Кіріспе
Австралия және Жаңа Зеландияның күн сәулесінің зиянды әсерін азайту науқаны және есте сақтауға көмектесетін ұран – "Слип Слоп Слап" (алғашқыда "Слип! Слоп! Слап!") – күнге зиянды әсер етуді азайту үшін көйлек немесе күннен қорғайтын киім кию, күннен қорғайтын крем жағу және күннен қорғайтын бас киім тағу туралы кеңес береді. Бұл ұран 1980-ші жылдары Австралия мен Жаңа Зеландияда кеңінен танымал болды, алғаш рет телеарнадағы қоғамдық қызмет туралы хабарламада Сид Сейгул атты антропоморфтық талисман ән шырқап, би билегенде пайда болды. Алғашқыда халықтан түскен қаржымен қаржыландырылған бұл науқанды 1981 жылы Виктория Онкологиялық Кеңесі Австралияда тері қатерлі ісігінің жоғары деңгейімен күресу үшін бастады және бастапқы кезеңінде бүкіл елде кеңінен танылды. 2010 жылы науқан қысқа мерзімге және толыққанды сәттілікке ие болмай қайта жаңартылды, Сид Сейгул "Слип, Слоп, Слап, Seek and Slide" атты жаңа ән шырқады, кеңеске көлеңке іздеу және оралымды көзілдірік тағу қосылды. Жаңа Зеландияда "Слип, Слоп, Слап and Wrap" деген баламалы нұсқа қолданылды, онда талисман Тайгер атты жолбарыс болды, оның даусы What Now бағдарламасынан шыққан құмырсқаларға тиесілі болды. Кейбір Канада қалалары да өздерінің "Slip Slop Slap" науқанын бастады. Ұлыбританияда бұл науқан 2011 жылдың 27 маусымында BBC Breakfast хабарламасында көрсетілді.
Slip Slop Slap (originally Slip! Slop! Slap!) is a mnemonic slogan for reducing unhealthy sun exposure by slipping on a shirt or rash guard, slopping on sunblock, and slapping on a sun hat. It was prominent in Australia and New Zealand during the 1980s, originating as the jingle in a televised public service announcement in which an anthropomorphic mascot named Sid the Seagull would sing and dance to the phrase. The campaign, originally funded by public donations, was launched by Cancer Council Victoria in 1981 to combat high rates of skin cancer in Australia, and achieved high nationwide awareness over its original run. It was briefly and less successfully revived in 2010, with Sid the Seagull singing to a revised jingle "Slip, Slop, Slap, Seek and Slide", adding seeking shade and sliding on wraparound sunglasses to the advice. An alternate version known as "Slip, Slop, Slap and Wrap" was used in New Zealand, where the mascot was a tiger prawn named Tiger, voiced by Ants from What Now. Some Canadian cities have also started their own Slip Slop Slap campaigns. In Britain, it was featured in a BBC Breakfast report on 27 June 2011.
Қатерлі ісікке әсер ету
Бұл науқан жарнамалармен бірге енгізілгеннен бері Австралияда тері қатерлі ісігінің ең көп кездесетін екі түрі (базальді және жалпақ жасушалы қатерлі ісіктер) азайды. Дегенмен, тері қатерлі ісігінің ең қауіпті түрі – меланоманың көрінісі артты. Алайда, Австралия үкіметінің Австралия денсаулық сақтау және әл-ауқат институтының статистикалық талдауы көрсеткендей, бұл қаупінің артуы негізінен 60 жастан асқан адамдар тобында байқалады, олар күннен қорғанудың маңыздылығы кеңінен танылмас бұрын өмір сүрген. Ал 30 жасқа дейінгі жастағы меланоманың көрінісі 1997 жылғы ең жоғары көрсеткіштен бері үнемі төмендеп, 2020 жылға қарай екі есеге азайды. Сонымен қатар, 60 жасқа дейінгі меланоманың көрінісі 2011 жылдан бері тұрақты деңгейде сақталып келеді. 2002 жылы жарияланған эпидемиологиялық зерттеу тері қатерлі ісігінің өсуіне күннен қорғау кремінен туындаған себептердің жоқтығын көрсетті және меланома қаупін азайту мақсатында қолданыстағы науқандарды жалғастыруды ұсынды. Австралияда тері қатерлі ісігінің алдын алу бойынша 25 жылдан астам жинақталған тәжірибе, халықтың күннен қорғану әрекеттерін жақсартуға және тері қатерлі ісігінің ерте белгісі саналатын күн күйігін азайтуға бағытталған, кең ауқымды, көп қырлы халыққа білім беру бағдарламаларының тиімділігін көрсетеді. Бұдан өзге, жас топтары арасында тері қатерлі ісігінің азаюы және экономикалық бағалау нәтижелері тері қатерлі ісігін алдын алу бағдарламаларының тиімді инвестиция екенін дәлелдейді.