Бұлан тері бас киім – аң аулауға, әсіресе бұлан аулауға арналған. Шерлок Холмс арқасында детективтердің стереотиптік киімі ретінде танымал. Материалы: жүн, замша, мақта.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шапқыштың түрі
Type of cap
Елік аулауға арналған шапқыш – көбінесе ауылдық жерлерде, әсіресе елік аулау кезінде тағылатын шапқыштың бір түрі. Бұл шапқыш, Шерлок Холмс детективімен байланысты болғандықтан, детективтердің стереотиптік бас киіміне айналды, әсіресе комедиялық суреттерде, мультфильмдерде, сондай-ақ, әзіл-қалжыңды пьесалар мен фильмдерде.
A deerstalker is a type of cap that is typically worn in rural areas, often for hunting, especially deer stalking. Because of the cap's popular association with the fictional detective Sherlock Holmes, it has become stereotypical headgear for a detective, especially in comical drawings or cartoons along with farcical plays and films.
Құрылыс
Шон М. Райттың айтуынша, жазушы және «Бейкер-стрит иррегулярлары» («Қала үйі ісі») мүшесі, ондаған осындайларын жасаған, елендер көбінесе матадан, әдетте жеңіл немесе ауыр жүн твидінен тігіледі, бірақ елен, ақ мақтадан жасалған, тіпті жұқа матадан жасалғандары да кездеседі. «Мен тіпті Лос-Анджелестегі қайтыс болған адвокат Роберт Лэндон Кирстеге де жасадым, – деді Шон. – Ол маған ресми шараларға қара бархаттан елен жасауын сұрады. Мен оның құлақтарына ақ лента байлауды сұрағанда, ол тартынды. «Көзге түскім келмейді», – деп түсіндірді ол.
According to Sean M. Wright, writer and member of The Baker Street Irregulars ("The Manor House Case"), who has constructed dozens of them, the deerstalker is most often made of cloth, often light or heavy wool tweed, although deerstalkers made of suede, white cotton duck, and even denim are not unknown. "I even made one for the late Los Angeles attorney Robert Landon Kirste," said Sean, "who asked me to make a deerstalker of black velvet for formal occasions. When I asked if he wanted white ribbon to tie the earflaps, he demurred. 'I don't want to stand out,' he explained.”
Қалпақ алты (немесе сегіз) үшбұрышты панельдерден жасалады, олардың шеттері дөңгелектелген, және олар бірге тігіледі. Егер панельдердің шеттері ортасында сәл дөңгеленген иықтарды жасау үшін кесілсе, қалпақтың жоғарғы бөлігі жарты шар тәрізді емес, шар тәрізді және жалпақ болады. Қалпақ терең немесе жайпақ болуы мүмкін, құлақтың жоғарғы бөлігіне тиіп-тіймеуі шапақшының қалауына байланысты. Қай жағдайда болса да, оның ішкі жағы атлас, жылтыратылған мақта немесе ұқсас астарлық маталармен астарланады. Кейде жеңіл тоналған атлас астарлы елендерге де кездесесіз. Еленнің ерекше белгісі – алдыңғы және артқы жағындағы жартылай дөңгелек қалқаншалар немесе визорлар. Екі қалқанша да киім иесінің бетін және мойнын ауада ұзақ уақыт жүргенде, мысалы, аң аулау немесе балық аулау кезінде күннен қорғайды. Бұл бөліктер әдетте картон, қалың картон немесе қалың матаның бірнеше қабатымен нығайтылады. 1970 жылдардың басында қысқа мерзімге кейбір елендердің қалқаншалары бумен пісірілген және қысыммен қалыпталған ағаш талшықтарынан жасалған Masonite деп аталатын материалмен нығайтылды. Masonite жарылып, бөліктерге бөлінетін, содан кейін бұрыштарында сынып қалатын. Елен визорларымен қатар, көбінесе, бірақ міндетті емес, қалпақтың екі жағына тігілген екі қатаң емес матадан жасалған құлаққаптары болады. Олар ірі түйірлі ленталармен немесе шнурлармен байланады, немесе сирек жағдайларда, қысқыштармен немесе түймемен бекітіледі. Жактың астына байланған құлаққаптар суық ауа райында және қатты желде қорғаныш береді. Әйтпесе, олар жолдан шығармау үшін қалпақтың үстінде бірге байланады. Елендер бір түсті материалдан жасалуы мүмкін, бірақ көбінесе маскировка ретінде қызмет ететін матаның тілінде «қасқақұйрық», «балық қабырғасы» немесе клеткалы үлгілермен кездеседі. Қазіргі заманғы аң аулау киімдері, соның ішінде елендер де, көбінесе қызыл және қара немесе қызғылт сары және қара клеткалы үлгімен немесе осы мақсат үшін және аңшының қауіпсіздігі үшін, әсіресе нағыз елен аулау кезінде, жасалады, осы мақсат үшін мода шеберлері бастапқыда осы типтегі қалпақтарды жасады.
The cap is made of six (or eight) triangular panels with rounded sides, which are sewn together. If the sides of the panels are cut in a way giving them slightly rounded shoulders midway, the crown will become more squared and flatter rather than hemispherical. The cap may be deep or shallow, barely touching the tops of the ears, according to the whim of the hatter. Either way, it is usually lined with an inner cap of satin, polished cotton, or similar lining fabrics. Occasionally, one can find a deerstalker with a lightly quilted satin lining. The deerstalker's defining feature is a pair of semicircular bills or visors worn in front and rear. The dual bills provide protection from the sun for the face and neck of the wearer during extended periods outdoors, such as for hunting or fishing. These are usually stiffened with pasteboard, cardboard, or layers of heavy canvas. For a brief period during the 1970s, some deerstalkers were manufactured with bills stiffened by the steam cooked and pressure molded wood fiber construct called Masonite. The Masonite tended to crack and break into segments, and over time, was also apt to crumble at the corners. Along with its visors, a deerstalker often, though not essentially, has a pair of unstiffened cloth earflaps attached to either side of the cap. These are tied together by grosgrain ribbons or by laces or, very occasionally, held together by snaps or a button. The earflaps, tied under the chin, provide protection in cold weather and high winds. They are otherwise tied together above the crown to keep them out of the way. Deerstalkers may be made of solid coloured material, but they are most often found with houndstooth check, herringbone, or plaid patterns in the twill of a fabric that serves as camouflage. Modern hunting clothes, including deerstalkers, are often made with either a red and black or an orange and black check pattern or tweed for both this purpose and hunter safety, not least in actual deer stalking, for which purpose milliners originally constructed this type of cap.
Вариациялар
"Спортшының елік аулаушысы" шапканың шеті шапканың айналасында болады, бүйірлері тар, бірақ алдыңғы немесе артқы жағынан ұзартылуы мүмкін, жеке қос қалқаншасыз. Құлақ жапқыштары да жойылған. Кейбір түрлерінде шапканың басына сол материалдан жасалған лента бекітіледі. "Жапқышсыз" нұсқасын ыңғайлы тасымалдау үшін оңай бүктеуге болады. "Ирландиялық" стильдегі еліктердің айырмашылықтары шағын, бірақ маңызды. Шапканың алдыңғы бөлігінде әдеттегі тігіс орнына матадан жасалған панель болады. Еліктердің құлақ жапқыштары стандартты нұсқада кең және үшбұрышты, ал бұл нұсқада тар және тік жақтары бар. Әдеттегі жартылай дөңгелек қалқаншалардың орнына қысқа, тікбұрышты қалқаншалар қолданылуы мүмкін. Джордж С. Скотт 1971 жылғы "Олар алыптар болуы мүмкін" фильмінде өзін Шерлок Холмс деп ойлайтын заңгер рөлінде осы типтегі елікті киген. Сонымен қатар, стандартты, қос қалқаншалы модельге ұқсас, екі жақты елік жасалады, бірақ оны кері бұрып, мүлдем басқа матадан жасалған немесе тіпті жұмсақ былғарыдан жасалған бөлігін көрсетуге болады, ал бастапқы матадан жасалған құлақ жапқыштары артқа бұрылып байланады. Құлақ жапқыштары бар басқа шапкалар, мысалы "trapper" және "ushanka", еліктерге жатпайды, себебі оларда еліктердің ерекше белгісі – алдыңғы және артқы симметриялық қалқаншалар жоқ.
The "sportsman's deerstalker" is made with a brim around the cap, narrow at the sides, but which may be elongated in front or back, omitting the separate double bills. The earflaps are also eliminated. Some types of this cap sport a hatband fashioned from the same material around the crown. The "flapless" version can be easily folded for convenient carrying. The variants of the "Irish" style deerstalker are minor but significant. The cap is fronted with a cloth panel instead of the usual seam. The earflaps, wide and triangular in the standard version, are narrow with straight sides. The usual semicircular visors may be replaced by short, rectangular bills. George C. Scott wore this type of deerstalker as a jurist who imagines himself to be Sherlock Holmes in the 1971 film They Might be Giants. Also, a reversible deerstalker is made that looks like the standard, double billed model, but it can be turned inside out, revealing an entirely different fabric or even suede, with the contrasting earflaps of the original fabric turned backward and tied together. Other caps with earflaps, e. g. "trapper" and "ushanka", are not considered deerstalkers, as they lack fore and aft symmetrical bills, the defining feature of a deerstalker hat.
Басқа атаулар
Елік аулаушы шапкасы алдыңғы және артқы иірімдеріне байланысты "алдыңғы және артқы" шапка деп те аталады. Бұл бас киім Қырым соғысында британ армиясының офицерлері киген балаклаваға ұқсас дизайны болғандықтан "твидтік шлем" деп те аталады. Оның пит шлемімен ешқандай қатысы жоқ. Детективтерді кітаптарда, театр мен телефильмдерде осы шапкамен бейнелейтін жиі болғандықтан, кейбір адамдар оны "Шерлок" деп атайды.
The deerstalker cap is also known as a "fore and aft" cap in reference to its front and rear bills. This headgear is also called a "tweed helmet", due to its resemblance in design to the balaclava helmet worn by officers in the British army during the Crimean War. It has no connection to the pith helmet. Because the detective is often depicted wearing a deerstalker in books and theatrical and television films, some people call the cap a "Sherlock".
Шерлок Холмс
Елік ұстайтын ең танымал кейіпкер – Шерлок Холмс, ол осы стильді ұнататыны жиі көрсетіледі. Артур Конан Дойлдың әңгімелерінде Холмс есімді еліктеуші бас киім кигені туралы нақты айтылмаған, бірақ «Күміс жалынның оқиғасы» повесінде баяндаушы доктор Уотсон оны «құлағын жабатын саяхаттық бас киім» киген деп сипаттайды, ал «Боскомб алқабының құпиясы» повесінде – «жақын тоқылған матадан жасалған бас киім» кигенін айтады. Елік аулаушы бас киімі – осы екі сипаттамаға сәйкес келетін сол кезеңнің ең әдеттегі бас киімі болғандықтан, Ұлыбританиядағы Сидни Пейджет (өзі елік аулаушы бас киімін ұнатқан) және АҚШ-тағы Фредерик Дорр Стил, сондай-ақ сол кезеңнің басқа суретшілері Холмсты «елік аулаушы» ретінде бейнелегені түсінікті. Кейіннен Холмс туралы жақсы хабардар емес суреттерде ол осы бас киімді қалада кигендей көрсетілген, бірақ Холмс модаға аса мән беретін болғандықтан, мұндай киімдік қателікке бармауы анық еді; елік аулаушы бас киімі дәстүрлі түрде ауылдық аңшылардың бас киімі. Бұл бас киім лайықты киінген қалалық джентльменге жараспайды. Дегенмен, замандас суретшілер Холмс осы бас киімді кигенін елді мекендерде саяхаттап немесе ауылдық жерде жұмыс істегенде көрсеткенімен, Пейджет «Бос үй» повесінің иллюстрациялары үшін Холмсты 1904 жылы «The Strand Magazine» журналында жарық көрген кезде Лондонға келгенде осы бас киіммен суреттеген. Бұл Пейджетке тән емес, ол көбінесе Холмсты қалада қара цилиндр мен пальтода бейнелейді, мысалы, «Баскервиллдің иті» повесіндегі Регент көшесінің суретінде көрсетілгендей, немесе қара немесе клеткалы Инвернесс плащын (немесе, дәлірек айтқанда, макфарлейн плащ-коты) киген кезде қара боулер кигенін көрсетеді, бұл оның «Көк карбонкул» және «Мусгрейв ритуалы» повестеріне жасаған иллюстрацияларында көрінеді.
The most famous wearer of a deerstalker is the fictional character Sherlock Holmes, who is popularly depicted as favouring this style of cap. Holmes is never explicitly described as wearing a deerstalker by name in Arthur Conan Doyle's stories, although in "The Adventure of Silver Blaze", the narrator, Dr. Watson, describes him as wearing "his ear flapped travelling cap", and in "The Boscombe Valley Mystery", as wearing a "close fitting cloth cap". As the deerstalker is the most typical cap of the period matching both descriptions, not surprisingly, the original illustrations for the stories by Sidney Paget (who favored a deerstalker himself) in the United Kingdom, and Frederic Dorr Steele in the United States, along with other illustrators of the period, depicted Holmes as a "deerstalker man", which then became the popular perception of him. Later, less informed depictions of Holmes have him wearing this cap in the city, failing to take into account the fact that the fashion conscious Holmes would be loath to commit such a sartorial faux pas; the deerstalker is traditionally a rural outdoorsman's cap. It is not appropriate headgear for the properly dressed urban gentleman. Still, while contemporaneous illustrators portrayed Holmes as wearing a deerstalker in the proper setting for such attire, travelling cross country or operating in a rural outdoor setting, Paget chose to depict Holmes as wearing the deerstalker in London while keeping vigil for the appearance of the murderous Colonel Moran in illustrations made for "The Empty House" when the story first appeared in The Strand Magazine in 1904. This is uncharacteristic of Paget, who most often depicts Holmes wearing a black top hat and frock coat in the city, as shown in the Regent Street scene in The Hound of the Baskervilles, or sporting a black bowler when wearing a black or plaid Inverness cape (or, more accurately, a macfarlane cape coat) as seen in his illustrations for "The Blue Carbuncle" and "The Musgrave Ritual", respectively.