Кіріспе

101-ші гренадерлер британдық Үнді армиясының полкі болды.

17781878 жыл

Полк 1778 жылы алты гранадерлік рота (Бомбей армиясының үш батальонынан әрқайсысы екі ротадан) біріктіріліп құрылды. Бірінші Маратта соғысы кезінде гранадерлік роталар Маратта империясына қарсы күресті және Талегон шайқасына қатысты. Осы көрсеткен ерлігі үшін бөлім тұрақты полк ретінде бекітіліп, Бомбей сепуйлерінің 8-ші полкі деп аталды. 1783 жылы полк атауы өзгертіліп, Бомбей сепуйлерінің 8-ші гранадерлік полкі, жай ғана Бомбей гранадерлері деп белгілі болды. Осылайша, полк Британ империясындағы ең көне гранадерлік полк құқығын иеленді; Британ армиясының Гранадер гвардиясы Ватерлоо шайқасынан кейін 1815 жылы ғана гранадер атағын алды. Ал осы аралықта полк Майсур соғыстарының көптеген шайқастарына қатысты. 1783 жылы полк Типу Сұлтанның Майсур армиясымен қоршаған Мангалор гарнизонының құрамында болды. Гарнизон тоғыз ай бойы тұрып, британ территориясына қауіпсіз өтуге келісім жасады. Бұл іс-қимылы үшін полк "Мангалор" шайқасының құрметті атағын алды. Кейіннен полк өзінің бас белгісі ретінде Ганновердің патшалық үйінің символы – Ганновердің ақ атын қабылдады. 1789-1792 жылдар аралығындағы Майсур соғысының соңғысына қатысқаны үшін полк екінші шайқас құрметі – "Майсур" атағын алды. 1793 жылы полк 2-ші батальон құрып, Бомбейдің 1-ші гранадерлік полкіне айналды. 1824 жылы 2-ші батальон 1-ші гранадерлерден бөлініп, Бомбейдің туған жергілікті жаяу әскерінің 2-ші гранадерлік полкіне (кейін 102-ші король Эдуардтың жеке гранадерлері) айналды. Полк 1825 жылдың желтоқсанынан бастап 1826 жылдың 18 қаңтарына дейін Бхаратпур бекінісін қоршауға көмектесті. 1843 жылы 1-ші гранадерлер Синд соғысында қызмет етті және наурыз айында Хайдарабад шайқасына қатысты. Соғыстың нәтижесінде Синд Британ империясына қосылды. Полк Бірінші ағылшын-сик соғысында кеңінен қолданылып, 1846 жылдың ақпан айындағы Собраон шайқасында болды.

Екінші Ауған соғысы

Екінші Ауған соғысы басталғаннан кейін Бомбей гранадерлері бастапқыда Болан асуы маңында орналасты. 1880 жылдың наурыз айына дейін полковник Хорас Андерсон басқаратын батальон, Герат әмірі Әйүп ханның көтерілісін басу мақсатымен құрылған британдық-үнді колоннасының бір бөлігі ретінде Ауғанстанға кірген жоқ. Әйүп хан британдықтар қолдаған Ауғанстан әмірі Абдур Рахман ханның орнына отыруға тырысқан. 1880 жылдың 27 шілдесінде Майванд шайқасында бригадир Джордж Берроустың басқаруымен Бомбей гранадерлері мен олардың колоннасына 25 000-ға дейін ауған әскері шабуыл жасады. Британдықтар шайқасты артиллериялық оқ жаудырудан бастады, ал ауғандар шамамен сағат 11:20-да өз артиллерияларымен жауап берді. Гренадерлер британдық-үнді күштерінің сол қанатында орналасқандықтан, ауғандардың артиллериялық оғына тікелей соққыға ұшырап, ауыр шығынға ұшырады. Түсқарастың аз уақытынан кейін ауған жаяу әскері шабуылға көшті, ал гренадерлер үздіксіз шабуылдарды тойтаруға белсенді қатысып, ауғандарға ауыр зиян келтірді. Сағат 13:00 шамасында гренадерлер ауғандардың үлкен тобымен кездесті, ал шамамен 14:30-да гренадерлердің сол жағында орналасқан Якоб мылтықтарының екі ротасы шабуылға ұшырады; олар басым күшке шыдамады және гренадерлер қатарына араласып кетті. Содан кейін Корольдік атқыштар артиллериясы шегінді, ал гренадерлер және қалған үнді әскерлері сол жердегі жалғыз британдық жаяу әскер полкі – 66-шы полкке қарай қашты. Колоннаның кавалериясы жағдайды тұрақтандыруға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Гренадерлер мен Якоб мылтықтарының бір бөлігі Махмудабадқа, ал 66-шы полк пен қалған гренадерлер Хигке шегінді; онда 66-шы полк бақта соңғы күреске шықты, соңғы адамға дейін шайқасты. Шабуыл британдық-үнді әскерлері үшін ауыр жеңіліс болды: 1100-ден астам адам қаза тапты, бірақ олар ауған әскерлеріне 7000-нан астам адам шығын келтірді. Шайқас кезінде гренадерлердің командирі (CO) ауыр жарақат алды, ал оның өмірін 3-ші Бомбей жеңіл атқыштар полкінің рисалдары Донкхул Сингх құтқарды. Британдық-үнді әскерлерінің аман қалғандары ақырында британдықтар бақылауындағы Қандаһарға қайтып келді. Қала жақын арада ауған көтерілісшілерімен қоршалды, бірақ 31 тамызда генерал-майор Робертс басқаратын көмек күштері астана Кабулдан келді.

Үшінші Бірма соғысы

1885 жылы полк үшінші Бірма соғысына қатысты – бұл британдықтар мен Бірма арасындағы соңғы соғыс болды. Соғыс нәтижесінде Жоғарғы Бірма аннексияланды және Бірманың тәуелсіздігі жойылды. Полк осы соғыстағы қатысуы үшін 19 ғасырдың соңғы театрлық наградасын алды, "Бірма 1885–87".

20 ғасыр

1901 жылы полк Аден британдық аумағына (қазір Йеменнің бір бөлігі) дислокацияланды, сонымен қатар атауы 1-ші Гренадерлік Бомбейлік жаяу әскері болып өзгертілді. 1903 жылы полк қайта нөмірленіп, 101-ші гранадерлер болып аталды. Полк құрамындағы бөлімдер 1902–1905 жылдары Дириэ Гуре бастаған дервиштердің көтерілісін басу операцияларына қатысты. Сомалиленд операциялары барысында капитан Джордж Мюррей Ролланд 1903 жылғы 22 сәуірде Дарталоладағы ерлігі үшін Виктория кресімен (ВК) марапатталды. "Жаңылған муллаға" қарсы операциялар 1905 жылы бейбіт келісімге қол қойылғаннан кейін ғана аяқталды – мулла итальяндық Сомалиде бірқатар аумақтарға ие болды. Мұлла 1907 жылы британдықтарға қарсы жаңадан соғыс ашқанда бұл келісімнен бас тартып, 1920 жылға дейін осылай жалғастырды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды, бұл соғыс Ұлыбритания империясы, Франция және олардың одақтастары Германия мен оның одақтастарына қарсы болды. Соғыс кезінде полк Африка мен Таяу Шығыста қызмет атқарды. 101-ші полк 1917 жылы Мысырда қызмет атқарған 2-ші батальонды құрды; ол 1921 жылы таратылды. Полк 1914 жылдың қарашасынан бастап Германияның Шығыс Африкадағы науқанының басынан-ақ операцияларына қатысты. Сол жерде британдықтар Пауль Эрих фон Леттов-Ворбек түрінде күшті қарсыласқа тап болды. 101-ші полк алғашқы қонуға және Танга шайқасына қатысты. Бұл неміс жеңісі болды, оның салдарынан британдық және үнділік күштері, соның ішінде 101-ші полк, ауыр шығынға ұшырап, кемелеріне қайта шегінуге мәжбүр болды. Дегенмен, 101-ші полк басқа бөлімшелердің ыдырауы кезінде табандылық танытты. 1915 жылдың қаңтарында 101-ші полктің ротасы Яссин шайқасына қатысты, онда екі тарап та ауыр зардап шекті, бұл фон Леттов-Ворбекті британдық күштерімен тікелей шайқастан аулақ болуға мәжбүр етті. Осы жеңілістен кейін Яссиндегі британдық гарнизон, күштер келмегендіктен, 300-ге жуық британдық және үнділік әскері тұтқынға алынды, соның ішінде 101-ші полктің ротасы, бірақ кейіннен сөз беріліп босатылды. Полктің бір ротасы 1916 жылдың шілдесінде Танганы қайта басып алуға жасалған тағы бір әрекетте 5-ші жеңіл жаяу әскерімен бірге әрекет етті. Көп бөлігі тастап кетілген порт, шын мәнінде, сәтті басып алынды. Фон Леттов-Ворбектің бір бөлігі үнділік күштеріне снайперлік шабуылдар жасау үшін қалды; бұл снайперлер өте қауіпті болды және олардың қауіптілігін жою үшін қарқынды күзету қажет болды. Полк науқанға қатысқандығы үшін "Шығыс Африка 1914–16" театрлық құрметке ие болды. Кейін 101-ші полк Таяу Шығыста, Палестина театрында қызмет етті – бұл театр әскер саны бойынша Батыс майданнан кейін екінші орында тұрды. Олардың қарсыласы Палестинаны бақылаған Осман империясы болды, ол Германияның одақтасы еді. Полк маңызды Газа портын басып алуға жасалған әрекеттерге қатысты және 1917 жылдың желтоқсанының соңына қарай одақтастар Палестинаның көп бөлігін, соның ішінде Иерусалимді символдық түрде басып алды. 1918 жылдың шілдесінде полк қарқынды шайқас болған Гурабе шабуылына қатысты, оның салдарынан 100-ден астам Османдық әскері тұтқынға алынды. Кейіннен полк Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс блицкригінің екінші дүниежүзілік соғыстағы аналогына тең Мегиддо шабуылына қатысып, Наблус қаласын басып алуға қатысты. Османдықтар 30 қазан күні одақтастармен қарулы келісімге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс 1918 жылдың 11 қарашасында одақтастар мен Германия арасындағы қарулы келісімге қол қоюмен аяқталды.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін көп ұзамай полк Британдық Сомалилендке орналасты, онда Хасан мен оның жақтастарына қарсы операциялар қайта жанданды. Әскер, Корольдік теңіз күштері және Корольдік әуе күштерінің күштерімен жүргізілген науқан екі он жылдық соғыстан кейін 1920 жылы Хасанды жеңіске жеткізді. 1922 жылғы Үндістан армиясы реформаларына сәйкес, 101-ші полк тағы бес полкпен бірігіп, 4-ші Бомбей гранадерлерінің алты батальонын құрады; 101-ші жаңа полктің 1-ші батальонына айналды. Батальонға өзінің жеке белгісіне ие болу құрметі бұйырды. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, 4-ші гранадерлер Үндістан армиясына беріліп, «Гренадерлер» деп атау өзгертілді. Бұрынғы 101-ші батальон 1952 жылы гвардиялық бригадаға қосылып, оның 2-ші батальоны (2-ші гвардия) болды.