Уильям Вилки (1721-1772) – шотланд ақыны, дін қызметкері. «Потáто Уилли» лақабымен белгілі, Шотландия әдебиетіне үлкен үлес қосып, «Шотландия Гомері» атанды. 📚📜
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд шіркеуінің пасторы және ақын (1721–1772 жж.)
музыкант
Scottish church minister and poet (1721–1772)
the musician
Уильям Уилки (5 қазан 1721 – 10 қазан 1772) – Шотландия шіркеуінің пасторы және Табиғи философия профессоры. Бірінші кезекте «Картопты Уилли» деген лақап атымен танымал ақын ретінде есінде қалған, ол Шотландияның 18 ғасырдағы ұлттық тілдің қайта жаңғыруына үлес қосты. Фермердің ұлы болып, Батыс Лотианда дүниеге келді және Эдинбургте білім алды. 1757 жылы ол «Эпигонияда» поэмасын жазды, ол Фива қаласына қарсы күрескен жеті батырдың ұлдары – эпигондар туралы айтады. Ол сонымен қатар «Ахлақтық мысалдар» атты өлеңдер жинағын да жазған.
William Wilkie (5 October 1721 – 10 October 1772) was a Scottish Church of Scotland minister and Professor of Natural Philosophy. Primarily remembered as a poet nicknamed Potato Willie, known more respectfully as the "Scottish Homer", he contributed to Scotland's 18th Century Vernacular Revival. The son of a farmer, he was born in West Lothian and educated at Edinburgh. In 1757 he produced the Epigoniad, dealing with the Epigoni, sons of seven heroes who fought against Thebes. He also wrote Moral Fables in Verse.
Өмір
Джеймс Уилкидің ұлы, ол фермер, Батыс Лотиандағы Далмени округіндегі Эчлайн фермасында дүниеге келді. Ол Далмени шіркеу мектебінде білім алып, кейін Эдинбург университетінде оқыды, оның университеттегі замандастары Джон Хоум, Дэвид Юм, Уильям Робертсон және Адам Смит болды. Оқу кезінде әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол Эдинбург маңындағы Фишерс Тристе фермасының мерзімі бітпеген жалғасын иеленді. Ол үш әпкесі мен өзін асырау үшін осы ферманы жүргізіп, сонымен бірге Шотландия шіркеуінің пасторы болу үшін оқуын жалғастырды. 1745 жылдың 29 мамырында Линлитгоу пресвитериі оған Шотландия шіркеуінің дін қызметкері лицензиясын берді. Ол жазу және егіншілікпен қатар, қауымға қызмет етуді күтті. 1753 жылдың 17 мамырында ол Лаудердейл графының қамқорлығымен Мидлотиандағы Рато шіркеуінің пасторы Джон Гатридің көмекшісі болып тағайындалды. 1756 жылдың ақпанында Джон Гатри қайтыс болғаннан кейін ол жалғыз пастор болды. Оның ерекше мінезі – мысалы, кейде ғибадатханаға кірмес бұрын шляпасын шешпеуі – оның пасторлық қызметінің табысына кедері келтірді. 1768 жылы Уилки Джон Гейді еске түсіретін иамбикалық тетраметрде жазылған 16 мысалдан тұратын кішкентай жинақ және "Автор мен Дос арасындағы әңгіме" атты батырлық өлеңдерді жариялады. 16-шы мысал, "Қоян мен Партан" (яғни, шабақ), Мидлотиандық шотланд диалектінде жазылған. Замандастары оны өте қабілетті деп есептеген Уилки оларды әсерлі де, таң қалдырды. 1759 жылы Александр Карлайлдың үйінде онымен кездескен Чарльз Тауншенд оның таныстарының ешкімнің "құдай мен жануардың екі шегіне осылай жақын болмағанын" айтты. Ол "мен кедейлікпен қол алысып, тізеге дейін сілкініп шықтым" деп экономиканы үйренгенін айтты. Ол қайтыс болғанда 3000 фунт стерлингтен тұратын мүлік қалдырды.
The son of James Wilkie, a farmer, he was born at Echline Farm, in the parish of Dalmeny, West Lothian. He was educated at Dalmeny parish school and then studied at the University of Edinburgh, having among his college contemporaries John Home, David Hume, William Robertson, and Adam Smith. His father dying during his student days, he succeeded to the unexpired lease on a farm at Fishers' Tryste, near Edinburgh. This he carried on to support his three sisters and himself, at the same time continuing his studies for the ministry of the Church of Scotland. Licensed as a Church of Scotland minister by the Presbytery of Linlithgow on 29 May 1745, he combined writing and agriculture with waiting for a congregation. On 17 May 1753 he was appointed under the patronage of the Earl of Lauderdale as assistant to Rev John Guthrie, parish minister of Ratho, Midlothian, on whose death in February 1756 he became sole incumbent. Eccentricity – his occasionally omitting, for instance, to take off his hat before entering the pulpit – somewhat marred the success of his pastorate. In 1768 Wilkie published a small volume of 16 fables in iambic tetrameter reminiscent of John Gay, with a "Dialogue between the Author and a Friend" in heroics. The 16th, "The Hare and the Partan" (i. e. crab), is in Midlothian Scots. Seen by contemporaries as very able, Wilkie impressed and shocked them. On meeting him at Alexander Carlyle's in 1759, Charles Townshend commented that no man of his acquaintance "approached so near the two extremes of a god and a brute." Credited with parsimony, Wilkie said he had learned economy by having "shaken hands with poverty up to the very elbow." On his death he left an estate worth £3,000.