Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз Индокитайының генерал-губернаторы (1843–1919)
Governor general of French Indochina (1843–1919)
Жан-Мари Антуан Луи де Ланессан (13 шілде 1843 – 7 қараша 1919) – француз мемлекет қайраткері және табиғатты зерттеуші.
Jean Marie Antoine Louis de Lanessan (13 July 1843 – 7 November 1919) was a French statesman and naturalist.
Өмірбаян
Де Ланессан Франциядағы Жиронде департаментіндегі Сент-Андре-де-Кубзак қаласында дүниеге келді және 1862 жылы Франция теңіз күштеріне қабылданды. Ол Франко-пруссия соғысына дейін медициналық қызметте Шығыс Африка және Кохинхина станцияларында қызмет етті, содан кейін армияның медициналық қызметіне ерікті болып кешті және оқуын аяқтады, 1872 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1879 жылы Париж қалалық кеңесіне сайланған де Ланессан коммуналық автономияны қолдады және Анри Рошформен бірге коммуналарға ескерткіш орнатуды талап етті. Бірақ 1881 жылы Париждің 5-ші округінен депутаттар палатасына сайланғаннан кейін ол бірте-бірте радикалдық партиядан Республикалық одаққа қарай бұрылып, колониалдық кеңею ісіне белсенді түрде араласты. 1886-1887 жылдары болашақ Париж көрмесіне байланысты француз колонияларына жасаған үкіметтік сапар оған колониалдық мәселелерді зерттеуге мүмкіндік берді, нәтижесінде ол оралғаннан кейін үш еңбек жариялады: «Тунис» (Париж, 1887); «Францияның колониалдық кеңеюі» (Париж, 1888); «Француз Индоқытайы» (Париж, 1889). 1891 жылы ол Француз Индоқытайының азаматтық және әскери губернаторы болып тағайындалды, бірақ адмирал Фурньемен ашық қақтығысқа ұшыраған басқаруы қатты сынға ілікті. Дегенмен, ол Анам және Камбоджада француздық ықпалды нығайтып, Сиам патшалығынан Меконг өзені бойындағы кең аумақты иеленді. 1894 жылы ол елге қайтарылды және келесі жылы өзінің басқаруын қорғайтын еңбек жариялады («Француз Индоқытайындағы колонизация»). 1899-1902 жылдары Вальдек Руссо кабинетінде ол Теңіз министрі болды, ал 1901 жылы Францияны ірі державалар қатарында лайықты деңгейге көтеруге бағытталған теңіз бағдарламасын қабылдауды қамтамасыз етті. 1906 және 1914 жылғы жалпы сайлауларда ол қайта сайланбады және саясаттан шеттеді. Ол «Le Siècle» газетінің саяси директоры және Францияның колонизация қоғамының президенті болды, сонымен қатар саяси және биологиялық мәселелер бойынша бірнеше еңбек жазды. Ол Экуенде, бұрынғы Сейн және Уаз департаментінде қайтыс болды.
De Lanessan was born in Saint André de Cubzac in the Gironde department of France and entered the French Navy in 1862, serving on the East African and Cochin China stations in the medical department until the Franco Prussian War, when he resigned and volunteered for the army medical service. He then completed his studies, taking his doctorate in 1872. Elected to the Municipal Council of Paris in 1879, de Lanessan declared in favor of communal autonomy and joined with Henri Rochefort in demanding the erection of a monument to the Communards; but after his election to the Chamber of Deputies for the 5th arrondissement of Paris in 1881 he gradually veered from the extreme Radical party to the Republican Union, and identified himself with the cause of colonial expansion. A government mission to the French colonies in 1886 1887, in connection with the approaching Paris exhibition, gave him the opportunity of studying colonial questions, on which, after his return, he published three works: La Tunisie (Paris, 1887); L'Expansion coloniale de la France (Paris, 1888), L'Indo Chine francaise (Paris, 1889). In 1891 he was made civil and military governor of French Indochina, where his administration, which led to open rupture with Admiral Fournier, was severely criticized. Nevertheless, he consolidated French influence in Annam and Cambodia, and secured a large accession of territory on the Mekong River from the kingdom of Siam. He was recalled in 1894, and published a justification of his administration (La Colonisation française en Indo Chine) in the following year. In the Waldeck Rousseau cabinet of 1899 to 1902 he was Minister of Marine, and in 1901 he secured the passage of a naval programme intended to raise the French navy during the next six years to a level befitting the place of France among the great powers. At the general elections of 1906 and 1914 he was not re elected, and retired from politics. He was political director of Le Siècle, and president of the French Colonization Society, and he wrote, besides the books already mentioned, various works on political and biological questions. He died at Écouen, then in Seine et Oise.