Кіріспе

Бал арасының кіші түрі

Карниолалық бал арасы (Apis mellifera carnica, Pollmann) – батыс бал арасының кіші түрі. Карниолалық бал арасы Словения, оңтүстік Австрия және Албания, Хорватия, Босния және Герцеговина, Черногория, Сербия, Венгрия, Румыния, Болгария және Солтүстік-Шығыс Италияның кейбір аймақтарында табиғи түрде қоныстанды.

Шығу тегі

Карниолдық бал арасы – Батыс бал арасының бір түрі, ол Карниоланың (Словения) Кочевье (Готтше) аймағына, Австрия Альптарының оңтүстік бөлігіне, Динарид аймағына, Паннонияның оңтүстік жазығына және Балқанның солтүстік бөлігіне бейімделіп, табиғи ортада тараған. Бұл аралар ағылшын тілінде карниолдар немесе қысқаша "карни" деп аталады. Қазіргі кезде бұл түр ара шаруашылығымен айналысатындардың арасында екінші ең танымал (итальян арасынан кейін).

Сый-сыпаттары

Ара шаруашылары оны бірнеше себепке байланысты жақсы көреді, ең бастысы – жәндіктердің зиянкестеріне қарсы табысты қорғану қабілеті, сонымен бірге ара шаруашыларына өте жайлы мінез танытуы. Бұл аралар жұмысшы аралар санын нектардың болуына қарай бейімдеуде ерекше шебер. Олар жұмысшы аралардың санын көбейту үшін көктемде нектар пайда болғанда, ал нектар жетіспегенде олардың көбеюін тез тоқтату үшін осы жылдам өзгерістерге сенеді. Олар жоғары нектар кезеңдерін көптеген жұмысшы аралармен қарсы алады, нәтижесінде осы кезеңдерде көп мөлшерде бал мен тозаң жинайды. Олар басқа түрлердің араларын әлсірететін кейбір аурулар мен паразиттерге төзімді.

Анатомиясы мен сыртқы келбеті

Карниолдық бал аралары итальяндық бал арасымен шамамен бірдей мөлшерде, бірақ олардың қараңғы қоңыр-сұр түсімен, ашық қоңыр жолақтармен көтеріңкіленіп, физикалық ерекшеленеді. Олардың хитині қараңғы, бірақ денелерінде ашық немесе қоңыр түсті сақиналар мен нүктелер кездеседі. Оларды "сұр ара" деп те атайды. Карниолдық аралардың денесі Батыс Еуропалық қара араларға шамамен жуық, бірақ іштері әлдеқайда жіңішке. Сонымен қатар, карниолдық араның тілі өте ұзын (6,5-тен 6,7 мм-ге дейін, бұл кондыққа өте жақсы бейімделген), шынтақ буыны жоғары және қысқа түктері бар.