Кіріспе
2005 жылғы «Hearts of Iron II» бейне ойыны – «Paradox Development Studio» әзірлеген және «Paradox Interactive» баспасынан шыққан, алдыңғы нұсқасы «Hearts of Iron» ойынының негізінде «Microsoft Windows» үшін жасалған стратегиялық соғыс ойыны. Ол 1936 жылдың 1 қаңтарынан (кеңейтілген нұсқасында 1933 жылдан) 1947 жылдың 30 желтоқсанына дейін (кеңейтілген нұсқасында 1964 жылға дейін) өтеді. Ойыншыға сол кездегі 175-тен астам елдің біреуін басқаруға және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі, оның кезінде және одан кейінгі жылдарда оның дамуын жолға салуға мүмкіндік береді. Ойынды «Paradox Interactive» компаниясы әзірлеген және 2005 жылы шығарған. Ойынның бас бағдарламашысы Йохан Андерссон. «Hearts of Iron III» атты жалғасы 2009 жылдың тамызында жарық көрді. «Hearts of Iron II» негізінде жасалған стратегиялық соғыс ойыны «Arsenal of Democracy» 2010 жылдың ақпанында, ал «Hearts of Iron II»-нің қосымшасы «Iron Cross» 2010 жылдың 7 қазанында, «Darkest Hour» стратегиялық ойыны 2011 жылдың 5 сәуірінде шықты.
Hearts of Iron II is a grand strategy computer war game for Microsoft Windows based upon its predecessor, Hearts of Iron, which was developed by Paradox Development Studio and published by Paradox Interactive. It takes place in the time period from 1 January 1936 (1933 with an expansion) through 30 December 1947 (1964 with an expansion), and allows the player to assume control of any one of over 175 nations of the time and guide its development through the years before, during and after the Second World War. It was developed by Paradox Interactive and released in 2005. The lead game programmer was Johan Andersson. A sequel, Hearts of Iron III, was released in August 2009. Arsenal of Democracy, a grand strategy wargame based on Hearts of Iron II, was released in February 2010. Iron Cross, a Hearts of Iron II expansion, was released on October 7, 2010, and Darkest Hour, a stand alone strategy game based on Hearts of Iron II, was released on April 5, 2011.
Ойын процесі
"Жез жүрек II" – стратегиялық ойын. Ойыншы құрлықтағы дивизиялар, ұшақ эскадрильялары және әскери кемелер/флоттарды құра алады, сондай-ақ оларды корпус және армияларға біріктіре алады. Ойыншы өз елінің немесе бағынышты елдердің әскерлерінің қолбасшыларын тағайындауға, сонымен қатар үкімет министрлерін және Бас штабтың маңызды лауазымдарына әскери қолбасшыларды тағайындауды басқару мүмкіндігіне ие. Ойыншы мемлекет басшыларын және үкіметті де басқаруға мүмкіндік алады; алайда, бұл мүмкіндік тек демократиялық елдерде ғана сайлау арқылы қол жетімді, онда ойыншы жеңімпазды таңдай алады. Технологиялық зерттеулерді ойыншы жүзеге асырады. Бұл барлығы әлемдік масштабта жүзеге асырылады, ойыншы әлемнің түкпір-түкпіріндегі елдермен бірдей уақытта өзара әрекеттеседі. Ойын кез келген уақытта тоқтатылуы мүмкін.
Ойнауға болатын елдер
Ойыншы белгілі бір кезеңдегі дерлік кез келген ұлтты таңдап ойнай алады, Андорра, Монако, Ватикан сияқты өте шағын мемлекеттерден басқа (бірақ тіпті оларды ойнауға мүмкіндік беретін модарлар да бар). Ойыншы ойын барысында тәуелсіздік алған жаңа ұлт ретінде де ойнай алады, бірақ оны ойнау үшін ұлт ойында тәуелсіздік жариялағанша күту керек. Дегенмен, көптеген кішігірім елдерде күшті технологиялық командалар да, не берік өндірістік база да жоқ.
Саясат
Ойыншы Дипломатия бетінде елдің сыртқы және ішкі саясатын басқара алады. Ойыншы соғыс жариялай алады, аумақтарды қоса алады және одақтар құра алады. Сондай-ақ, ойыншы елдің әлеуметтік және экономикалық саясатын өзгерте алады, мысалы демократиялыққа қарсы авторитарлық, еркін нарыққа қарсы орталықтандырылған жоспарлау сияқты слайдерлерді қолдану арқылы. Слайдерлерді жылжыту әртүрлі артықшылықтар мен кемшіліктерге алып келеді, соның арқасында түрлі таңдаулар мен стратегиялар қолдануға болады. Осы беттен ойыншы кейбір ерекшеліктермен басшылар мен министрлерді тағайындай алады. Мемлекет басшысы мен үкімет басшысын тек саяси солшыл-оңшы слайдерін жылжыту арқылы, немесе сайлаулар мен басқа да бір реттік оқиғалар арқылы өзгертуге болады.
Соғыс жүргізу
"Hearts of Iron II" – стратегиялық ойын. Ең кіші тәуелсіз құрлықтық бөлім – дивизия, бірақ инженерлер, артиллерия немесе бронекөліктер сияқты бригадаларды оған қосуға болады. Теңіздегі бөлімдер – жеке ірі кемелер немесе эсминдер сияқты шағын кемелердің флотилиялары. Әуе күштері үшін бөлім – ұлтқа байланысты эскадрилья немесе топ. Құрлықтық дивизияларға жаяу әскер, атты әскер және танктер кіреді. Құрлықтық бригадаларға танкке қарсы зеңбіректер, әуеге қарсы артиллерия және әскери полиция кіреді. Картада ойыншы дивизияларды немесе дивизиялар тобын басқара алады. Жауынгерлік әрекеттер жаудың қорғалған аумағына әскер кірген кезде басталады. Шабуылдаушы бөлімдер шабуыл үшін жау аумағына енуі міндетті емес. Егер басқыншылар қарсылық көрмесе, провинция бірден басылып алынады. Осының арқасында ойыншы минималды басқарумен жаудың кең аумағын жылдам басып өте алады. Алайда, үнемі қозғалатын бөлімдер ұйымдасқандығын жоғалтады және жабдықтаудан қағылу қаупі бар, сондықтан дұрыс емес жасалған жылдам шабуыл тоқтатылуы мүмкін. Провинцияларды нығайтуға және инфрақұрылымды арттыруға болады, бұл жауынгерлік қабілетті жақсартады. Құрылыстарға радиолокация және стационарлық зениттік артиллерия кіреді. Көптеген бекіністер, мысалы, француз-неміс шекарасындағы Мажино желісі, бұрыннан салынған. Әуе бөлімдеріне бомбалаушылар, истребительдер және көліктік ұшақтар кіреді. Бұл дивизиялар түріне қарай тактикалық немесе стратегиялық міндеттерді орындай алады. Теңіз бөлімдеріне көліктік кемелер, әуе тасымалдаушылар, соғыс кемелері, крейсерлер, эсминдер және суасты қайықтары кіреді. Әрбір бөлімнің күші, жылдамдығы және тиімді шабуыл арақашықтығы болады. Теңіз шайқастары флоттар арасындағы қашықтықты модельдейді, тек қашықтықтағы бөлімдерге оқ атуға рұқсат береді. Бұл теңіз шайқастарын тактикалық тұрғыдан күрделі етеді.
Пікірталас және цензура
Алдыңғы "Желез Жүректер" сияқты, бұл ойын да Қытай Халық Республикасында тыйым салынған. Даудың басты себебі – ойынның түрлі қытай әскери феодалдарын тәуелсіз бірліктер ретінде көрсетуі. Ал ҚХР үкіметінің пікірінше, олар Қытай Ұлттық үкіметі басқаратын Қытай Республикасының құрамында болған, ойында "Ұлтшыл Қытай" деп бейнеленген. Сонымен қатар, ойында қолданылатын Тибет туы Қытайда тыйым салынған. Paradox компаниясы ҚХР цензурасын қанағаттандыру үшін тарихи дәлдіктен бас тартпайтынын мәлімдеді. Тарихи дұрыс еместігіне қарай, Германия 1935 жылға дейін Германияда қолданылған Герман империясының туымен бейнеленген, бұрынғы "Аксис және Одақтастар" ойынында болғандай, свастика туымен емес. Германия заңдары свастика қолдануға тыйым салады. Одан ары, ойынның неміс тіліндегі нұсқасында Гитлер, Геринг және Гиммлер сияқты жетекші нацистік басшылардың суреттері алынып тасталды және олардың есімдері өзгертілді. Бірақ бұл неміс цензура заңдарымен талап етілмейді және ойынның неміс емес нұсқаларында мұндай өзгерістер жоқ. Ойынды пайдаланушылар осындай графиканы қосу үшін өзгерте алады, бірақ Paradox өз форумдарында осы типтегі өзгертулерді талқылауға тыйым салады.