Кіріспе

Британдық дирижер сэр Чарльз Барнард Гроувз CBE (10 наурыз 1915 – 20 маусым 1992) – ағылшын дирижері. Ол өте кең репертуарымен және заманауи композиторлар мен жас дирижерлерді қолдағандығымен белгілі болды. Ұсыныс берушілік лауазымдардан кейін және BBC үшін түрлі оркестрлермен студиялық жұмыстар атқарғаннан соң, Гроувз он жыл Борнмут симфониялық оркестріне дирижерлік жасады. Оның ең танымал музыкалық басшылығы 1963 жылдан бастап, көптеген жазбаларын жасаған Корольдік Ливерпуль филармониялық оркестрі болды. 1967 жылдан өмірінің соңына дейін Гроувз Корольдік филармониялық оркестрінің қосымша дирижері болды, ал 1970 жылдары ол "Промс соңғы кешінің" тұрақты дирижерлерінің бірі еді. 1977 жылдан бастап Ұлттық жастар оркестрінің президенті қызметін атқарды, ал өмірінің соңғы он жылында әлемдік оркестрлерде қонақ дирижер болып жұмыс істеді.

Алғашқы жылдар

Гроувз Лондонда Фредерик Гроувз бен Энни (қызметтес аты Уайтхед) отбасының жалғыз баласы болып дүниеге келді. Ол Санкт-Пол соборы мектебінің (қазір оның есімімен аталған үйі бар) оқушысы болды, собор хорында ән шырқады және 13 жасынан бастап фортепиано мен органмен шұғылданды. Музыка оған демеу болды, себебі ол он жасында екі ата-анасынан айырылды – әкесі 1921 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста алған жарақатынан көз жұмды, ал анасы төрт жылдан кейін қайтыс болды. 1930 жылдан 1932 жылға дейін ол Кенттегі Саттон Валенс мектебінде оқыды, онда Гроувз залы оның құрметіне аталды. Саттон Валенс мектебін бітіргеннен кейін ол Корольдік музыка колледжіне түсті. Онде ол негізгі оқуларын лидтер мен аккомпанементке арнады, бірақ репетитор ретінде студенттік опералық қойылымдарға да қатысты. Ол табиғи қабілетімен өте еркін орындауға және кез келген нотаны көруге бейім болды, бірақ жылдар өткен соң фортепиано сабақтарына немқұрайлы болғанын мойындады және концерттік пианист болу арманынан бас тартты. Гроувз өзінің кәсіби мансабын жеке аккомпаниатор ретінде бастады, соның ішінде BBC үшін де жұмыс істеді. 1938 жылы ол Стэнфорд Робинсон басшылығымен BBC Музыкалық өндіріс бөлімінің хормейстері болып тағайындалды, онда опералық қойылымдар бойынша жұмыс істеді. Манчестерде ол BBC әріптесі Хиллари Барчардпен танысып, 1948 жылы үйленді. Бір семинарда Гроувз оркестрде қосымша соққы аспаптарын орындайтын Саймон Рэтл есімді жасөспірімнің бар екенін байқады. 1970 жылдары ол «The Last Night of the Proms» концертінің тұрақты дирижерлерінің бірі болды (басқалары Норман Дель Мар және Джеймс Лоугран). Гроувз 1978-1979 жылдары Англия Ұлттық операсының музыкалық директоры болды, бірақ Вебердің «Эвриафта» операсының сирек қойылымына қарамастан, тағайындалу сәтті болмады және ол келесі жылы қызметінен кетті. Гроувз оркестрлерінің репертуарына жаңа шығармаларды қосуымен белгілі болды. Гроувздің премьераларына Леннокс Беркли, Дэвид Блейк, Джастин Коннолли, Арнольд Кук, Гордон Кросс, Джонатан Харви, Робин Холлоуэй, Дэниел Джонс, Джон Маккейб, Приаулкс Райнер, Эдвин Роксбург, Эдмунд Руббра, Джайлс Суэйн және Хью Вудтың шығармалары кірді. Оның құрметіне аталған ұлттық сыйлық британ музыкасына ерекше үлес қосқан жеке тұлғаға немесе ұйымға беріледі. Питер Максвелл Дэвис Гроувстың естелігіне арнап «Сер Чарльз: оның Паваны» шығармасын жазды. Концерт залынан тыс Гроувз ағылшын әдебиетін білуші және спорт жанкүйері болды. Жастық шағында ол «Васпс F командасында» регби ойнады, өзін-өзі сынайтын, ал крикетте «ақылы бар баяу доп тастаушы» болды. Чарльз мен Хиллари Гроувстың үш баласы болды: Салли, Мэри және Джонатан, олардың біріншісі мен соңғысы музыкалық мансапқа қадам басты. Чарльз Гроувз 1992 жылдың басында жүрек талмасынан қайтыс болды және төрт айдан кейін 77 жасында Лондонда көз жұмды. Оның естелігіне арналған ескерткіш тас Санкт-Пол соборында орнатылды.

Жазбалар

Диск компаниялары Гроувсты британ музыкасының маманы ретінде қарастырғанмен, ол неміс, француз және орыс музыкасын жазды, соның ішінде Бетховен (No 4 симфониясы және No 6 симфониясы); Фауре (Masques et bergamasques және Pavane); Хайдн (No 92 симфониясы, Оксфорд, No 104 симфониясы, Лондон); Равел (Pavane pour une infante défunte); Сати (Gymnopédies) және Чайковский (Рококо тақырыбындағы вариациялар (Пол Тортелье, виолончель)). Ол сондай-ақ Дворактың Алтыншы симфониясын және Сибелиустың "Темпест" пьесасына жазған музыкалық қосымшаларын жазды. Гровстың жазған британ музыкасына Арнольд (No 2 симфониясы); Блис (A Colour Symphony, Morning Heroes); Брайан (Симфониялар 8 & 9); Бридж (Enter Spring, The Sea, Summer); Бриттен (Фрэнк Бридж тақырыбындағы вариациялар); Баттерворт (The Banks of Green Willow); Делиус (Koanga, A Mass of Life, On hearing the first cuckoo in Spring); Эльгар (Caractacus, виолончель концерті (Пол Тортелье, виолончель), Chanson de matin, Chanson de nuit, Crown of India Suite, Enigma Variations, The Light of Life, Nursery Suite, Струналы аспаптарға серенада, Severn Suite, скрипка концерті (Хью Бин, скрипка)); Холст (Хорлық симфония, The Planets, St. Paul's Suite); Салливан (Overture Di Ballo, Savoy операларына увертюралар, E-дегі симфония (Ирланд)); Типпетт (Corelli тақырыбындағы фантазиялық концерт); Воан-Уильямс (Томас Тэллис тақырыбындағы фантазия, Hugh the Drover); Уолтон (Capriccio burlesco, Crown Imperial, Hamlet Funeral March, Johannesburg Festival Overture, Orb and Sceptre, Richard III Prelude and Suite, Scapino, Spitfire Prelude & Fugue); және Уарлок (Capriol Suite) кіреді.