Кіріспе

Грекияның Лемнос аралындағы археологиялық орын.

Полиохне, көбінесе қазіргі атауымен Полиохни (Πολιόχνη) деп аталады, Лемнос аралының шығыс жағалауындағы ежелгі елді мекен болды. Ол Соңғы Халколит дәуірінде және Эгей теңізі қола дәуірінің ең басында қоныстанды, және Еуропадағы ең көне қалалардың бірі деп саналады, Троя I-ге дейін бар. Ең алғашқы қабаттардың Анатолиялық ерекшеліктері шамамен 2500 ж.б.д. Эрте Гелладия Грециясының мәдени ықпалына түсті. Афинадағы Итальяндық археология мектебінің (Scuola archeologica Italiana di Athene) қазбалары барысында, 1930 жылдан бастап, бір-бірімен ортақ қабырғалары бар үйлер жиынтығы табылды. Трояның оның саудадағы басты қарсыласы болғанына сенімді; осы қарсыластық Полиохненің шамамен 2000 ж.б.д. құлдырауына әкелді.

Археология

Алғашқы зерттеулерден кейін 1931-1936 жылдары А. Делла Сета (it) басшылығымен Полиохнеде жүйелі қазба жұмыстары жүргізілді, бірақ олар тоқтатылды. Делла Сетаның қайтысынан кейін қазба жұмыстары 1951, 1953, 1956 және 1960 жылдары жаңартылды. 1994-1997 жылдары грек археологтары Полиохненің батысында, Модрос портында орналасқан кішкентай, қараусыз Коуконези аралында кезеңді қола дәуіріне жататын жаңа қонысты тапты. Бұл қоныс шамамен б.з.д. 2000-1650 жылдары дамыған, ал табылған заттар Азия Минорымен, Эгей аралдарымен және материктік Грециямен сауда байланыстарын тағы да дәлелдейді. Куконезиде табылған б.з.д. 13 ғасырға жататын Микен керамикасы, гректердің Троя соғысының дәстүрлі кезеңімен бірдей уақытта онда тек сауда бекеті емес, тұрақты қоныс салғандығын көрсетуі мүмкін, бұл Эгей және Қара теңіздерін байланыстыратын бұғаздардың маңыздылығын түсінуге көмектеседі.

Кезеңдеу

1951 жылдан бастап Луиджи Бернабо Бреа басшылығымен қазба жұмыстары жүргізілді. Ол қоныстың әр түрлі кезеңдеріне түстер тағайындау арқылы стратиграфияны анықтады. Барлығы жеті нөмірленген кезең бар, олардың атаулары мұнда итальян және ағылшын тілдерінде келтірілген. Қара/Nero (I), Көк/Azzurro (II), Жасыл/Verde (III), Қызыл/Rosso (IV), Сары/Giallo (V), Қоңыр/Bruno (VI) және Микендік (VII).

Қара кезең

Бұл кезең Эгей теңізіндегі І ерте қола дәуіріне сәйкес келеді. Оның 7 түрлі құрылыс деңгейі бар, бұл ұзақ мерзім бойындағы ұзақ және үздіксіз қоныстануды куәландырады. Осы кезеңдегі ауылдар негізі тастан тұрғызылған, көбінесе дөңгелек немесе сопақ пішінді шатырлардан құралған. Бұл кезеңдегі қазба жұмыстары тек 605 және 832 мегарондарының астында жүргізілді. 832 мегаронының астындағы қазбалар 2 метрден астам тереңдікте 7 тізбектей қабатты көрсетті. 605 мегаронының астында тек 3 деңгей көрінеді. Ал керамикаға келетін болсақ, оның ақ түсті, түзу сызықты өрнектермен боялған әшекейлері бар. Евтрезис мәдениетінің керамикасымен кейбір ұқсастықтар бар. Лемнос аралындағы Мирина және Куконеси (өте жақын жерде) да жақында қазылып алынды. Мирина Полиохнидің қара кезеңімен бір дәуірде саналады.

Көк кезең

Бұл қара кезеңнен кейін жатыр, және осы кезеңде қала қорғаныс қабырғасының салынуымен кеңейгенін көреміз. Сондай-ақ, Крит пен Полиохни қаласы арасындағы байланысты көрсететін, Критке тән мегаронның құрылысы да бар. Бұл кезең, бұрынғысы сияқты, 7 құрылыс фазасын қамтиды. Осы кезде металл заттар алғаш рет пайда болады. Табылған заттардың ішінде түйреуіштер, тегіс ұштар және қысқа қанжар бар. Әртүрлі құралдарды жергілікті жерде құюға дәлел болатын, сап тесігі бар балтаның қалыбы да табылды. Осы кезеңде мөрлер де қолданыла бастады. Бұл фаза ертедегі I Трояға (Ренфрю) немесе I/II Трояға (Подзувейт) өту кезеңімен сәйкес келуі мүмкін.

Жасыл кезең

Бұл учаскенің ең қысқа мерзімі, бірақ керамикалық бұйымдар арқылы Троя I немесе II қабаттарымен байланысты болуы мүмкін. Онда бар болғаны 3 сәулеттік кезең бар.

Қызыл кезең

Бұл кезеңде 4-8 түрлі архитектуралық фазалар кездеседі. Осы кезеңге жататын қоладан жасалған заттардың қоймасы табылды, олардың ішінде саңылаулы сапты балта, қылыштар және басқа да құрал-жарақтар бар.

Сары кезең

Сары кезең ірі бекінілген қаламен сипатталады. Тұрғын үйлер көп бөлмелі ірі блоктар түрінде салынған, олардың ядросында мегарондық бөлімдер орналасқан. Бұл сәулеттік кешендер Троя I–II немесе Терми III–V сәулетінен едәуір ерекшеленеді. Троя IIg-ге ұқсас, көптеген алтын әшекейлер табылған. Импортталған цилиндрлік мөр де табылды. Бұл кезең Троя II және III-тің соңғы кезеңдерімен бір мезгілде болған. Троя IV-пен де кейбір сәйкестіктер болуы мүмкін. Сары кезеңнен кейін қоныстануда үзіліс анықталған.

Қоңыр кезең

Полиохни Браун кезеңінде қайта қоныстандырылған, бұл Троя V дәуірімен бір мезгілде болуы мүмкін.