Француз маршалы және соғыс министрі Арман Сен-Арно: өмір және әскери жолы

Кіріспе

Франция маршалы және соғыс министрі (1798–1854)

Арман Жак Лерой де Сент-Арно (20 тамыз 1798 – 29 қыркүйек 1854) – француз әскери қызметкері және Франция маршалы. Ол Крым соғысына дейін Францияның соғыс министрі қызметін атқарды, содан кейін Шығыс армиясының бас қолбасшысы болды.

Өмірбаян

Парижде туған ол 1817 жылы әскерге қабылданып, бірақ он жылдық гарнизондық қызметтен кейін төменгі офицер шеніне ие болды. Содан кейін ол отставкаға келіп, бірнеше елде қаһармандық өмір сүрді және отыз жасында лейтенант болып әскерге қайта оралды. Ол 1832 жылғы Вандея және Шуаннерия соғысын басуға қатысып, біраз уақыт генерал (маршал) Бюже штабында қызмет етті. Дегенмен, қарыздары мен жеке өміріндегі дау-дамаздар оны француз шетелдік легионының капитаны ретінде Алжирге баруға мәжбүр етті. Ол көптеген жағдайларда өзін таныстырып, он екі жылдан кейін генерал-майор (maréchal de camp) шеніне көтерілді. Маршал Эмбль Пелиссиердің үлгісімен, Сент-Арно 1845 жылғы 8 тамызда Сбеа аймағындағы Тенес пен Мостаганем арасындағы үңгірде 500 араб тайпасын құртты. Үш күннен кейін ол: «Мен барлық кіреберістерді герметикалық түрде жауып, үлкен зират жасадым. Жер осы фанатиктердің денелерін мәңгілікке жабады. Үңгірлерге ешкім түспеді, меннен басқа ешкім білмейді, мұнда француздардың тамағын кеспейтін 500 қарақшы бар. Құпия есеп маршалға қарапайым түрде, поэзия мен суреттерсіз баяндалды. Аға, мендей жақсы табиғат пен талғамға ие адам жоқ. 8-ден 12-ге дейін ауырып жаттым, бірақ ар-ұжданымды ешнәрсеге кінәламаймын. Мен өз міндетімді орындадым» деп жазды. The Times газетінде жарияланғандай, француз баспасөзі бұл оқиғаға үлкен қорқынышпен қарады. 1846 жылы ол 200 ауылды, оның ішінде құнарлы егістік жерлерді де өртеп жіберді. «Мен өз артымда үлкен өрт қалдырдым. Шамамен екі жүзге жуық барлық ауылдар өртеліп, бау-бақшалар қиратылды, зәйтүн ағаштары кесілді». 1848 жылы Сент-Арно Париждегі революция кезінде бригадаға қолбасшылық етті. Африкаға оралғаннан кейін, Луи Наполеон оны болашақ төңкерістің әскери жетекшісі деп санағандықтан, солтүстік Алжирдегі Кіші Кабилияға экспедиция ұйымдастырылды. Бұл экспедицияда Сент-Арно бас қолбасшы ретінде өзінің шеберлігін көрсетті және жоғары жақтастарына оны дивизия генералы ретінде үйге қайтаруға себеп болды (1851 жылдың шілдесі). Ол маршал Магнаннан кейін соғыс министрі болды және 1851 жылғы 2 желтоқсандағы төңкерістің әскери операцияларын басқарды, нәтижесінде Луи Наполеон император Наполеон III ретінде таққа отырды. Бір жылдан кейін ол Франция маршалы және сенатор атанды, 1854 жылға дейін соғыс министрлігін басқарды. Содан кейін ол британдық әріптесі лорд Рагланмен бірге Қырым соғысында француз әскеріне басшылық ету үшін аттанды. Асқазан рагына шалдыққан ол 1854 жылғы 20 қыркүйекте Алма шайқасында әскерге басшылық еткеннен кейін бір аптадан кейін кемеде қайтыс болды. Оның денесі Францияға қайтарылып, Лес-Инвалидес қабіріне жерленді. Ол Луи Наполеонның төңкерісінен кейін болған қанды қырғынды ұйымдастырған қылмыскер «шакал» ретінде сипатталды. Алгернон Чарльз Суинберн кейіннен Сент-Арноның поэмасын Гюгоның «поэтикалық генийінің» мысалы ретінде бағалады. Суинберн: «Содан кейін Париж көшелерінде қырғынға шақырған қылмыскер маршалдың өмірі мен өлімі туралы ұлы және қорқынышты өлең пайда болды» деді.

Born in Paris, he entered the army in 1817, but after ten years of garrison service he still held only the lowest commissioned grade. He then resigned, led a life of adventure in several lands and returned to the army at the age of thirty as a sub lieutenant. He took part in the suppression of the Guerre de Vendée et Chouannerie de 1832 (1832), and served for a time on the staff of General (Marshal) Bugeaud. However, his debts and the scandals of his private life compelled him to go to Algeria as a captain in the French Foreign Legion. There he distinguished himself on numerous occasions, and after twelve years had risen to the rank of maréchal de camp (major general). Following the example of Marshal Aimable Pélissier, Saint Arnaud suffocated 500 Arab tribesmen (8 August 1845), in a cave between Tenes and Mostaganem, in the Sbeah area. Three days later he wrote "I hermetically sealed all exits and made a vast cemetery. The earth will cover the corpses of these fanatics for ever. No one went down to the caverns; no one but me knows that there are 500 brigands under here who will not cut the throats of the French any more. A confidential report related everything to the Marshal simply, without terrible poetry and without images. Brother, no one is good by taste and by nature like me. From the 8th to the 12th, I was sick, but my conscience does not blame me for anything. I did my duty" These massacres were regarded with absolute horror in the French press, as an article in The Times relates. He also burnt 200 villages in 1846, including rich arable fields. "I left in my wake a vast conflagration. All the villages, some 200 in number, were burned down, all the gardens destroyed, all the olive trees cut down." In 1848 Saint Arnaud commanded a brigade during the revolution in Paris. On his return to Africa, possibly because Louis Napoleon considered him a suitable military head of a potential coup d'état, an expedition took place into Little Kabylie in northern Algeria, in which Saint Arnaud showed his prowess as a commander in chief and provided his superiors with the pretext for bringing him home as a general of division (July 1851). He succeeded Marshal Magnan as minister of war and superintended the military operations of the coup d'état of 2 December 1851, which placed Louis Napoleon on the throne as Emperor Napoleon III. A year later he became a Marshal of France and a senator, remaining at the head of the war office until 1854, when he set out to command the French forces in the Crimean War, alongside his British colleague Lord Raglan. Ill with stomach cancer, he died on board ship just over a week after commanding troops at the Battle of the Alma on 20 September 1854. His body was returned to France, and lies buried in Les Invalides. he is described as a criminal ‘jackal’ who had orchestrated the bloody massacres that followed Louis Napoleon’s coup d’état. Algernon Charles Swinburne later described the poem of Saint Arnaud as an example of Hugo's 'poetic genius'. Swinburne said 'Then came the great and terrible poem on the life and death of the miscreant marshal who gave the watchword of massacre in the streets of Paris'.

Мұра

Австралияның Виктория штатындағы Сент-Арно қаласы Жақтың құрметіне аталған және қаланың Напиер көшесіндегі ботаникалық бағында оның ескерткіші орнатылған. Алжирде француз үкімдігі кезінде Сент-Арно деп аталған тағы бір қала бар; қазіргі таңда оның аты Эль-Эльма. Сент-Арно таулары мен Жаңа Зеландиядағы Сент-Арно ауданы да оның есімімен байланыстырылған.