Кіріспе

Киев Русі мәдениеті – Киев Русінің орта ғасырлардағы 9-13 ғасырлар аралығындағы мәдени дамуын қамтиды. Киев монархиясы сол кездегі ең жетілген мәдениеттердің бірі болған Византия империясының ықпалына ілікті және Киев Русінің христиан қабылдауы кезінде христиан дінін қабылдады. 13 ғасырда династияның көптеген Русь княздықтарына біртіндеп бөлінуіне байланысты Киев Русі мәдениеті 13 ғасырда Киев Русіне монғол шапқыншылығымен және Бату ханның Алтын Орданы Шығыс Еуропаның аймақтық үстемдігі ретінде орнатуымен сөніп қалды.

Сәулет

Киев Русі архитектурасы Византия шеберлерінің осы аймақта алғашқы соборларын салуымен және олардың ішкі кеңістіктерін мозаикалар мен суреттермен безендіруімен көрініс тапты. Иконалар мен жарықтандырылған қолжазбалардың миниатюралары сияқты бейнелеу өнерінің үлгілері Константинопольден Киевке және басқа қалаларға жеткізілді. Киев Русінің ең маңызды соборы – Киевтегі Әйя София соборы, ол Византия астанасының басты соборы Әйя Софияның құрметіне аталған.

Дін

Ерте Шығыс славяндардың пұтқа табыну мәдениетін зерттеу қазбаларға негізделген. Олардың бірі – төрт беті бар құдайдың тас мүсіні, Збруч жұмыршасы. "Добрыня және Аждаһа" – орыс эпостық әдебиетінің ескерткіштерінің бірі. Бұл жаңа мәдени дәуір 989 жылы Киев Русінің христиан қабылдауымен басталады, сол кезде Киев Русінің княздықтары Византия империясының ықпалына енеді, ол сол кездегі ең дамыған мәдениеттердің бірі болатын. Ұлы Владимирдің саяси таңдауы Русь мәдениетінің одан әрі дамуын анықтады. Киев митрополиті Иларион 11 ғасырдың ортасында "Заң мен рақым туралы сөз" (Slovo o zakone i blagodati) атты еңбегін жазып, Киев Русінің жаңа христиандық дүниетанымының негіздерін бекітті. Дегенмен, мәтінде христиандық емес, пұтқа табынушылық, шамандық түркі титулы – қаған бес рет кездеседі және ол Владимир I (Владимир/Володимир "Ұлы") мен оның ұлы Георгийға, Ярослав Ақылдының крещениеде алған есіміне қолданылады. Христиан дінін қабылдауымен Русь княздықтары кітап мәдениетінің құрамына кірді. Жазу тілі Русь жерінде бұрыннан қолданылып келсе де, тек Русь христиан қабылдағаннан кейін ғана княздықтарға кеңінен тарады. Жергілікті әдеби тілдің дамуы христиан дінімен байланысты және Ескі шіркеу славян тілінің күшті ықпалында болды. Аударма әдебиетінің көп болуы Ресейдің өзінің жазба дәстүрінің қалыптасуына негіз болды. Оның алғашқы кезеңдерінде ең көп таралған жанрлар – уағыздар, қасиеттілердің өмірбаяндары (мысалы, Борис пен Глебтің өмірі), әскери жорықтардың сипаттамалары (Игорь жорығының танымал әңгімесі) және жылнамалардың құрастырылуы (Алғашқы жылнама) болды.