Кіріспе

Қышқыл майлы өнімдер Crème fraîche (ағылшынша айтылуы: ,/k//ɹ//ɛ//m/'/f//ɹ//ɛ//ʃ/, kʁɛm fʁɛʃ, сөздерінше "жаңа май") – майлылығы 10–45% аралығындағы, шамамен 4,5 pH деңгейіне ие қышқыл майлы өнім. Бұл өнім бактериялық культурамен ашытылады. Еуропалық талаптарға сәйкес, құрамында тек май және бактериялық культура болуы керек. Оны жемістер мен нан-кәмпиттерге қосып жесе, сондай-ақ сорпалар мен соустарға да сала береді. Әртүрлі рецепттерде де қолданылады. Қышқыл май – осыған ұқсас тағам, бірақ crème fraîche одан азырақ қышқыл және майлылығы жоғары. Көптеген елдерде crème fraîche-ке рұқсат етілмейтін қоюлатушы заттар қышқыл май құрамында болуы мүмкін. Crème fraîche атауы француз тілінен келген, бірақ осыған ұқсас қышқыл майлы өнімдер Солтүстік Еуропаның көп бөлігінде кездеседі, ал Орталық Америкада қолданылатын дәстүрлі қышқыл май (испан тілінде crema fresca) оған ұқсас.

Терминология

"Крем фреш" сөзінің тікелей аудармасы "жаңа қаймақ" болып табылады. Дегенмен, француз тілінде сөйлейтін елдерде крем фреш мыналарды білдіруі мүмкін: (А) қалың қымыздалған өнім, crème fraîche épaisse немесе fermentée, немесе (B) сұйық қаймақ, crème fraîche liquide немесе fleurette. Осы елдерде ерекше атаусыз крем фреш әдетте сұйық қаймақты білдіреді, ал қалың түрі көбінесе крем эпасс (қалың қаймақ) деп аталады. Бірақ басқа елдерде ерекше атаусыз крем фреш көбінесе қалың, қымыздалған өнімді білдіреді.

Өндіріс

Крем фреш - қатты қаймаққа бастапқы культура қосылып, қалыңдыққа дейін тиісті температурада тұруға рұқсат ету арқылы жасалады. Үйде крем фреш дайындауға арналған рецепттерде бастапқы культура ретінде белсенді культурасы бар ашытылған айранды қолдануға болады. Еуропаның кейбір аймақтарында крем фрештің майлылығы реттеледі және оның құрамында қаймақ пен бастапқы культурадан басқа ингредиенттер болмауы мүмкін. Бұл өнім қыздырғанда крем фрештен гөрі тұрақсыз. Өңдеу кезінде казеин мицелласының қышқылдануы шамамен 6,7 pH деңгейінде басталады; бірақ казеин мицеллаларының толық тұнбалануы үшін қаймақтың pH деңгейі 4,6-дан төмен, яғни сүттің изоэлектрлік нүктесінен төмен болуы керек. Крем фрештің құрылымы – сүт ақуыздарымен қапталған, жинақылануға бейім май тамшыларынан тұратын қышқыл гель. Бұл крем фрешке жоғары тұтқырлықты тиксотроптық сұйықтық ретінде тұрақтылық береді. Бұл гель тек майлылығы жоғары, шамамен 30% болатын кремдерде ғана тұрақты, сондықтан аздаған майлы кремде тұрақты емес және кең таралған емес. Аз майлы крем фрешті жасау үшін тұрақтандырғыштар мен көлем арттырғыштар қоспай, әдеттегі крем фреш сияқты текстураны алу мүмкін болмауының себебі де осы. Сүт майындағы триглицеридтердің шамамен 50% ұзақ тізбекті триглицеридтер (LCT) болып табылады, олар тоңазытқыш температурасында қатты болады. Бұл триглицеридтер май тамшысының ішінде кристалданып, гельдің қатаюын арттырады.

Өңірлер

Нормандиядан келген крем-фреш әйгілі, ал Нормандияның Кальвадос департаментіндегі Исинь-сюр-Мер қаласының маңындағы нақты белгіленген аймақтан келген крем-фреш ерекше құрметке ие. Бұл 1986 жылы мақұлданған атау тегінің бақылаудағы белгісін (AOC) алған жалғыз крем. Ол Францияның көптеген басқа да аймақтарында өндіріледі, оның көп бөлігі Бретань, Пуату-Шарентес, Лотарингия және Шампан-Арденн аймақтарының ірі сүт өндіруші аймақтарынан түседі.

Қолданылуы

Крем фреш француз тағамдарында ыстық және суық түрде қолданылады. Ол көбінесе ыстық, дәмді соустарды дайындауды аяқтау үшін пайдаланылады, ал майлылығы 30%-дан жоғары болғандықтан, ұйып қалу туралы алаңдаудың қажеті жоқ. Сонымен қатар, ол көптеген десерттер мен десерт соустарының негізі болып табылады.

Ұқсас өнімдер

Crema Mexicana – бірнеше қосымша ингредиенттері болуы мүмкін ұқсас ашытылған қаймақ. Шығыс Еуропа мен Ресейдегі сметана да осыған өте ұқсас. Румыния мен Молдавияда бұл өнім smântână деп аталады.