Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (; 2 Augustus 1549 – 28 February 1616) and nicknamed "the Orphan" (Sierotka, ), was a Polish–Lithuanian nobleman (szlachcic), Ordynat of Nyasvizh from 1586, Court Marshal of Lithuania from 1569, Grand Marshal of Lithuania from 1579, castellan of Trakai from 1586, voivode of Trakai Voivodeship from 1590, voivode of Vilnius Voivodeship from 1604 and governor of Šiauliai. After the treaty at Vienna in 1515 all Radziwills were Imperial Princes and he held a position as Imperial Prince of the Holy Roman Empire.
Өмірбаян
Оны бала кезінде Польша патшасы Сигизмунд II Август (ата-анасы тірі болғанда) «Жетім» деп атап кеткен. 1584 жылғы 24 қарашада кальвинші Халашка Эуфемия Висьниовецкаға үйленді, ол оның ықпалымен Рим католицизміне ауысты. Ол Ливон соғысына қатысты, мұнда олар московиттерге қарсы күресті. 1573 жылы ол Францияның болашақ королі Генрих III-ке дипломатиялық миссияға барды. Радзивилл әулетінің көптеген өкілдерінен айырмашылығы, ол саясаттан, әсіресе Януш Радзивилл сияқты басқа Радзивиллдердің династиялық кландық саясатынан алшақтауға тырысты; сондай-ақ ол патшаға және Польша-Литва одағына адал күштерді Зебжидовский көтерілісі кезінде қолдады, бұл патшаны құлатпақ болған шляхтаның конфедерациясы еді. Сапары барысында ол Палестинамен қатар Сирия, Египет, Крит, Кипр, Италия және Грекияны да аралады. Роберт Бертон «Меланхолия анатомиясы» еңбегінде осы сапар туралы былай деп жазды: «Поляк герцогы Радзивилл осы құбылысты Sancti Germani sidus деп атайды; сондай-ақ ол 1582 жылы Александриядан Родосқа келе жатқанда, дауылдан кейін оны қайта көргенін айтады». Римде ол Пётр Скарга және Станислав Хозиуспен кездесті, олар оны кальвинизмнен католицизмге көндірді, кейін оның басқа бауырлары да осы дінге ауысты, көбінесе оның ықпалымен. Ол мәдени және қайырымдылық жобаларын қолдауымен де белгілі болды. Ол көптеген монастырьлар, ауруханалар мен шіркеулерді құрды. Миколай Кшиштоф құрған Несвиж иезуит шіркеуіндегі шапельдердің бірі Радзивиллдердің отбасылық мавзолейіне айналды, ол келесі екі жарым ғасыр бойы оларға қызмет етті. Нешвиж қаласында ол бекіністі қамал салды. Ол суретшілер мен ғалымдардың меценаты болды, мысалы, Томаш Маковский сияқты картографтардың еңбектерін қолдады.
He was nicknamed "the Orphan", in his infancy, by the Polish king Sigismund II Augustus (while his parents were still alive). He married Halaszka Eufemia Wiśniowiecka on 24 November 1584, a Calvinist, who under his influence, converted to Roman Catholicism. He took part in the Livonian War against Muscovites. In 1573, he was a member of a diplomatic mission to France to the future king of Poland, Henry III of France. Unlike many other members of Radziwiłł family he tried to stay away from politics, especially from the dynastic clan politics of some of other Radziwiłłs like Janusz Radziwiłł; he also supported the forces loyal to the king and Polish–Lithuanian Commonwealth during the Zebrzydowski Rebellion, a szlachta's confederation threatening the king. and later translated into Polish. During his voyage he visited not only Palestine, but also Syria, Egypt, Crete, Cyprus, Italy, and Greece. Robert Burton while on the subject of St. Elmo's fire wrote of this voyage in his Anatomy of Melancholy: "Radzivilius, the Polonian duke, calls this apparition, Sancti Germani sidus; and saith moreover that he saw the same after in a storm, as he was sailing, 1582, from Alexandria to Rhodes". While in Rome, he met Piotr Skarga and Stanislaus Hosius, who convinced him to convert from Calvinism to Catholicism, as later did his other brothers, many upon his insistence. He was also known for his cultural and charity sponsorships. He was a founder of many cloisters, hospitals and churches. One of the chapels in the Jesuit church in Nesvizh, founded by Mikołaj Krzysztof, would become the family's mausoleum for the Radziwiłłs, serving them for the next two hundred and a half centuries. In Nieśwież, which became his seat, he also built a fortified castle. He was a patron of artists and scientists; for example he supported the works of cartographers such as Tomasz Makowski.