Кіріспе

Норвегияның Нордланд графтығының Вестерлен ауданында орналасқан Андёй муниципалитетінің әкімшілік орталығы. Анденес ауылы – Андёя аралының (және Нордланд графтығының) ең солтүстік елді мекені. Шығысында Сенья аралы (Тромс графтығында), ал батысында Солтүстік Атлант мұхитының шексіз көкжиегі жатыр. Анденес маяғы портының жанында орналасқан және алыстан көрінеді. Андёя әуежайы, Анденес ауылының оңтүстігінде, Норвегияның 82-ауданылық жолынан тыс жерде орналасқан. Ауылдың 2018 жылғы халқы 2 694 адамды құрайды, бұл ауылдың халық тығыздығын анықтайды.

Тарих

Анденес темір дәуірінде-ақ маңызды балық аулау ауылы болған. 1900 жылдардың басында Норвегиядағы ең ірі балық аулау порттарының біріне айналды. Анденес муниципалитеті 1924 жылғы 1 қаңтарда Дверберг муниципалитетінен бөлініп құрылды. Алғашқыда Анденесте 2213 адам тұрды. 1964 жылғы 1 қаңтарда Анденес Дверберг және Бьорнскинн муниципалитеттерімен біріктіріліп, жаңа Андой муниципалитеті құрылды. 1980 жылдардың басында Анденес ауылының халқы 3770 адамды құрады, бұл оны Вестерлендегі ең ірі ауыл етті. Андоя әуе базасының қысқартылуы және Норвегиядағы халықты жалпы орталықтандыру соңғы 20 жылда тұрғындардың күрт азаюына себеп болды. Соңғы жылдары туризм Анденес үшін маңызды табыс көзіне айналды. Қаланың континенттік шельфтің тар бөлігінде, жағалауда орналасқандығы киттерді қадағалаудың маңызды орталығы болуына әкелді. Анденес маяғы 1859 жылы салынған танымал нысан. Ол жыл бойы келушілерге ашық.

Атауы

Ескі норвеж тілінде бұл есім Andarnes (алғашқыда Amdarnes) түрінде болған. Бірінші элемент – Омдтың (Андоя аралының ежелгі атауы) меншік жалғауы, ал соңғы элемент – nes, яғни "мүйіс" дегенді білдіреді. Дания үкімдігі кезінде Andenæs атауы қолданылған. Бірақ 1900 жылдардың басында Анденеске өзгертілді.

Әуе станциясы

Андоя әуе станциясының құрылысы 1952 жылы тапсырылды және оны көбінесе НАТО қаржыландырды. Ол Хогн мен Анден аралығында орналасуы тиіс болды. Норвегия Корольдік Әуе күштеріне (RNoAF) тиесілі DC 3 Dakota ұшағы 1954 жылдың 17 қыркүйегінде алғаш рет қонды. Дегенмен, әуе станциясы 1957 жылдың 15 қыркүйегіне дейін толыққанды жұмыс істемеді. 1961 жылы 333-эскадрилья Сола әуе стансасынан Андёяға Grumman HU 16 Albatross ұшақтарымен көшірілді. 1969 жылы олар Lockheed P 3 Orion ұшақтарымен алмастырылды. 1989 жылы Lockheed P 3C Orion ескі P 3B ұшақтарын алмастырды. Алайда, екі ең жаңа P 3B ұшағы P 3N үлгісіне түрлендіріліп, Норвегияның жағалау күзеті үшін миссияларды орындады. Балық шаруашылығынан өзге, Андоя әуе станциясы 1970 жылдан бері Андёй аймағындағы ең ірі жұмыс орны болып табылады. 2011 жылдың күзінде Анденестен ұшқан Orion ұшағы Сейшель аралдарындағы алдыңғы базадан Үнді мұхитын патрульдеді, бұл миссияны 44 адам қолдады және НАТО-ның пираттарға қарсы операциясына 8-10 сағаттық 29 патрульді қосты. Бұл ұшулар тікелей бес пираттық топты ұстауға әкелді.

География

Ауыл Арктикалық айнадан солтүстікке қарай орналасқан, және 19 мамырдан 25 шілдеге дейін күн батпайды. 25 қарашадан 28 қаңтарға дейін күн горизонттың сыртында болады.

Климат

Анденис барлық жағынан теңізбен қоршалған, бұл қысқы және жазғы температураларды теңдейді. Оның климаты субарктикалық және суполярлық мұхиттық климаттардың арасында орналасқан, географиялық еніне қарағанда жұмсақ. Жаздар өте салқын, тіпті полярлық түн кезеңінде де күндізгі температура көбінесе нөлден жоғары көтеріледі.

Мәдениет

Анденес шіркеуі ауылдың орталық бөлігінде орналасқан. Жергілікті газеттің аты – Andøyposten. Анденес жыл сайынғы "Rock mot Rus" (Рок есірткіге қарсы) фестиваліне төңкеріліс жасайды, онда жастар өздерінің рок музыкасын орындайды, сондай-ақ Dead by April, Dimmu Borgir, Kvelertak, Turdus Musicus және Torch сияқты белгілі топтар да өнер көрсетеді.