Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Домра (орыс. домра) – ұзын мойынды, дөңгелек корпусты, үш немесе төрт металл ішегі бар, лютня тұқымдасына жататын белорусь, орыс және украин халық музыкалық аспабы.
Musical instrument
The domra (Cyrillic: до́мра, ) is a long necked Belarusian, Russian, and Ukrainian folk string instrument of the lute family with a round body and three or four metal strings.
Тарих
Домра туралы алғашқы мәліметтер Митрополит Даниилдің Насихаттарында (1530) кездеседі. Бұл музыкалық аспап 16-17 ғасырларда кең танымал болып, гуслидің орнын басты. Осы кезеңдегі тарихи құжаттарда домра туралы көптеген деректер сақталған. Сонымен қатар, ортағасырлық орыс жазбаларындағы Псаломдар кітабының суреттерінде мойынды қыллы аспаптармен музыканттар бейнеленген. Осы суреттерге қарағанда, кейбір миниатюралар нақты «домраның бейнесі» деп аталады. Суреттерге сүйенсек, ортағасырлық Ресейдегі домралар екі түрге бөлінеді: лют тәрізді, бес-алты қылы бар, үлкен корпусы және иілген қақпақшасы бар, және танбур тәрізді, үш-төрт қылы бар, кішкентай корпусы және тік қақпақшасы бар. Ресейдің ізгі ниетті патшасы Алексей орыс халық музыканттарын қуғындап, олардың аспаптарын жоюға бұйрық бергеннен (1648) кейін домра бірте-бірте қолданыстан шығып, жасау мен ойнау оңайырақ болған баләлайкамен алмастырылды. 1896 жылы Василий Васильевич Андреевтің шәкірті Ресейдің ауылдық жерлеріндегі мал төбесінен сынған аспапты табады. Бұл аспап домраның үлгісі болуы мүмкін деп ойланды, бірақ сол кезде дәстүрлі домраның суреттері мен үлгілері белгілі болған жоқ (дәстүрлі домра тек халық ауыз әдебиетіндегі көптеген атаулар арқылы ғана белгілі болды, ал түркілік домбыраның үлгілері болды). Бұл аспаптың үш қылды нұсқасы 1896 жылы қайта жасалып, патенттелді және орыс халық аспаптары оркестріне енгізілді.
The first known mention of domra is in Admonitions of Metropolitan Daniel (1530). This musical instrument gained great popularity in the 16th–17th centuries, replacing gusli. There are numerous mentions of domra in historic documents of this period. In addition, medieval Russian illuminated manuscripts of the Psalter contain images of musicians with necked plucked string instruments, and some of those miniatures are clearly captioned «depiction of domras». Judging by those images, late medieval Russian domras can be divided into two types: lute shaped, which had five to six strings, a large body and а pegbox angled back, and tanbur shaped, which had three to four strings, a small body and a straight pegbox. After the pious Tsar Alexis of Russia issued an edict ordering the persecution of Russian folk musicians and destruction of their instruments (1648), domra gradually came into disuse and was replaced by balalaika, which was much easier to make and play. In 1896, a student of Vasily Vasilievich Andreyev found a broken instrument in a stable in rural Russia. It was thought that this instrument may have been an example of a domra, although at that time no illustrations or examples of the traditional domra were known to exist (the traditional domra was only known through numerous mentions in folklore, though examples existed of the dombra, a related Turkic instrument). A three stringed version of this instrument was later redesigned in 1896, patented, and introduced into the orchestra of Russian folk instruments.
Орындаушылар
Тамара Волская 4 кыллы домбрадағы қазіргі заманғы жетекші орындаушылардың бірі саналады. Ол Ресейдің еңбек сіңірген артисі, КСРО конкурсының лауреаты және Ресейдің Екатеринбург қаласындағы Мусоргский атындағы Орал мемлекеттік консерваториясының профессоры. Қазір Нью-Йорк қаласында тұрады. Александр Цыганков 3 кыллы домбраның қазіргі заманғы жетекші орындаушылары, педагогтары және композиторларының бірі саналады. Ол Мәскеуде тұрады.
Tamara Volskaya is considered to be one of the leading contemporary performers on the 4 string domra. She is a Merited Artist of Russia, a Laureate of the USSR competition, and a professor at the Mussorgsky Ural State Conservatory in Yekaterinburg, Russia. She now lives in New York City. Aleksandr Tsygankov is considered to be one of the leading contemporary performers, teachers, and composers of the 3 string domra. He lives in Moscow.