Кіріспе

Солтүстік Америка сүтқоректілерінің түрлері

Америкалық мартен. Тынық мұхиты мартенінің мұрны американдық мартенге қарағанда ұзын, ал бас сүйегі кеңірек. Жеті түршесі анықталған. Түршелердің ешқайсысын морфологиялық ерекшеліктері бойынша ажырату мүмкін емес, және түрше таксономиясы көбінесе түршелердің ареалдарына емес, сақтау мәселелеріне байланысты ескерілмейді. M. a. abieticola (Preble)
M. a. abietinoides (Gray)
M. a. actuosa (Osgood)
M. a. americana (Turton)
M. a. atrata (Bangs)
M. a. brumalis (Bangs)
M. a. kenaiensis (Elliot)

Кейінгі Плейстоценнен Ерте Холоценге дейінгі қазба түр, Martes nobilis, американдық мартенмен бірдей түр деп есептеледі. Америкалық мартен бірнеше аймақтарда жойылғаннан кейін қайта қоныстандырылды, бірақ кейбір жағдайларда Тынық мұхиты мартенінің ареалына енгізілді. Ол Пенсильвания, Мэриленд, Массачусетс, Батыс Вирджиния, Огайо, Нью-Джерси және Иллинойс штаттарында жойылған деп саналады. Бұрын мартендер тек ескі қылқан жапырақты (мәңгі жасыл) ормандарда ғана өмір сүреді деп есептелген, бірақ одан әрі зерттеулер мартендер ескі және жас жапырақты (жапырақты) және қылқан жапырақты ормандарда, сондай-ақ аралас ормандарда да өмір сүретінін көрсетті, оның ішінде Аляска мен Канадада, оңтүстікке қарай Солтүстік Жаңа Англияда және Нью-Йорктегі Адриондак тауларында. Мартендер тобы Орта Батыста, Висконсин штатында және Миннесотаның көп бөлігінде де кездеседі. Америкалық мартеннің бірнеше трансформациясы Тынық мұхиты мартеніне қарамастан жасалды, бұл соңғы түрге қауіп төндіреді. Далл аралында американдық мартендер енгізілген және жергілікті Тынық мұхиты мартендерімен будандасып, оларды қауіпке ұшыратуы мүмкін. Александр архипелагының көптеген аралдарында американдық мартендер енгізілген және кездеседі, Тынық мұхиты мартендерінің белгілері жоқ; бұл аралдарда бұрын мартен түрлері болмаған, немесе Тынық мұхиты мартендері бұрын олардың арасында болған, бірақ енгізілген американдық мартендер оларды жойған болуы мүмкін. Сонымен қатар, Тынық мұхиты мартенінің ареалының басқа бөліктерінде американдық мартендермен интрогрессияның генетикалық дәлелдері де бар, бұл американдық мартендердің енгізілуінің салдары болуы мүмкін. немесе маусымдық. Төмен халық тығыздығы, жемтік түрлерінің жеткіліксіз болуымен байланысты. және халық тығыздығы. Дегенмен, Аляскада өткізілген екі зерттеуде төрт аналықтың ерекше үлкен үй аумақтары байқалды.

Бірнеше авторлар үй аумақтарының шекаралары топографиялық немесе географиялық ерекшеліктермен сәйкес келетінін хабарлады. Алясканың оңтүстік-орталық бөлігінде үй аумақтарының шекараларына ағыстар мен ірі өзен кірді.

Мінез-құлық

Америкалық мартеннің белсенділігі аймаққа қарай өзгереді, бірақ жалпы алғанда, жазда қысқа қарағанда жоғары болады. Бұл азық іздеу тиімділігіне, жемнің болуына, саяхаттау жағдайларына, ауа райына және жеке мамонттың физиологиялық жағдайына байланысты. Алясканың оңтүстік-орталық бөлігіндегі бір мартен түнде мекендейтін екі аймақ арасында 11-14 шақырымға дейін қайта-қайта жүріп отырды. Алясканың ішкі аймақтарында, қоршаған ортаның температурасы -4°F (-20°C) төмен түскенде қар үстіндегі белсенділік азайды. Америкалық мартен қарға жақсы бейімделген. Кенэй түбегінде мамонттар қардың тереңдігіне қарамастан, оңай қозғалып, іздері көбінесе 5 сантиметрден аспайтын тереңдікте қалады. Қар жауу үлгілері таралуға әсер етуі мүмкін, американдық мартеннің болуы терең қарлы аймақтармен байланысты. Америкалық мартен терең қарлы жерлерді таңдаса да, салыстырмалы түрде жайма қарлы жерлерде белсенділігін шоғырландыруы мүмкін.

Өсіру

Американдық мартен 1 жасқа келгенде жыныстық жетіледі, бірақ тиімді көбейіс 2 жасқа дейін жүрмеуі мүмкін. Табиғатта 12 жастағы аналықтары көбейе алады. Қызыл арқалы тышқандар (Myodes spp.) көбінесе олардың санына пропорционалды түрде ауланады, ал далалық тышқандар (Microtus spp.) көптеген аймақтарда олардың санынан артық ауланады. Елік тышқандары (Peromyscus maniculatus), қоңызшалар (Soricidae), құстар және өліктер күтілгеннен аз желінеді, бірақ балама жем түрлері жетіспейтін аймақтарда маңызды тағам бола алады. немесе жыл сайын. Американдық мартен тұқымды таратуға қатысуы мүмкін; тұқымдар әдетте жануардың денесінен зақымдалмай шығады және олардың өнуі мүмкін. Алясканың оңтүстік-шығысындағы Чичагоф аралында жасалған бір зерттеуде Аляска мүксі (Vaccinium alaskensis) және сопақ жапырақты мүксінің (V. ovalifolium) тұқымдары американдық мартеннің асқазанынан өткеннен кейін, аналық өсімдіктен түскен тұқымдарға қарағанда жоғары өнімділік көрсеткені анықталды. Американдық мартеннің қозғалысы мен тұқымның өту жылдамдығын талдау нәтижесінде, олар тұқымды ұзақ қашықтыққа таратуға қабілетті екені анықталды: талданған қашықтықтың 54% 0.3 мильден (0.5 км) жоғары болды.

Өмір сүру ұзақтығы

Америкалық мартен тұтқында 15 жылға дейін өмір сүре алады. Табиғатта тіркелген ең ескі жеке данасы 14,5 жасқа толған. Тірі қалу көрсеткіштері географиялық аймаққа, аулауға ұшырауға, мекендеу ортасының сапасына және жасына байланысты өзгереді. Солтүстік-шығыс Орегондағы ауланбаған популяцияда 9 айдан асқан Америкалық мартеннің тірі қалу ықтималдығы 1 жылға 0,55, 2 жылға 0,37, 3 жылға 0,22 және 4 жылға 0,15 болды. Орташа жылдық тірі қалу ықтималдығы 4 жыл ішінде 0,63 құрады. Алясканың шығыс-орталық бөлігіндегі ауланған популяцияда ересектердің жылдық тірі қалу деңгейі 3 жылдық зерттеу кезеңінде 0,51-ден 0,83-қа дейін ауысты. Жастардың тірі қалу деңгейі төмен болды, 0,26-дан 0,50-ге дейін. Ньюфаундлендте ересектердің жылдық тірі қалуы 0,83 болды. Қазаннан сәуірге дейінгі кезеңде қорғалған популяциядағы жастардың тірі қалу көрсеткіші 0,76, ал тұзақ қойылған аймақтарда 0,51 болды. Квебектің батысында табиғи өлім-жітім көрсеткіші ағаш кесілмеген аймақтарға қарағанда кесілген аймақтарда жоғары болды.

Жыртқыш жануарлар

Америкалық мартендер жыртқыш құстар мен басқа да етті қоректі жануарлардың шабуылына ұшырайды. Жыртқыштардың қаупі американдық мартендердің мекендеу ортасын қалыптастырудағы маңызды фактор болуы мүмкін, бұл гипотеза олардың ашық жерлерден қашуы және еуропалық қарағай мартенінің (Martes martes) мінез-құлқына жасалған бақылаулар арқылы күш алған. Америкалық мартендердің таралған аймақтарында басқа жыртқыштарға үлкен мүйізді соу (Bubo virginianus), ақбас бүркіт (Haliaeetus leucocephalus), алтын бүркіт (Aquila chrysaetos), бобкат (Lynx rufus), канадалық рысь (L. canadensis) және тау арыстаны (Puma concolor) жатады, сондай-ақ еркектер ұрғашылардан көбірек осал.

Тұрғын үйді қайта орналастыру

Америкалық мартен 2032 жылға дейін Пенсильвания штатына қайта орналастырылу жоспары жолға қойылды.