Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мажейкяй (; Самогит: Mažeikē; ; Możejki) – Литваның солтүстік-батысындағы, Венто өзенінің жағасында орналасқан қала. Халық саны шамамен 32 000 адамды құрайды, бұл Литваның халық саны бойынша сегізінші ірі қаласы. Қала Телшяй округіндегі Мажейкяй аудандық әкімдігінің орталығы болып табылады. Өзіне жеке округі жоқ ең ірі қала.
Mažeikiai (; Samogitian: Mažeikē; ; Możejki) is a city in northwestern Lithuania, on the Venta River. It has a population of around 32,000, making it the eighth largest city in Lithuania. The city is the administrative center of Mažeikiai district municipality in Telšiai County. It is the largest city that does not have its own county.
Тарих
Мажеикия алғаш рет 1335 жылы жазба дереккөздерде еске алынған. Ливон орденінің жылнамашысы орденнің жорығы туралы жазған, сол жорық барысында Герцог Мажеиканың жері қиратылған. Ол Польша-Литва одағы құрамындағы Литва Ұлы Герцогтығының Самогития Герцогтығында орналасқан. Қала 1869 жылы Вильнюс пен Лиепаяны байланыстырған Либау-Ромны темір жолы салынысымен қарқынды өсе бастады. 1893 жылы қалада 13 дүкен мен 5 сырахана болған. 1894 жылы православие шіркеуі салынды, ал бірнеше жыл бұрын синагога ашылған еді. 1902 жылы католик шіркеуі құрылды, одан кейін 1906 жылы евангелистік лютеран шіркеуі құрылды. 1899 жылдан 1918 жылға дейін қала Муравьев деп аталды. 1919 жылы Мажеикиа аудан орталығы болып, өзін-өзі басқару құқығын алды. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Мажеикиа Литва мен Латвия арасындағы аумақтық даудың нысаны болды, себебі оның Рига, Елгава және Лиепая қалалары арасындағы теміржол торабы ретіндегі маңызы зор еді. 1921 жылы халықаралық комиссия Латвияның қалаға деген талаптарын қабылдамады. 1922 жылы аурухана мен кітапхана, ал 1928 жылы мұражай ашылды. 1939 жылы қала халқының саны 5618 адамды құрады. 1940 жылы Мажеикиада 26 өнеркәсіптік кәсіпорын, 4 банк және несие одағы жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мажеикиа 1941 жылдың 26 маусымынан 1944 жылдың 31 қазанына дейін неміс оккупациясы астында болды. Ол Рейхскомиссариат Остландтың Литваның Бас округінің құрамында басқарылды. 1941 жылдың тамызында Мажеикиа ауданынан 4000 еврей өлтірілді. 1950 жылы Мажеикиа аудандық орталыққа айналды.
Mažeikiai was first mentioned in written sources in 1335. A chronicler of the Livonian Order wrote about a campaign of the Order, during which the land of Duke Mažeika was devastated. It was located in the Duchy of Samogitia in the Grand Duchy of Lithuania within the Polish–Lithuanian Commonwealth. The town started growing rapidly in 1869 when the Libau–Romny Railway connecting Vilnius and Liepāja was constructed. In 1893, the town had 13 shops and 5 alehouses. In 1894 an Eastern Orthodox church was built, and a synagogue had been founded several years earlier. In 1902 a Catholic church was established, followed by an Evangelical Lutheran church in 1906. From 1899 to 1918 the town was called Muravyov. In 1919 Mažeikiai became the county centre and received the rights of self government. During the first years of independence, Mažeikiai was subject to a territorial dispute between Lithuania and Latvia because of its importance as a railway hub between the Latvian cities of Riga, Jelgava and Liepaja. In 1921 Latvian claims for the town were rejected by an international commission. A hospital and a library were opened in 1922 and a museum in 1928. In 1939 the population of the town was recorded as 5,618. In 1940 26 industrial companies, 4 banks and a credit union operated in Mažeikiai. During World War II, Mažeikiai was under German occupation from 26 June 1941 until 31 October 1944. It was administered as a part of the Generalbezirk Litauen of Reichskommissariat Ostland. In August 1941 a mass killing occurred in which 4,000 Jews from the Mažeikiai district were killed. In 1950 Mažeikiai became the district centre.
Экономика
1980 жылы Мажеикиу Нафта мұнай өңдеу зауыты ашылды. Бүгінде ол Литвадағы ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі. 1999 жылы ол жекешелендіріліп, американдық Williams International компаниясына сатылды. 2001 жылы қаржылық қиындықтарға тап болған Williams мұнай өңдеу зауытын ЮКОС компаниясына сатты. Бірақ, ЮКОС Ресей үкіметімен келіспеушілікке ұшырап, банкротқа төңкерілгендіктен, 2006 жылы мұнай өңдеу зауытын PKN Orlen компаниясына сатты. 2004 жылы Mažeikių Nafta Ассизидің жаңа Әулие Франциск шіркеуінің құрылысын қаржылады.
In 1980 an oil refinery plant Mažeikių Nafta was opened. Today it is one of the largest industrial plants in Lithuania. In 1999, it was privatized and sold to an American company Williams International. In 2001, facing financial problems, Williams sold the refinery to Yukos. However, Yukos ran afoul with the Russian government and, facing bankruptcy, sold the refinery to PKN Orlen in 2006. In 2004, Mažeikių Nafta financed the construction of the New Church of Saint Francis of Assisi.