Кіріспе

Христиандар тұратын елдер немесе қоғамдар

Христиандық мемлекеттер, христиан көпшілігі бар елдер немесе Христиандық діні үстемдік құратын елдерді білдіреді. Христиандық дінінің ерте Рим империясы кезеңінде Леванттан Еуропа мен Солтүстік Африкаға таралуынан кейін, Христиандық бұрыннан бар грек Шығысы мен латын Батысы болып екіге бөлінді. Осының салдарынан, христиан дінінің ішінде өзіндік нанымдары мен дәстүрлері бар секталар пайда болды, олар Рим қаласы (Батыс Христиандығы, оның қауымы Батыс немесе Латын Христиандығы деп аталды) және Константинополь (Шығыс Христиандығы, оның қауымы Шығыс Христиандығы деп аталды) төңірегінде қалыптасты. 11-13 ғасырларда Латын Христиандығы Батыс әлемінің орталық рөліне көтерілді. Христиан әлемінің тарихы шамамен 2000 жылға созылады және түрлі әлеуметтік-саяси өзгерістерді, сондай-ақ өнер, сәулет, әдебиет, ғылым, философия, саясат және технология салаларындағы жетістіктерді қамтиды.

Терминология

Англосаксон тіліндегі crīstendōm термині 9 ғасырда Англияның оңтүстігінде, мүмкін Уэссекс патшасы Ұлы Альфредтің сарайында бір жазушы қолданған болып көрінеді. Жазушы Паулюс Оросиустың "Пайдалы тарих, жазықсыздарға қарсы" (шамамен 416 ж.) кітабын аударып отырды және Иса Мәсіхке бағытталған әмбебап мәдениет тұжырымдамасын білдіру үшін термин қажет болды. Ол қазір христиан дінінің мағынасын иеленді (әлі де туыс голланд тіліндегі christendom және неміс тіліндегі Christentum сияқты, олар негізінен діннің өзін білдіреді). "Христиан діні басым елдер" деген сөздің қазіргі мағынасы Кейінгі орта ағылшын тілінде пайда болды (шамамен 1400 ж.). Канадалық теология профессоры Дуглас Джон Холл (1997) "Христиан әлемі" [ ] сөзбе-сөз христиан дінінің билігін немесе егемендігін білдіреді деп мәлімдеді. Керридің айтуынша, қазіргі үкіметтер "христиан дінінің ілімдерін, дәстүрлерін, құндылықтарын және практикасын қолдамағаны" себепті христиан әлемі құлаған. Бұл сөздің әдеттегі және сөзбе-сөз емес мағынасы Батыс әлемі, мәлім әлем немесе еркін әлем сияқты. "Еуропа" және "Батыс әлемі" ұғымдары "христиандық пен христиан әлемі" ұғымымен тығыз байланысты; көптеген адамдар тіпті христиандықты біртұтас еуропалық ұлттық сананы қалыптастырған байланыс деп санайды.

Христиан дінінің өрлеуі

Ертедегі христиандық грек/рим әлемінде және одан әрі 1-ғасырдағы яһуди сектасы ретінде тарады, оны тарихшылар яһуди христиандығы деп атайды. Оны екі бөлек кезеңге бөлуге болады: апостолдар тірі болған және шіркеуді ұйымдастырған апостолдық кезең, және епископтық құрылымның дамыған кезең, онда епископтар (қадағалаушылар) епископтық округтерді басқарды. Апостолдықтан кейінгі кезең апостолдардың қайтысынан кейін епископтардың қалалық христиан халқының қадағалаушылары ретінде пайда болған шаққа қатысты. «Христиандық» (грекше Χριστιανισμός) және «католик» (грекше καθολικός) терминдерінің ең алғашқы жазбалары осы кезеңге, 2-ғасырға дейін жетеді, Антиохиялық Игнатийге шамамен 107 жылы жатқызылады. Ертедегі христиандық Константин Ұлының билікке келуінен және 313 жылғы Милан жарлығынан, сондай-ақ 325 жылғы Никея соборынан кейін христиандарға жасалған императорлық қуғын-сүргіннің аяқталуымен бітеді. Малкольм Маггериджтің (1980) пікірінше, Мәсіх христиан дінін негіздеді, ал Константин христиан әлемін негіздеді. Канадалық теология профессоры Дуглас Джон Холл «христиан әлемінің басталуын» 4-ғасырға жатқызады, Константин басты рөл атқарды (осылайша ол христиан әлемін «константинизммен» теңестіреді), ал Теодосий I (Салоника жарлығы, 380) және Юстиниан I екінші дәрежелі рөлдерді атқарды.