Кіріспе

Яһуди таңғы дұғасы

Израильдік сарапшылық орталық Shacharit (шахарит) немесе Ашкеназ еврей тілінде Шахарис, яһуди дінінің таңғы тефилласы (дұғасы), күнделікті үш дұғаның бірі. Әртүрлі дәстүрлер Shacharit-тің әртүрлі негізгі құрамдас бөліктерін анықтайды. Көптегендер песукей дезимра, Шема Исраэль және оның баталары, Амида – негізгі бөлімдер екендігіне келіседі. Кейбіреулер бастапқы баталар мен оқуларды жеке, бөлек бөлім деп есептейді. Ал басқалары Таханунды және соңғы баталарды жеке бөлімдер деп санайды. Белгілі күндері Shacharit-ке қосымша дұғалар мен қызметтер қосылады, оның ішінде Муссаф және Тора оқу.

Этимология

Шахарит еврей тіліндегі шәр (шаħар) түбірінен шыққан, ол "таң" дегенді білдіреді.

Шығу тегі

Дәстүр бойынша, Шахаритті Ыбырайым дұға ету уақыты ретінде белгілеген, себебі ол былай дейді: "Ыбырайым таңертең ерте тұрды", бұл дәстүр бойынша алғашқы Шахарит саналады. Дегенмен, Ыбырайымның дұғасы қалыптасқан дұғаға айналмады. Шахарит сондай-ақ, ғибадатхана қирағаннан кейін күнделікті таңғы ғибадатхана қызметінің орнын толықтыру мақсатында да пайда болды. Ұлы Ассамблеяның ғалымдары кейін Шахарит құрамына енген баталар мен дұғаларды жасаған болуы мүмкін, алайда сидур, яғни дұға кітабы біз білетін түрімен шамамен 7-ші ғасырға дейін толыққан толық аяқталған жоқ. Қазіргі күні де осы дұғалар түрлі қауымдар мен еврей қауымдастықтары арасында әртүрлі айтылады.

Уақыт

Яһуди заңына сәйкес, таңғы құлшылықты оқудың ең ерте уақыты – табиғи жарық жеткілікті болғанда, "адам таныс адамды алты фут қашықтықтан тани алатын" кез. Бұл – субъективті өлшем. Бұл құлшылықты әдетте күн шығу мен күндің үштен бір бөлігі аралығында оқылады. Егер күндің үштен бір бөлігі өткен болса, оны астрономиялық түске дейін оқуға болады, оны "хацот" деп атайды. Содан кейін (техникалық түрде, "хацоттан" жарты сағат өткен соң) түстен кейінгі құлшылық ("минха") оқылуы мүмкін.